CafeLand - “Nợ xấu” là một trong những từ được nhắc đến nhiều nhất trong thời qua. Nó xuất hiện dày đặc trên báo chí, tại các diễn đàn, tại hội thảo và cả những “hội chém gió” tại quán cà phê, trà đá. Không chỉ có dân tài chính, ngân hàng, chứng khoán hay bất động sản mới nói đến nợ xấu mà ngày cả những người nông dân cũng thường xuyên nhắc đến nợ xấu.

Nợ xấu đã trở thành một từ quá quen thuộc như vậy đáng lẽ nó phải được nhiều người hiểu một cách thấu đáo. Tuy nhiên, thực tế hiểu khái niệm “nợ xấu” và hiểu đúng về bản chất của nó là một vấn đề khá phức tạp. Ngay cả, nhiều chuyên gia, quan chức ngân hàng và nhà báo cũng hiểu sai về nợ xấu dẫn đến không ít phát ngôn “vạ miệng”.

Vào cuối tháng 2 vừa qua trong cuộc họp thường kỳ Chính phủ công bố nợ xấu đến 20/02/2013 của toàn bộ hệ thống ngân hàng còn khoảng 6% (số liệu cơ quan giám sát), như vậy so với số liệu cuối năm 2012 cũng của chính cơ quan này báo cáo nợ xấu đã giảm 2,86 điểm phần trăm, tương đương khoảng 71 nghìn tỷ đồng. Như vậy, chỉ trong vòng 2 tháng nợ xấu đã giảm một con số khủng khiếp.

Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa lý giải nợ xấu giảm do “các nhà băng đã tăng cường trích lập dự phòng rủi ro”. Thực tế việc tăng trích lập dự phòng này lại làm tăng nợ xấu chứ không phải là giảm. Nguyên nhân là khi dư nợ của ngân hàng được chuyển vào nhóm 3 trở lên thì ngân hàng buộc phải phải trích lập dự phòng. Như vậy, việc tăng trích lập dự phòng đồng nghĩa với ngân hàng đã thừa nhận nợ từ nhóm 1 và nhóm 2 đã chuyển sang 3 nhóm cao hơn. Nợ xấu của ngân hàng chỉ giảm khi các ngân hàng xử lý nợ xấu bằng cách bán tài sản thế chấp để thu hồi vốn hoặc xóa nợ hoặc tái cấu trúc nợ hoặc khách hàng trả được các khoản nợ.

Trong báo cáo mới đây của NHNN cho thấy vốn chủ sở hữu của các ngân hàng đã giảm hơn 15.000 tỷ đồng (số liệu công bố trước đó giảm 32.000 tỷ đồng). Nguyên nhân của việc sụt giảm này là chỉ có thể giải thích là do các ngân hàng tăng trích lập dự phòng nợ xấu làm giảm vốn chủ sở hữu.

Chuyên gia ngân hàng TS Nguyễn Trí Hiếu – TV HĐQT Ngân hàng An Bình cho rằng “Trích lập dự phòng rủi ro là một giao dịch phi tiền mặt. Khi trích lập dự phòng rủi ro nợ xấu ngân hàng cắt một phần hoặc toàn phần của lợi nhuận để sung vào quỹ dự phòng chở xử lý nợ xấu”.

Ngay trong câu nói này đã có mâu thuẩn vì nếu giao dịch phi tiền mặt thì nó chỉ là một bút toán nên không có quỹ nào ở đây cả. Ví dụ khi ngân hàng cho một khách hàng vay 100 đồng, giả sử số tiền này được đánh giá là nợ xấu thì ngân hàng phải trích lập dự phòng. Giả sử con số trích lập dự phòng là 50 đồng. Lúc đó trên bảng tài sản của ngân hàng ghi giảm thêm 50 đồng vào khoản mục trích lập dự phòng, trên bảng nguồn vốn ghi nhận vốn chủ sở hữu giảm thêm 50 đồng do việc phải trích lập 50 đòng dự phòng rủi ro tín dụng trên bảng kết quả kinh doanh. Lúc đó tài sản, nguồn vốn của ngân hàng đều giảm tương ứng nhưng không hề có một khoản tiền mặt nào tăng hay giảm bớt để hình thành quỹ như ông Hiếu nói.

Khi có thiệt hại thật xảy ra tức là phải xử lý khoản nợ của khách hàng thì cũng không phải “ngân hàng sẽ lấy quỹ đó để bù đắp, tránh ảnh hưởng quá lớn tới KQKD các kỳ sau” như lời nhận định của TS. Hiếu. Thực tế, khi xử lý khoản nợ xấu đó nếu ngân hàng không thu hồi được ít hơn giá trị còn lại sau khi đã trích lập thì ngân hàng sẽ phải tiếp tục phải trích lập thêm để phản ánh đúng việc mất đi tài sản. Ngược lại, nếu thu hồi được nợ lớn hơn giá trị còn lại sau khi trích lập thì ngân hàng được hoàn nhập dự phòng.

