Lãi suất cao, hàng chục nghìn tỷ đồng đổ vào trái phiếu bất động sản

SSI Research vừa phát hành báo cáo về thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý 1/2021 với nhận định sức nóng trên thị trường có giảm bớt nhưng vẫn khá sôi động.

Cụ thể, tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong quý 1/2021 là 37,4 nghìn tỷ đồng, giảm 23,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, có gần 7.000 nghìn tỷ đồng là trái phiếu phát hành ra công chúng, tương đương 18,7% tổng lượng phát hành toàn thị trường, cao hơn nhiều mức bình quân chỉ 5,1% của cả năm 2020.

Các tổ chức phát hành ra công chúng trong quý 1/2021 gồm: Vingroup, Masan Group, Hà Đô, Thành Thành Công – Biên Hòa, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, Công ty CP Giao nhận Vận tải Ngoại thương.

Trong quý đầu năm nay, các doanh nghiệp bất động sản phát hành 23.150 tỷ đồng trái phiếu, giảm 5% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng chiếm tới 61,9% tổng lượng phát hành toàn thị trường.

Nhóm 10 doanh nghiệp bất động sản phát hành nhiều nhất trong năm Q1/2020. Nguồn: HNX, SSI tổng hợp

Kỳ hạn bình quân các trái phiếu bất động sản phát hành trong quý cũng giảm mạnh xuống 2,9 năm (từ mức bình quân 3,9 năm của cả 2 năm 2019 và 2020) nên kéo kỳ hạn bình quân trái phiếu phát hành toàn thị trường giảm từ 4,23 năm vào năm 2020 xuống 3,26 năm trong quý 1 năm nay.

“Mặc dù kỳ hạn trái phiếu ngắn hơn nhưng lãi suất bình quân của trái phiếu bất động sản nhích tăng lên mức 10,41%/năm và hiện là nhóm có lãi suất cao nhất thị trường”, SSI cho biết.

Phân nửa trái phiếu không có tài sản đảm bảo

Đáng chú ý, phân nửa trái phiếu phát hành là không có tài sản đảm bảo hoặc đảm bảo bằng cổ phiếu. Trong tổng lượng phát hành quý 1, chỉ có 17,4% được bảo đảm bằng bất động sản; 17,2% được đảm bảo bằng tài sản; 14,7% được đảm bảo bằng một phần tài sản/bất động sản và một phần là cổ phiếu; còn lại 50,2% là các trái phiếu không có tài sản đảm bảo hoặc đảm bảo bằng cổ phiếu.

Cụ thể, có 15,3 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp không có tài sản đảm bảo (chiếm 41%) gồm 3,58 nghìn tỷ trái phiếu ngân hàng và công ty chứng khoán, 7 nghìn tỷ đồng trái phiếu bất động sản.

Ảnh minh họa

Về phía các nhà đầu tư, do chịu tác động từ quy định về điều kiện đầu tư trái phiếu phát hành riêng lẻ phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, các nhà đầu tư cá nhân chỉ mua 1.529 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường sơ cấp trong, bằng 16% lượng mua cùng kỳ năm ngoái.

SSI dự báo, lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong quý 2 sẽ cao hơn do quý 1 thường là quý thấp điểm phát hành trong năm do có Tết Nguyên đán và là giai đoạn xây dựng kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính của các doanh nghiệp. Ở các năm 2019 và 2020, lượng phát hành quý 2 đều tăng 111-160% so với quý liền trước.

Nhóm doanh nghiệp bất động sản được dự báo vẫn là tổ chức phát hành lớn nhất với nhu cầu huy động vốn qua kênh trái phiếu của các doanh nghiệp vẫn khá cao, đặc biệt là các doanh nghiệp hạn chế về tài sản đảm bảo cho các khoản vay.

“Lãi suất trái phiếu bất động sản có thể nhích tăng và sẽ hấp dẫn hơn so với các nhóm trái phiếu khác nhưng nhà đầu tư nên hết sức thận trọng vì thị trường bất động sản đang khá nóng, lượng trái phiếu không có tài sản đảm bảo hoặc đảm bảo bằng cổ phiếu cũng đang tăng lên sẽ gia tăng rủi ro cho nhà đầu tư”, SSI cảnh báo.

Theo thống kê, tín dụng bất động sản tại cuối quý 1/2021 đạt 1,85 triệu tỷ đồng – tăng 3% so với cuối năm 2020 và cao hơn mức tăng trưởng chung của toàn ngành là 2,93%. Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ kiểm soát chặt tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản, chứng khoán.