TP.HCM: Cải tạo chung cư cũ chưa đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư

Sở Xây dựng TP.HCM vừa cho biết, trên địa bàn thành phố có 474 chung cư cũ xây dựng trước năm 1975, trong đó có 16 chung cư có kết quả kiểm định cấp D (hư hỏng nặng, nguy hiểm), cần di dời, tháo dỡ chung cư để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân đang cư ngụ.

Hiện nay, 9 chung cư đã hoàn tất di dời với 534 hộ dân (7/9 chung cư đã tháo dỡ); 3 chung cư đang di dời dở dang với 150/386 hộ dân; 4 chung cư chưa di dời. Tổng cộng đến nay đã di dời 684/1.194 hộ dân.

Lý giải nguyên nhân việc cải tạo, xây dựng chung cư cũ trên địa bàn còn chậm, Sở Xây dựng đã đưa ra một số nguyên nhân chính.

Cụm chung cư cũ tại bán đảo Thanh Đa. Ảnh: VP

Thứ nhất, chủ trương của TP.HCM khi triển khai thực hiện các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư chủ yếu là huy động từ nguồn vốn của doanh nghiệp. Chính phủ đề ra cơ chế thu hút nhà đầu tư tham gia thông qua việc tăng chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc và miễn tiền sử dụng đất.

Tuy nhiên, do các chung cư cũ nằm trong khu vực nội thành nên việc tăng chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc phải được tính toán trên cơ sở đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và quy mô dân số hiện hữu của khu vực. Đồng thời, việc trình và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch 1/2000, 1/500 gặp vướng, khó khăn kéo dài, nên chưa đảm bảo tính khả thi cho dự án, khó mời gọi được nhà đầu tư tham gia.

Thứ hai, thực tế có một số chung cư cấp D có diện tích khuôn viên quá nhỏ (1.000 m2), nên khi xây dựng mới lại nhà chung cư không đảm bảo cân đối việc tái định cư cho người dân và lợi nhuận cho nhà đầu tư, nên không mời gọi được nhà đầu tư tham gia.

Thứ ba, đối với các dự án xây dựng mới thay thế chung cư cũ đã có chủ đầu tư, trong quá trình triển khai thực hiện đã gặp nhiều vướng mắc liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ di dời do có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, chỉ một bộ phận người dân đang cư ngụ tại chung cư cấp D chưa đồng thuận với chính sách di dời, tạm cư, tái định cư sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ công tác di dời, tháo dỡ, an toàn khu vực. Việc bồi thường đối với phần diện tích nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước chưa bán cũng phát sinh vướng mắc do các quy định liên quan không rõ ràng, thậm chí mâu thuẫn nhau giữa các pháp luật chuyên ngành (nhà ở, quản lý tài sản công, đất đai).

Đến năm 2030, 16 chung cư hư hỏng nặng hoàn thành xây dựng mới

Đưa ra giải pháp trong thời gian tới, Sở Xây dựng thông tin, đã tham mưu UBND TP.HCM phê duyệt Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn TP.HCM.

Cụ thể, từ nay đến năm 2030, hoàn thành cơ bản các công tác chuẩn bị phục vụ cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được xây dựng trước năm 1975 và các nhà chung cư được xây dựng từ năm 1975-1994 (kiểm định, quy hoạch, kế hoạch, đấu thầu, giải phóng mặt bằng, chấp thuận chủ trương đầu tư, thu hồi đất, giao đất, cấp phép xây dựng);

Sau gần 50 năm đi vào hoạt động các chung cư cũ đều đã xuống cấp nghiêm trọng. Ảnh: VP

Đối với 16 chung cư đã được kiểm định cấp D, hoàn thành công tác xây dựng mới; các chung cư cấp D phát sinh thuộc trường hợp phải phá dỡ khẩn cấp theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023.

Giai đoạn năm 2035, hoàn thành công tác sửa chữa, hoặc xây dựng lại chung cư cũ được xây dựng trước năm 1975 (theo kết quả kiểm định). Hoàn thành cơ bản công tác cải tạo, xây dựng lại đối với các chung cư hư hỏng nặng, nguy hiểm, cấp D hoặc hết niên hạn sử dụng được xây dựng từ năm 1975-1994.

"Trước đây, TP.HCM đã thực hiện cơ chế trao quyền chủ động cho UBND các quận, huyện và TP. Thủ Đức thực hiện công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn quản lý, thì nay tiếp tục trao quyền cho UBND phường, xã thực hiện.

Cùng với cơ chế chính sách ưu đãi hiện hành, thành phố đang xây dựng nghị quyết quy định thêm cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đối với chủ đầu tư khi tham gia cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Đồng thời, thành phố sẽ tập trung giải quyết các vướng mắc nêu trên, hỗ trợ cho chủ đầu tư để đẩy nhanh hoàn tất các thủ tục đầu tư xây dựng, sớm khởi công hoàn thành xây dựng lại nhà chung cư", Sở Xây dựng nhấn mạnh.