Thời tiết hanh khô, nắng nóng đe dọa an toàn rừng, ruộng mía, nhưng những lò gạch trên lại vào thời điểm “làm ăn” tấp nập nhất. Xã Ninh Xuân, H. Ninh Hòa (Khánh Hòa) là một trong nhiều nơi như thế. “Lò gạch cũ” trong tiểu thuyết của nhà văn Nam Cao, không ai không biết, nhưng lò gạch cũ trong đời sống ngày nay, tin chắc nhiều người chưa biết đến tường tận ngóc ngách.

MỘT THỜI HUY HOÀNG

"Thành lập từ cách đây 17-18 năm, hồi đầu chúng tôi có 4 gia đình, nhưng giờ trong thôn này có khoảng 30 gia đình làm nghề sản xuất gạch. Hồi trước chỗ này toàn là rừng núi, không phạm đến khu dân cư nên chúng tôi mới xây lò gạch ở đây", ông Trần Khắc Đạo, người thôn Phước Lâm, xã Ninh Xuân cho biết. Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, đây là vị trí tập trung mật độ lò gạch dày đặc nhất. Mỗi lò gạch chỉ cần qua vài lần đỏ lửa lập tức trở thành… lò cũ . Hình ảnh lò nung cao khoảng 6 mét, thường gắn liền với những mái ngói kéo dài trĩu nặng bên dưới được làm tạm để che mưa nắng…

Nổi lửa, thời gian nung kéo dài 14 tiếng, mỗi lò có thể chứa 12 ngàn viên. Ở đây kỵ nhất là mưa và lò nung không đủ nhiệt lượng. Sau mỗi mùa mưa, người làm gạch đều phải  tu sửa lại lò nung. Gạch “đấu” trong bãi, 4 người làm chỉ mất chừng 3  tiếng đồng hồ để đưa gạch vào lò. Có khoảng 20-30 người/ lò, 100 lò tính chung là khoảng 2.000- 3.000 thợ, vốn là nông dân trong thời điểm nông nhàn lao động kiếm thêm.

Lò gạch cũ là nơi bắt đầu cuộc đời và nuôi dưỡng số phận của không ít người dân. Họ xây dựng lò gạch ngay bên cạnh nhà của mình để tiện việc sản xuất kinh doanh. Không thể đếm hết số lượng nhà trong vùng được xây nên từ những viên gạch thời lò nung nơi đây. "Tôi nuôi 3 con ăn học đại học tại các thành phố lớn cũng là nhờ những lò gạch này. Con tôi có người học đại học Y dược 7 năm. Cả xã tôi có khoảng 100 - 120 lò gạch",1 chủ lò thổ lộ. Người dân thôn Phước Lâm, vốn khó canh tác nông nghiệp vì đất núi, đá nhiều nên chuyển đổi phương thức sản xuất sang nghề làm gạch.

Chính quyền tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu từ tháng 6-2014 phải chấm dứt hoạt động của các lò gạch thủ công trên địa bàn tỉnh. Đây cũng là nỗi lo lớn của người dân trong vùng vì mưu kế sinh nhai từ nhiều năm nay, giờ đây buộc phải tính đường khác. "Muốn có đất làm gạch, phải có mỏ đất chuyên khai thác, có người nghi ngờ chúng tôi và đặt câu hỏi đất ở đâu làm gạch mà nhiều thế?.

Chúng tôi phải mua đất ầm ầm từ nhiều nơi khác, ở các tỉnh lân cận như Đắc Lắc, Ninh Thuận, Phú Yên. Trước kia tỉnh thường xuyên quy hoạch xây dựng nên chúng tôi cũng có đất rất nhiều. Bây giờ nguyên liệu ngày càng trở nên khan hiếm hơn", ông Liêm, người có 30 năm thâm niên làm gạch, nói bằng giọng khàn khàn, trong mùi khét cháy, nồng khô của những lò gạch đang đỏ lửa. Mẻ nung thành công nhất khi sản xuất đủ từ 25-30 ngàn viên, như vậy phải tiêu thụ từ 5-6 xe đất, mỗi xe khoảng 5 khối.

Thôn Phước Lâm với khoảng 30 lò nung đứng trên một khu vực.

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG LÀ TRÊN HẾT

Cách đây 4 năm, người Ninh Xuân nhiều nơi không còn sử dụng than đá trong việc đốt lò để tiết kiệm năng lượng. “Nguồn nguyên liệu thay thế là bã mía sau khi ép hết đường của nhà máy đường Ninh Hòa gần đây. Chúng tôi mua lại bã mía, cây vườn như cây xoài, cây ổi đã chết khô hoặc mùn cưa, vỏ trấu để bảo vệ môi trường. Ông Đạo nói về sự đổi thay trong nguyên liệu phục vụ nung gạch. Sản phẩm làm ra đã khô sẵn, không cần phải phơi nắng nhiều ngày.

Sản xuất gạch là công việc nặng, người ốm yếu không thể làm được. Đất làm gạch phải tương tự như đất bazan, đất dẻo, có chất nhựa, không có đá, để tiện ép ra viên gạch theo công nghệ mới. Việc mua đất làm gạch không hề đơn giản, phải được thực hiện bởi người làm nghề lâu năm hoặc do các lái xe chuyên chở đất làm gạch đảm đương nhằm tránh nhầm lẫn, lãng phí. Ngày xưa, gạch không đạt chuẩn vì làm bằng tay, thiếu máy móc hiện đại. Khối gạch ngày nay trong khi sản xuất có máy hút chân không, lấy hết nước, ép đống ra gạch, gạch cháy thành hình, khô, màu bạc sẫm.