Hết quan chức, chuyên gia ngân hàng đến một nhà báo kỳ cựu trên VnEconomy cũng gặp phải sai lầm tương tự. Cụ thể trong bài viết “Nợ xấu ngân hàng đang giảm khá nhanh” đăng trên VnEconomy tác giả Minh Đức cho có đoạn viết “Tác động giảm nợ xấu trong tháng 12/2012 chủ yếu do các tổ chức tín dụng đã tích cực tự xử lý bằng nguồn dự phòng rủi ro. Tính chung, trong năm 2012, tổng số nợ xấu được xử lý bằng dự phòng rủi ro của hệ thống ước đạt khoảng 69 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ xấu không giảm đi tương ứng, do có nợ xấu mới tiếp tục phát sinh”.

Tương tự như lý giải ở trên việc tăng trích lập dự phòng thường làm tăng nợ xấu chứ không phải là giảm. Nợ xấu chỉ giảm khi nó được xử lý bằng bằng các thanh lý hoặc khách hàng tự thanh toán nợ. Việc dự phòng chỉ là bút toán ghi nhận việc khả năng mất vốn trong tương lai. Việc ghi nhận này nhằm để đánh giá chính xác hơn giá trị tài sản, vốn và kết quả kinh doanh của ngân hàng.

Hồ Xung
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Gửi Bạn Chiên Gia.     Nguyễn Mậu Dao - 18/03/2013 8:26 PM     Trả lời

Bạn Chiên Gia cho rằng: “ở đây không hề có cái nào là quỹ dự phòng rủi ro”. Theo tôi biết, hiện tại Ngân hàng nhà nước đang yêu cầu các Ngân hàng thương mại trích lập quỹ dự phòng, để xữ lý nợ xấu. Khi trích lập quỹ này thì lợi nhuận sẽ giảm, từ đó sẽ chi cổ tức, chi phúc lợi… giảm theo, do đó sẽ dư ra một lượng tiền tương ứng. Khi Ngân hàng xử lý nợ xấu, nếu số tiền thu về còn thiếu, thì sẽ dùng nguồn đó để bù đắp.

 (0 (0)

Trả lời
Hiểu Như Thế Nào Về "quỹ"     Chiên Gia - 17/03/2013 12:30 AM     Trả lời

Thật ra chúng ra rất dễ nhầm lẫn việc "quỹ". Doanh nghiệp và ngân hàng thường để lại một khoản lợi nhuận sau thuế để thanh lập 1 cái quỹ gọi là "quỹ dự phòng tài chính". Tức là số tiền này không được chia cho cổ đông dưới dạng cổ tức. Như vậy thì tiền không được chia nhằm để bổ sung vốn điều lệ khi bị thua lỗ mất vốn điều lệ. Còn đối với nợ xấu xin nhắc lại về mặt ý nghĩa nó trích lập ra có nghĩa là lợi nhuận giảm, như vậy cũng sẽ không chia cổ tức cho cổ đông. Tức là lúc đó ngân hàng có một lượng tiền không chia cổ tức này làm cho tình hình tài chính lãnh mạnh hơn. Tuy nhiên, ở đây không hề có cái nào là quỹ để dự phòng rủi ro nợ xấu cả. Khi ngân hàng xử lý được khoản cho vay này chẳng hạn thanh lý tài sản thế chấp, ép chủ nợ trả nợ hoặc bán khoản nợ này cho một người khác. Lúc đó mới xảy ra một giao dịch thực tế. Vậy nếu số tiền thu được từ việc xử lý nợ lớn hơn giá trị nợ sau khi đã trích lập dự phòng thì ngân hàng được hoàn nhập khoản chênh lệch. Ngược lại thấp hơn thì ngân hàng mất số tiền thực tế.

 (0 (0)

Trả lời
Ai Đúng, Ai Sai?     Nguyễn Mậu Dao - 16/03/2013 4:26 PM     Trả lời

Quỹ dự phòng cũng là TIỀN, bởi vì nếu không trích lập Quỹ dự phòng thì Lãi sẽ tăng, Lãi tăng thì SẼ CHI tiền Cổ tức, tiền Quỹ phúc lợi… tăng. Và ngược lại

 (0 (0)

Trả lời

TÁC GIẢ BÀI BÁO TRÍCH DẪN: ...trong bài viết “Nợ xấu ngân hàng đang giảm khá nhanh” đăng trên VnEconomy tác giả Minh Đức cho có đoạn viết “Tác động giảm nợ xấu trong tháng 12/2012 chủ yếu do các tổ chức tín dụng đã tích cực tự xử lý bằng nguồn dự phòng rủi ro. Tính chung, trong năm 2012, tổng số nợ xấu được xử lý bằng dự phòng rủi ro của hệ thống ước đạt khoảng 69 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ xấu không giảm đi tương ứng, do có nợ xấu mới tiếp tục phát sinh”. TÁC GIẢ BÀI BÁO BÌNH: Tương tự như lý giải ở trên việc tăng trích lập dự phòng thường làm tăng nợ xấu chứ không phải là giảm. Nợ xấu chỉ giảm khi nó được xử lý bằng bằng các thanh lý hoặc khách hàng tự thanh toán nợ. Việc dự phòng chỉ là bút toán ghi nhận việc khả năng mất vốn trong tương lai. Việc ghi nhận này nhằm để đánh giá chính xác hơn giá trị tài sản, vốn và kết quả kinh doanh của ngân hàng. Ý KIẾN CỦA EM: trích đoạn trong bài viết của VNeconomy là hoàn toàn đúng, chả có gì sai cả. Theo đúng quy trình xử lý nợ xấu thì tất nhiên là các ngân hàng không cầm tiền từ cái "quỹ" dự phòng rủi ro tài chính để đập vào các khoản nợ xấu. Tuy nhiên, hiểu một cách nôm na thì đúng là các ngân hàng sử dụng quỹ dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu.

