Quy hoạch tỉnh Tây Ninh: Định hình không gian phát triển mới, khẳng định vai trò cửa ngõ phía Tây vùng Đông Nam Bộ

Một góc đô thị phường Tân Ninh (Ảnh minh họa)

Định hình không gian phát triển mới

Việc điều chỉnh quy hoạch được thực hiện trên cơ sở phù hợp với chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, các quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch vùng Đông Nam Bộ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong tổ chức không gian phát triển.

Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ phần lãnh thổ đất liền của tỉnh với diện tích hơn 8.536km², giáp TP.Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Đồng Tháp và Vương quốc Campuchia. Với vị trí địa lý đặc biệt, Tây Ninh được xác định là cửa ngõ phía Tây của vùng Đông Nam Bộ, giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thương giữa khu vực phía Nam với Campuchia, tiểu vùng sông Mê Kông và khu vực Đông Nam Á.

Quy hoạch đặt ra quan điểm phát triển nhanh và bền vững, lấy con người làm trung tâm, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân làm mục tiêu cao nhất; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế nổi trội, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và giữ vững quốc phòng, an ninh.

Việc điều chỉnh quy hoạch cũng gắn với yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển sau hợp nhất, khai thác hiệu quả không gian mới, tăng cường liên kết vùng, tạo động lực phát triển cho toàn tỉnh. Tỉnh kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo đó, đến năm 2030, Tây Ninh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10–10,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt từ 8.000–8.500 USD; kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP; trên 90% số xã đạt chuẩn nông thôn mới. Tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh trở thành địa phương công nghiệp – dịch vụ phát triển, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị khu vực Đông Nam Á, có nền kinh tế hiện đại, xanh, thông minh, đời sống người dân được nâng cao.

Khu công nghiệp Phước Đông, phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh

Hình thành mô hình phát triển đa trung tâm, liên kết vùng

Một trong những nội dung trọng tâm của quy hoạch là tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội theo mô hình: 3 vùng kinh tế - xã hội, 3 trung tâm, 6 hành lang kinh tế, 3 trục động lực và 1 vành đai biên giới.

Ba vùng kinh tế - xã hội được định hình nhằm phát huy lợi thế từng khu vực, gồm: Vùng phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị hỗ trợ quá trình mở rộng của TP.Hồ Chí Minh; vùng kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái gắn với khu vực biên giới phía Tây và vùng phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế xanh gắn với Hồ Dầu Tiếng và khu vực phía Bắc của tỉnh.

Ba trung tâm phát triển gồm: Trung tâm Tân Ninh – Long Hoa là trung tâm văn hóa, du lịch, dịch vụ; Trung tâm Tân An – Long An phát triển công nghiệp, dịch vụ hiện đại; Trung tâm Đức Hòa – Hậu Nghĩa được định hướng trở thành trung tâm chính trị - hành chính mới, cũng là trung tâm kinh tế, tài chính, logistics của tỉnh.

Cùng với đó là hệ thống 6 hành lang kinh tế gắn với các tuyến vành đai, cao tốc, quốc lộ quan trọng, tạo trục kết nối liên vùng, liên tỉnh, kết nối với các đầu mối giao thông lớn như sân bay quốc tế Long Thành, cảng Cái Mép – Thị Vải, cảng Hiệp Phước. Ba trục động lực và vành đai biên giới góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, tăng cường liên kết trong và ngoài tỉnh.

Tuyến đường ống dẫn nước từ kênh Tây vượt sông Vàm Cỏ Đông thuộc hệ thống thủy lợi Tưới tiêu khu vực phía Tây sông Vàm Cỏ Đông

Nông nghiệp là trụ cột, công nghiệp, dịch vụ, logistics trở thành động lực tăng trưởng

Quy hoạch xác định công nghiệp, dịch vụ và logistics là các ngành động lực chủ yếu, góp phần đưa Tây Ninh trở thành trung tâm sản xuất và dịch vụ quan trọng của vùng Đông Nam Bộ.

