Ngành ngân hàng 6 tháng đầu năm 2025: Ngân hàng nhỏ chật vật, “ông lớn” hưởng lợi từ bất động sản

Dữ liệu từ VIS Rating cho thấy 16/27 ngân hàng đã cải thiện biên lãi ròng (NIM) trong 6 tháng đầu năm 2025, chủ yếu nhờ đẩy mạnh cho vay bất động sản và xây dựng với mức lợi suất cao.

Nợ xấu hạ nhiệt, ngân hàng lớn hưởng lợi

Theo báo cáo ngành ngân hàng mới nhất của VIS Rating, tỷ lệ nợ xấu (NPL) toàn ngành đã giảm 20 điểm cơ bản so với quý trước, xuống còn 2,3% trong 6 tháng đầu năm 2025.

VIS Rating cho biết, đà phục hồi của thị trường bất động sản giúp khả năng trả nợ của khách hàng cải thiện rõ rệt. ACB, CTG ghi nhận doanh nghiệp trả nợ tốt hơn, trong khi VPB và MBB giảm mạnh nợ quá hạn nhờ tháo gỡ pháp lý cho các dự án bất động sản.

Ngược lại, nhóm ngân hàng nhỏ phân hóa rõ rệt. ABB giảm nợ xấu nhờ xóa nợ tích cực, trong khi PGB, VAB, BVB và SGB vẫn nằm trong nhóm có tỷ lệ nợ xấu cao nhất.

Lợi nhuận duy trì ổn định, biên lãi cải thiện

Dữ liệu từ VIS Rating cho thấy 16/27 ngân hàng đã cải thiện biên lãi ròng (NIM) trong 6 tháng đầu năm 2025, chủ yếu nhờ đẩy mạnh cho vay bất động sản và xây dựng với mức lợi suất cao. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng nhỏ lại chứng kiến sự phân hóa rõ rệt về lợi nhuận, phản ánh sức ép chi phí vốn và dự phòng rủi ro.

Biểu đồ cho thấy NIM toàn ngành tiếp tục phục hồi nhờ tín dụng tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở mảng bất động sản và xây dựng. Các ngân hàng như SHB, HDB, TCB nổi bật với mức tăng trưởng NIM đáng kể trong 6 tháng đầu năm 2025, nhờ gia tăng tỷ trọng cho vay lĩnh vực có lợi suất cao.

Ngược lại, một số ngân hàng nhỏ như BVB, BAB chịu sức ép chi phí tín dụng, khiến lợi nhuận suy giảm.

Tỷ suất sinh lời trên bình quân tổng tài sản (ROAA) duy trì quanh mức 1,5% trong 6 tháng đầu năm 2025, cho thấy hiệu quả kinh doanh ổn định bất chấp áp lực cạnh tranh vốn. Cùng với đó, chi phí tín dụng trên tổng dư nợ giảm dần từ 2023 đến nay, phản ánh xu hướng rủi ro tín dụng được kiểm soát và khả năng thu hồi nợ xấu được cải thiện.

Trong khi các ngân hàng lớn và quốc doanh duy trì đà tăng trưởng ổn định, nhóm ngân hàng nhỏ lại có sự phân hóa mạnh. Một số đơn vị như ABB, NVB, KLB cải thiện được lợi nhuận nhờ tăng trưởng tín dụng và khả năng thu hồi nợ, nhưng những ngân hàng khác như BVB, BAB, VAB tiếp tục chịu sức ép từ chi phí dự phòng cao và NIM hạn chế.

Áp lực vốn và thanh khoản ở nhóm nhỏ

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLCR) toàn ngành duy trì ở mức 80%. MBB và VPB là hai ngân hàng cải thiện mạnh nhất. Tuy nhiên, một số ngân hàng tầm trung như TPB, LPB, VIB lại ghi nhận vốn suy giảm do chi trả cổ tức bằng tiền mặt.

Thanh khoản trở thành thách thức nổi bật. Tỷ lệ LDR toàn ngành đã tăng lên 109% khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Mặc dù các ngân hàng lớn kiểm soát tốt rủi ro nhờ phát hành trái phiếu dài hạn và vay vốn nước ngoài, nhóm ngân hàng nhỏ lại chịu áp lực chi phí huy động khi cạnh tranh tiền gửi ngày càng gay gắt.

Triển vọng nửa cuối 2025

Giới phân tích kỳ vọng chất lượng tài sản và lợi nhuận toàn ngành sẽ tiếp tục phục hồi trong nửa cuối năm 2025, nhờ bất động sản ổn định hơn và chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, lợi thế vẫn nghiêng về các ngân hàng lớn và khối quốc doanh – những đơn vị sở hữu nguồn vốn vững và khả năng quản trị rủi ro tốt.

Trong khi đó, ngân hàng nhỏ nhiều khả năng còn tiếp tục chật vật khi đối mặt với áp lực thanh khoản và chi phí vốn ngày càng gia tăng.