Nhà nước thu hồi ‘đất chưa có sổ đỏ’: Có được bồi thường hay không?

Ảnh minh họa

Về vấn đề này, Luật sư Phạm Thanh Hữu (Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh) tư vấn như sau:

Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024 và Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, chủ đất được bồi thường về đất khi bị Nhà nước thu hồi để làm đường giao thông khi có một trong các điều kiện sau:

Trường hợp 1: Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sau đây gọi là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Trường hợp 2: Có quyết định giao đất hoặc quyết định cho thuê đất hoặc quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trường hợp 3: Có một trong các giấy tờ về quyền sử dụng đất làm căn cứ để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 của Luật Đất đai năm 2024.

Trường hợp 4: Nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật từ người có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký đất đai.

Trường hợp 5: Được sử dụng đất theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất mà người trúng đấu giá đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

Trường hợp 6: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều 138 của Luật Đất đai năm 2024.

Trường hợp 7: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có vi phạm pháp luật về đất đai trước ngày 01/7/2014 mà đã sử dụng đất ổn định, thuộc các trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 1, điểm a và điểm c khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 139 của Luật Đất đai năm 2024.

Trường hợp 8: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm được giao hoặc sử dụng đất do mua, nhận thanh lý, hóa giá, phân phối nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất không đúng quy định của pháp luật nhưng đã sử dụng đất ổn định trước ngày ngày 01/7/2014.

Đối với trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền từ ngày 01/7/2014 đến trước ngày Luật Đất đai có hiệu lực thi hành có giấy tờ chứng minh đã nộp tiền để được sử dụng đất.

Trường hợp 9: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất mà loại đất xác định trên giấy tờ đã cấp khác với phân loại đất theo quy định tại Điều 9 của Luật Đất đai năm 2024 hoặc khác với hiện trạng sử dụng đất thì bồi thường theo loại đất sau khi được xác định lại theo quy định tại khoản 2 Điều 10 của Luật Đất đai năm 2024.

Trường hợp 10: Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp đang sử dụng đất nông nghiệp mà đất đó đã sử dụng ổn định trước ngày 01/7/2004 nhưng không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Như vậy, chỉ có trường hợp 1 thì yêu cầu chủ đất phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thực tế, nhiều người thường gọi là sổ đỏ/sổ hồng) mới được Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất, đối với các trường hợp còn lại thì không cần phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn được Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất.