Ngoài việc khó thu hút đầu tư do khả năng thu hồi vốn, sinh lời thấp, hạ tầng đường sắt lại vướng hàng loạt các quy định pháp lý khi xây dựng các dự án PPP.
Dự án di dời ga Đà Nẵng không thể triển khai do không có vốn ngân sách nhà nước, vướng Luật Ngân sách, Luật Đầu tư công
 

Vướng nhiều quy định

Đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) là giải pháp hàng đầu được Nhà nước chủ trương thực hiện nhằm thúc đẩy đầu tư, cải thiện hạ tầng đường sắt vốn đã quá cũ kĩ, lạc hậu. Ông Vũ Tuấn Anh, Phó vụ trưởng Vụ Đối tác công - tư (Bộ GTVT) cho biết: “Chủ trương hút vốn PPP vào đường sắt đã có từ lâu, nhưng khi triển khai, đụng đâu cũng vướng vì có sự xung đột giữa các luật hiện hành”.

Cụ thể, theo ông Tuấn Anh, cuối năm 2014, Bộ GTVT đã phê duyệt đề án “Huy động vốn xã hội hóa (XHH) để đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt” với danh mục 16 dự án đề xuất kêu gọi XHH đầu tư. Trong đó, 12 dự án trên mạng lưới đường sắt hiện có, còn lại là dự án đường sắt xây dựng mới. Ngay sau khi danh mục dự án được công bố, có khá nhiều nhà đầu tư ngoài ngành quan tâm, nhưng hiện Bộ GTVT chỉ đang nghiên cứu 3 dự án thí điểm vì vướng mắc rất nhiều quy định pháp lý.

Đơn cử, dự án di dời ga Đà Nẵng gồm hai giai đoạn: Di dời ga Đà Nẵng, xây dựng ga phụ và công trình giao thông đô thị với tổng mức đầu tư khoảng 5.764 tỷ đồng. Dự án này nếu được hoàn thành sẽ rút ngắn khoảng cách tuyến đường sắt Thống Nhất; phát triển đô thị khu vực trung tâm Đà Nẵng. Tuy nhiên, hiện vẫn thiếu khoảng 2.500 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương để triển khai dự án do vướng Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách.

Các ga dọc tuyến đường sắt đô thị Hà Nội như: Ngọc Hồi, Giáp Bát, Hà Nội, Yên Viên… cũng gặp cảnh tương tự. Chính phủ đã có chủ trương dành quỹ đất để kêu gọi đầu tư PPP, nhưng lại vướng các thủ tục pháp lý về đất đai.

Ông Trần Thiện Cảnh, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt VN cho biết, đơn vị đang hợp tác với Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đầu tư các cảng cạn ICD tại một số ga, nhưng thời gian qua vẫn chỉ dừng ở giai đoạn trình báo cáo hợp tác đầu tư. Các bên muốn kéo dài đường ga, nâng cấp bãi hàng nhưng chưa có quy định pháp lý về đầu tư phát triển thêm kết cấu hạ tầng hiện có.

“Gần đây, một số nhà đầu tư quan tâm thuê mặt bằng ga Hà Nội, Sài Gòn. Tổng công ty rất muốn hợp tác để cải tạo, cải thiện bộ mặt nhà ga, nhưng chưa định hình được hình thức phù hợp. Nếu theo hình thức BCC (hợp tác kinh doanh phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế - PV) thì ga là tài sản của Nhà nước, không phải tài sản của tổng công ty nên tổng công ty không thể góp tài sản đó để đầu tư được”, ông Cảnh cho biết thêm.

Xây dựng Luật Đầu tư PPP để hút vốn

Ông Vũ Tuấn Anh cho biết, hiện lĩnh vực đầu tư có Luật Đầu tư, Luật Xây dựng…; riêng lĩnh vực PPP có Nghị định 15 về triển khai dự án PPP và Nghị định 30 về đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư. Tuy nhiên, vẫn chưa có luật về PPP.

“PPP là hình thức đầu tư mới nên cơ quan quản lý nhà nước chưa có kinh nghiệm, các nhà đầu tư càng không có kinh nghiệm đầu tư. Từ năm 2008 đến nay, có đến 5 lần sửa đổi, thay đổi Nghị định về đầu tư. Vì vậy, cần xây dựng Luật Đầu tư đối tác công - tư để có tính ổn định hơn, tránh xung đột về luật như hiện nay”, ông Tuấn Anh nói và cho rằng, trong khi chờ ban hành luật, nên sửa Nghị định 15 và Nghị định 30 theo hướng cởi mở hơn, tăng sự hỗ trợ của Nhà nước hơn.

