Lợi nhuận thấp hơn lãi gửi ngân hàng, thủ tục kéo dài, doanh nghiệp làm nhà ở xã hội "chùn chân"

Có nhiều nguyên nhân khiến doanh nghiêp không mặn mà làm nhà ở xã hội.

Ông Lễ Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Lê Thành, một chủ đầu tư đã xây dựng nhiều dự án nhà ở xã hội, cho biết một dự án nhà ở xã hội kể từ khi bắt đầu thủ tục xin dự án đến khi kết thúc mất khoảng 5 năm.

Trong khi lợi nhuận chỉ có 10%, tính ra mỗi năm chỉ có 2%, thấp hơn cả lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng. Đây là một trong những lý do nhiều doanh nghiệp ngại tham gia xây dựng.

Khi làm dự án nhà ở xã hội, điều đầu tiên doanh nghiệp quan tâm là pháp lý, làm sao pháp lý nhanh nhất, có thuận lợi nhất để đẩy nhanh được tiến độ dự án, sớm đưa ra thị trường.

“Cùng với đó, chúng tôi quan tâm đến các ưu đãi của của nhà nước để giảm giá thành, cũng như những thủ tục khi mua nhà ở xã hội có gặp khó khăn gì không. Từ đó tính toán thời gian hoàn vốn khi phát triển loại hình này”, ông Nghĩa cho biết.

Theo ông Nghĩa, thủ tục xin dự án nhà ở xã hội bị vướng những quy định còn “vênh” nhau giữa Luật Đầu tư và Luật Nhà ở.

Hay về thuế, Nghị định 100 của Chính phủ quy định với doanh nghiệp làm nhà ở xã hội cho thuê được giảm 70% thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp nhưng Luật thuế lại không có.

Ở một góc độ khác, ông Luyện Văn Phương, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Hà Nội, cho biết mặc dù đã có quy định là trích 20% quỹ đất tại các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội, riêng tại Hà Nội tỷ lệ này là 25%, song hầu như không đạt được yêu cầu.

Để tháo gỡ những “nút thắt” trong quá trình phát triển nhà ở xã hội, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho rằng cần phải giải quyết hai vấn đề chính:

Một là, phải sửa đổi và đồng bộ hệ thống pháp luật, từ luật nhà ở, luật thuế, luật kinh doanh.

Đơn cử như hiện tại, Luật Nhà ở cho phép nhà ở khai thác cho thuê có thuế thấp hơn so với nhà ở kinh doanh. Thế nhưng trong Luật thuế lại không đề cập đến nội dung này, dẫn đến bất cập trong việc áp dụng chính sách thuế cho các dự án nhà ở xã hội.

Cùng với đó, trong quá trình triển khai các quy định của pháp luật, cần có sự quan tâm, chỉ đạo của chính quyền địa phương.

Cụ thể, xác định các khu đất có ưu đãi hệ số sử dụng đất 1,5 lần, hay xác định đúng đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân.

Hai là, đẩy mạnh quy trình làm việc với chính quyền địa phương, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện hai gói hỗ trợ theo Nghị quyết 11/NQ-CP, nghiêm túc dành ra 20% quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, đồng thời tiến hành kiểm tra, rà soát các dự án nhà ở thương mại hiện tại.

Ông Trần Hoàng Quân, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết trong thời gian qua, Sở Xây dựng TP.HCM đã tham mưu cho Bộ Xây dựng cũng như các bộ ngành liên quan đưa ra 8 giải pháp để phát triển nhà ở xã hội.

Đầu tiên phải kể đến việc triển khai Nghị quyết 11/NQ-CP về việc phục hồi kinh tế, hỗ trợ nguồn vốn vay, tạo điều kiện thu hút các doanh nghiệp tham gia phát triển dự án nhà ở xã hội.

Cùng với đó, các hoạt động cải cách, rút ngắn thủ tục cũng được triển khai, nhiều tổ công tác tháo gỡ khó khăn của dự án nhà ở xã hội được thành lập, đi sâu giải quyết cụ thể từng vấn đề.

Công tác rà soát, bổ sung quỹ đất ở các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao cũng được tập trung đẩy mạnh. Cùng với đó, hoạt động rà soát lại các dự án trên địa bàn TP.HCM được triển khai nghiêm túc.

Ông Quân cho rằng, với 34 dự án tại TP.HCM, cùng 20% quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội thì thành phố sẽ có thêm nguồn cung khoảng trên 70 ngàn căn hộ, bài toán nguồn cung sẽ sớm được giải quyết.

Bên cạnh đó, thành phố cũng tiếp tục xem xét quỹ đất ở các khu công nghiệp, khu chế xuất để xây dựng nhà ở cho công nhân thuê từ 3-5 năm nhằm giải quyết nguồn cầu cho nhóm đối tượng chưa xác định ở lâu dài.

Về nguồn vốn cho phát triển nhà ở xã hội, theo ông Quân, cần được phân bổ một cách hợp lý hơn, kích cầu nguồn vốn vay của thành phố và gia tăng nguồn vốn xây dựng hạ tầng tại các dự án nhà ở xã hội đã xây dựng xong, nhằm thu hút sự quan tâm của người dân.