 (0 (0)

Trả lời
Đỗ Hà Cũng Sai Lầm Tương Tự     Chiên Gia - 15/03/2013 11:22 PM     Trả lời

Chào Đỗ Hà Ở đây bạn cũng đã phạm một sai lầm tương tự như mấy "chuyên gia" nói trên. Không biết bạn có phải là dân Ngân hàng không. Ở đây không có quỹ kiếc gì cả. Nó cũng không hề tương tự như quỹ đầu tư phát triển, quỹ ... như bạn so sánh đâu nhé. Nó chỉ là một dạng bút toán ghi nhận việc giảm tài sản mà thôi. Bài phân tích rất chính xác khi chỉ ra cái sai của ông Hiếu. Từ "quỹ" không chỉ được nhắc đến 1 lần mà là nhiều lần với hàm ý rõ ràng đây là một "quỹ" nào đó như bạn nêu ra.

 (0 (0)

Trả lời
Bài Viết Này Cũng Chưa Hoàn Toàn Chính Xác.     Đỗ Hà - 15/03/2013 4:23 PM     Trả lời

Bài viết này cũng chưa hoàn toàn chính xác. Ví dụ: BÀI VIẾT TRÍCH DẪN 1 CÂU PHÁT BIỂU CỦA Chuyên gia ngân hàng TS Nguyễn Trí Hiếu – TV HĐQT Ngân hàng An Bình cho rằng “Trích lập dự phòng rủi ro là một giao dịch phi tiền mặt. Khi trích lập dự phòng rủi ro nợ xấu ngân hàng cắt một phần hoặc toàn phần của lợi nhuận để sung vào quỹ dự phòng chở xử lý nợ xấu”. SAU ĐÓ, TÁC GIẢ BÌNH LUẬN RẰNG: "Ngay trong câu nói này đã có mâu thuẩn vì nếu giao dịch phi tiền mặt thì nó chỉ là một bút toán nên không có quỹ nào ở đây cả." =>> Ý KIẾN CỦA EM: TÁC GIẢ BÀI VIẾT ĐANG CỐ GẮNG BỚI BÈO RA BỌ vì cách nói của ông Trí Hiếu thực ra mang tính chất mô tả cho độc giả, người nghe hiểu chứ không hàm ý là các ngân hàng phải quy đổi toàn bộ số tiền dự phòng rủi ro thành tiền mặt, cho vào két sắt và gọi đó là QUỸ. Từ QUỸ mà ông HIếu nói không có nghĩa là quỹ tiền mặt và phải sờ được. Từ này chỉ mang ý nghĩa nôm na là tổng số tiền dành cho 1 mục đích nào đó và được tồn tại dưới nhiều dạng: tiền mặt, tiền gửi ngân hàng. Các bác có thể tìm trong hệ thống tài khoản kế toán những tài khoản có tên như: Quỹ đầu tư đầu tư phát triển, Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi, Quỹ x, Quỹ Y,... Hoặc, trong cuộc sống, chúng ta vẫn có những lúc nói như: Quỹ thời gian của 1 người. Các bác có sờ được cái thằng thời gian không mà vẫn gọi nó là QUỸ đấy thôi

 (0 (0)

Trả lời
Chi Ly     Minh Toan - 15/03/2013 12:18 PM     Trả lời

Tôi đồng ý với bác các ý kiến trên. Đi đâu cũng nói nợ xấu, nợ công nhưng tôi thấy hiểu về nó thì rất ít người biết cặn kẻ. Bắc làm bài "nợ công" cho mấy bác hay đi "chém gió" sáng mắt ra ngồi trước đông người mà hay phát biểu lung tung mất quan điểm của tổ chức.

 (0 (0)

Trả lời
Tên dự án Triệu đồng
Hòa Bình Green Đà Nẵng 1,221 - 2,277
Central Coast Đà Nẵng 837 - 2,030
Royal Sea 1,800 - 2,626
Prosper Plaza 865 - 1,236
Tabudec Plaza 1,260 - 1,855
Tòa P1 Imperial Plaza 1,989 - 3,570
Condetel Carava Resort 2,200 - 3,064
Airlink City 390 - 878
Vision Bình Tân 750 - 1,283
Park View Tower Hoàng Mai 1,221 - 1,714
CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin bất động sản tại Việt Nam.