Ông Trần Thiện Cảnh cho rằng, cần đưa nội dung này vào các văn bản pháp luật liên quan khi xây dựng mới hay sửa đổi, nhất là các văn bản dành riêng cho lĩnh vực đường sắt. “Tổng công ty Đường sắt VN đang phối hợp với Cục Đường sắt VN kiến nghị đưa các nội dung tạo thuận lợi cho đầu tư PPP lĩnh vực đường sắt vào các Nghị định, Thông tư thi hành Luật Đường sắt 2017, trong đó có Nghị định quy định quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường sắt”, ông Cảnh cho biết.

TS. Lee Jun, Viện Nghiên cứu đường sắt Hàn Quốc (KRRI), hiện đang làm công tác tư vấn cho Bộ GTVT về đầu tư PPP lĩnh vực đường sắt cho rằng, tới đây cần thúc đẩy đưa nguồn vốn tư nhân thông qua các mô hình lợi nhuận đa dạng theo hình thức đầu tư PPP vào đường sắt. Tuy nhiên, việc đầu tiên là phải hoàn thiện khung pháp lý để đầu tư theo lĩnh vực này.

Từ kinh nghiệm của đường sắt Hàn Quốc, theo TS. Lee, nên đầu tư theo hình thức BLT (xây dựng - thuê dịch vụ - chuyển giao) đối với các dự án đường sắt quy mô lớn. Nhà nước có chế độ hỗ trợ dự án tư nhân BT hoặc BOT rồi mở rộng sự tham gia của tư nhân vào các dự án BLT. 

Hiện, có hai dự án đường sắt được Bộ GTVT trình Chính phủ xin chủ trương đầu tư theo hình thức PPP. Trong đó, Chính phủ đã đồng ý về nguyên tắc đầu tư cải tạo, quản lý, vận hành tuyến đường sắt Đà Lạt - Trại Mát và cơ sở hạ tầng liên quan (tỉnh Lâm Đồng) theo hình thức PPP. Trước đó, Cục Đường sắt VN đã đề xuất hình thức hợp đồng BOOT (xây dựng - sở hữu - kinh doanh - chuyển giao) cho dự án này. Còn tuyến Yên Viên - Lào Cai - Hà Khẩu được Ban Quản lý dự án đường sắt đề xuất hình thức đầu tư BLT và đang chờ ý kiến chính thức của Thủ tướng Chính phủ.
Thanh Thúy (Báo Giao Thông)
  • Facebook
  • Chia sẻ
  • Google +
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Thông tin bạn đọc

CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cập nhật thực trạng thị trường bất đông sản hiện nay, cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin mua bán nhà đất tại Việt Nam.
Các dự án đang bán Căn hộ Gem Riverside Thăng Long Home Căn hộ quận 3 Đất Nhơn Trạch
Căn hộ Dream Home Riverside Q7 Saigon Riverside Bella Villa Đức Hòa  Căn hộ quận 6 Đất nền Biên Hòa
Căn hộ vincity quận 9 Victoria Village Quận 2 Căn hộ The Coastal Hill Căn hộ Quận 11 Đất nền quận Thủ Đức
Căn hộ Sonata Residence  Eco Town Long Thành Căn hộ Emerald Precinct Đất chia lô quận 8 Đất nền quận 12
Căn hộ Samsora Riverside The Arena Cam Ranh Căn hộ Napoleon Castle I Dự án Paradise Riverside Đất Thủ Dầu Một
Căn hộ Palm Garden quận 2 FLC Quảng Bình Căn hộ The Palace Residence Saigon Metro Mall Đất Bà Rịa
Căn hộ Empire city Sapphire Khang Điền Quận 9 Dự án Bella Vista Dự án Vincity Grand Park Đất Phú Quốc
Chung cư The Terra Hào Nam Căn hộ Dragon Fairy Nha Trang Vũng Tàu Regency Dự án Hamubay Đất nền Phan Thiết
Rome Diamond Lotus Quận 2 Căn hộ raemian city quận 2 Dự án Green Mark Dự án five star eco city Biệt thự biển Phan Thiết
Dự án Moonlight Park View Dự án The Grand Manhattan Dự án Ventosa quận 5 Dự án Harina View Thủ Đức Dự án Lago Centro Long An
Căn hộ Sunshine City Sài Gòn The Western Capital Dự án Ray River Residence Dự án Long hậu riverside Dự án Cam ranh City Gate
Căn hộ La Cosmo Long Phú Residence The Ascent Thảo Điền River Silk City Căn hộ Green Star Sky Garden
Dự án Green City     Harbor Center Malibu hội an