Lò gạch đang được sửa chữa mái che.

Đất trong vùng, người dân đều sở hữu sổ đỏ. Theo tìm hiểu, sổ đỏ được cấp theo Nghị định 64 về việc đất phục vụ nông nghiệp. Trước câu hỏi “đã xây lò gạch thì liệu có thể tái sử dụng đất cho nông nghiệp hay không?”.  Người dân tại đây cho rằng: Sau này, chỉ cần cày xới phần nền xi-măng chiếm diện tích hẹp, đất sẽ hồi sinh, tiếp tục phục vụ mục đích nông nghiệp.

Cơn mưa nhỏ quét ngang đất Ninh Xuân– Ninh Hòa, từ Đắc Lắc vượt đèo Phượng Hoàng trở về, đi hết rừng mía bạt ngàn, sẽ  thấy cảnh người dân vất vả mỗi khi cơn mưa đến. Lều bạt, gỗ ván để cố định trên đống đất, đều đã chuẩn bị sẵn. Cơn mưa, đem lại niềm vui cho núi rừng khát cháy, đồng ruộng khô cằn, nhưng lại làm sống dậy nỗi buồn không nhỏ trong tâm trí người làm gạch, gánh thêm nỗi lo đóng cửa lò gạch thủ công trong thời gian tới, ảnh hưởng đến sinh kế. Đây có thể là những lò gạch thủ công cuối cùng ở Khánh Hòa. Nhiều người làm gạch đã tính đến việc chuyển sang buôn bán nhỏ, xin đất trồng rừng, trồng mía, có thể mở nhà hàng nhỏ hoặc tiếp tục làm gạch với công nghệ mới nhất trên khu đất khác, tập trung với quy mô lớn.

Đức Thọ (Công An Đà Nẵng)
  • Giá thép xây dựng trong nước tăng theo thế giới

    Giá thép xây dựng trong nước tăng theo thế giới

    Vật liệu xây dựng  -  27/11/2016 7:39 PM

    Theo Bộ Công Thương, sản lượng thép tháng 11 tiêu thụ ước đạt 630 nghìn tấn, tăng khoảng 20 nghìn tấn so với tháng 10/2016.

  • Mẹo phân biệt cửa nhôm kính cao cấp và cửa nhôm kính thường

    Mẹo phân biệt cửa nhôm kính cao cấp và cửa nhôm kính thường

    Vật liệu xây dựng  -  23/10/2016 10:41 AM

    Cửa nhôm kính là vật liệu cửa được sử dụng khá phổ biến trong các công trình kiến trúc hiện đại ngày nay. Bạn có thể dùng cửa nhôm kính cho nhiều hạng mục như: cửa thông phòng nhà ở, cửa nhà vệ sinh, cửa sổ, cửa văn phòng làm việc, cửa trung tâm thương mại… ở từng lĩnh vực cửa nhôm kính đều phát huy hết tác dụng của mình về chất lượng, kiểu dáng đẹp mắt, tính thẫm mỹ cao.

  • Nhập khẩu 13,92 triệu tấn sắt thép trong 9 tháng

    Nhập khẩu 13,92 triệu tấn sắt thép trong 9 tháng

    Vật liệu xây dựng  -  23/10/2016 10:48 AM

    CafeLand - Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu sắt thép các loại trong tháng 9/2016 đạt trên 1,6 triệu tấn, trị giá 735 triệu USD, tăng tăng 24,7% về lượng và 12,6% về trị giá so với tháng trước.

  • Kinh nghiệm lựa chọn và thi công vât liệu lợp mái

    Kinh nghiệm lựa chọn và thi công vât liệu lợp mái

    Vật liệu xây dựng  -  21/10/2016 4:58 PM

    Lợp mái nhà là khâu cuối cùng trong việc hoàn chỉnh một căn nhà. Người xưa quan niệm, trong quá trình xây dựng, sau khi làm lễ “cất nóc”, tức là đậy lên đỉnh mái nhà mới là coi ngôi nhà hoàn thành. Mái nhà không đơn thuần chỉ có chức năng bảo vệ, mà còn là điểm tạo dáng mỹ thuật chính cho ngôi nhà. Để chống chọi lại tác động môi trường như nắng, mưa, gió bão, mái nhà phải có độ bền vững và khả năng thích nghi cao.

Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Tên dự án Triệu đồng
Hòa Bình Green Đà Nẵng 1,221 - 2,277
Central Coast Đà Nẵng 837 - 2,030
Royal Sea 1,800 - 2,626
Prosper Plaza 865 - 1,236
Tabudec Plaza 1,260 - 1,855
Tòa P1 Imperial Plaza 1,989 - 3,570
Condetel Carava Resort 2,200 - 3,064
Airlink City 390 - 878
Vision Bình Tân 750 - 1,283
Park View Tower Hoàng Mai 1,221 - 1,714
CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin bất động sản tại Việt Nam.