Trong lĩnh vực công nghiệp, tỉnh định hướng phát triển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, ưu tiên công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng tái tạo, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp môi trường. Hình thành mạng lưới sản xuất gắn với các hành lang kinh tế và hệ thống giao thông đối ngoại, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và quốc tế.

Các khu công nghiệp được phát triển theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phấn đấu đến năm 2030, tổng diện tích các khu công nghiệp đạt khoảng 46.495ha, tạo nền tảng thu hút đầu tư và phát triển sản xuất quy mô lớn.

>> Các dự án KCN tại Tây Ninh

Trong lĩnh vực dịch vụ, Tây Ninh định hướng trở thành trung tâm dịch vụ tổng hợp của vùng, trong đó logistics được xác định là ngành mũi nhọn. Tỉnh tập trung phát triển các trung tâm logistics hiện đại, hình thành chuỗi dịch vụ đồng bộ phục vụ lưu thông hàng hóa nội địa và xuất nhập khẩu, đặc biệt là thương mại biên giới.

Với lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế, Tây Ninh được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics của vùng Đông Nam Bộ, kết nối hiệu quả với các khu kinh tế cửa khẩu, cảng biển, sân bay và các tuyến giao thông liên vùng, góp phần giảm chi phí vận tải, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, nông nghiệp tiếp tục là một trụ cột quan trọng, phát triển theo hướng hàng hóa, hiện đại, sinh thái và bền vững. Tỉnh tập trung xây dựng các vùng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với công nghiệp chế biến và chuỗi giá trị.

Vùng Đồng Tháp Mười được định hướng phát triển lúa chất lượng cao; khu vực ven sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây phát triển rau màu, cây ăn trái; duy trì ổn định các vùng cây công nghiệp như cao su, mía, khoai mì. Chăn nuôi phát triển theo hướng công nghiệp, an toàn sinh học; nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường.

Tỉnh chú trọng bảo vệ và phát triển rừng, giữ gìn các hệ sinh thái tự nhiên, phát triển kinh tế dưới tán rừng gắn với sinh kế bền vững cho người dân.

Quốc lộ 22 (đường Xuyên Á) đi qua Tây Ninh kết nối TP.Hồ Chí Minh (Trung tâm kinh tế khu vực phía Nam) với Phnom Penh (Thủ đô Vương quốc Campuchia)

Đột phá hạ tầng, tăng cường liên kết vùng

Hạ tầng được xác định là một trong những khâu đột phá quan trọng, tạo động lực phát triển với việc ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông kết nối liên vùng. Trong đó, Quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới giao thông đồng bộ, hiện đại, đa phương thức, ưu tiên các tuyến kết nối liên vùng, liên tỉnh.

>>Bản đồ quy hoạch mạng lưới giao thông Tây Ninh

Các công trình trọng điểm gồm đường Vành đai 3, Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh, cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Mộc Bài, cao tốc Gò Dầu – Xa Mát và các tuyến kết nối hành lang công nghiệp – đô thị.

Bên cạnh đó, tỉnh nghiên cứu phát triển hệ thống đường sắt, trong đó có tuyến đường sắt TP.Hồ Chí Minh – Mộc Bài, các tuyến đường sắt đô thị và đường sắt chuyên dụng phục vụ vận chuyển hàng hóa, góp phần giảm chi phí logistics và tăng cường kết nối vùng.

Hệ thống cảng cạn, trung tâm logistics, bến bãi và vận tải đa phương thức được đầu tư phát triển, tận dụng lợi thế cửa khẩu, khu công nghiệp và các đầu mối giao thông lớn; nghiên cứu khả năng hình thành cảng hàng không tại khu vực có tiềm năng khi đủ điều kiện, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông của tỉnh.

Song song đó, hạ tầng số được chú trọng phát triển, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Cùng với phát triển kinh tế, quy hoạch nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh.

Việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh là cơ sở quan trọng để Tây Ninh khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư, nâng cao đời sống Nhân dân, từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ phía Tây của vùng Đông Nam Bộ và khu vực phía Nam, hướng tới phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.