Mỏi mòn đợi metro lăn bánh

Tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) dài 19,7 km, trong đó đoạn đi ngầm dài 2,6 km, đoạn đi trên cao dài 17,1 km. Toàn tuyến có 14 nhà ga gồm 3 ga ngầm và 11 ga trên cao. Tổng mức đầu tư sau khi được điều chỉnh là 43.700 tỉ đồng.

Hiện nay, dù đã hoàn thiện khoảng 86% tiến độ và đã đón 7/17 đoàn tàu, nhưng metro số 1 vẫn chưa thể về đích đúng dự kiến.

7/17 đoàn tàu metro số 1 đã về (Ảnh: TTXVN)

Ngày 2.7, Liên danh NJPT (tư vấn chung dự án metro số 1) thông báo đến Ban quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) việc dừng làm việc tại Văn phòng NJPT; dừng tất cả hình thức trao đổi thông tin chính thức (bằng văn bản và thư điện tử) giữa MAUR, các nhà thầu tuyến metro số 1 và NJPT; giám đốc và quản lý dự án của NJPT cũng từ chối ký các hồ sơ liên quan dự án.

Được biết, MAUR ký hợp đồng với liên danh NJPT thực hiện tư vấn cho dự án metro số 1 từ 2007 với giá trị hơn 9 tỉ yen Nhật (khoảng 1.300 tỷ đồng, tính theo giá trị lúc đó). Do gặp nhiều vướng mắc, dự án phải điều chỉnh thời gian hoàn thành đến cuối năm 2021, dẫn đến hợp đồng tư vấn chung phát sinh nhiều công việc, phải bổ sung thêm 19 phụ lục hợp đồng, với tổng giá trị dự kiến hơn 1.700 tỷ đồng.

Trong đó, hai bên đã ký 18 phụ lục hợp đồng. Từ 2017, hai bên tiếp tục đàm phán thương thảo để ký tiếp Phụ lục số 19. Tuy nhiên, một số vấn đề khó khăn, vướng mắc trong quá trình đàm phán nên đến nay Phụ lục Hợp đồng số 19 vẫn chưa được ký kết.

Không những vậy, tuyến metro số 1 còn rất nhiều những vướng mắc tài chính liên quan đến việc giải ngân, cấp phát ODA. Theo tìm hiểu, đến hiện tại, TP.HCM đã tạm ứng hơn 4.000 tỷ đồng ngân sách để thực hiện dự án. Và con số này có thể sẽ đội lên cao hơn nếu những khúc mắc pháp lý giữa các bên, sự không thống nhất áp dụng đồng tiền để định giá trị ODA giữa các bộ… còn tiếp diễn, khiến dự án tiếp tục chậm tiến độ.

Do liên tục gặp phải rất nhiều sự cố kỹ thuật, nên đến hiện tại, sau 14 năm kể từ ngày dự án được phê duyệt, người dân TP.HCM vẫn ngày ngày trông ngóng về tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của TP.HCM. Theo dự kiến mới nhất, tuyến metro số 1 sẽ hoàn thiện vào cuối năm 2022.

Sơ đồ tuyến metro số 2 (Ảnh: Maur)

Trong khi đó, tuyến metro số 2 được kỳ vọng sẽ khởi công trong quý 4 năm nay. Tuy nhiên, do những ảnh hưởng của dịch Covid-19 và một số lý do, dự án này chưa có mặt bằng sạch khi tiến độ giải phóng mặt bằng chỉ mới đạt khoảng 80%.

Có tổng mức đầu tư hơn 47.800 tỷ đồng, tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) dài hơn 11 km, trong đó 9,2 km đi ngầm, còn lại chạy trên cao và đường dẫn vào depot Tham Lương, quận 12. Dự án có 9 ga ngầm, một ga trên cao. Metro số 2 được kỳ vọng sẽ hoàn thiện và đưa vào khai thác năm 2026.

Theo quy hoạch, hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM sẽ có tổng chiều dài 220km với tổng vốn đầu tư dự kiến là 25 tỷ USD. Hệ thống đường sắt đô thị sẽ có 8 tuyến xuyên tâm và khuyên nối các trung tâm chính của thành phố và 3 tuyến xe điện mặt đất hoặc đường sắt một ray (tramway hoặc monorail).