Bước ngoặt điều chỉnh tại phân khu đô thị 11.000 ha dọc sông Hồng

Theo định hướng mới, phân khu đô thị sông Hồng có tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.000 ha, phạm vi tính toán yêu cầu phòng, chống lũ lên tới hơn 11.425 ha, nằm trên các phường Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Tây Hồ, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam và các xã Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân (TP. Hà Nội).

Ranh giới nghiên cứu kế thừa quy hoạch đã được phê duyệt trước đây, đồng thời mở rộng về phía Nam đến khu vực cầu Mễ Sở mới, bảo đảm đồng bộ với Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội.

Việc điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng không đơn thuần là một bản vẽ quy hoạch, mà là cuộc “đại chỉnh trang” không gian đô thị trong lịch sử phát triển Hà Nội.

Mục tiêu xuyên suốt của lần điều chỉnh này là tái định vị vai trò của sông Hồng trong cấu trúc phát triển đô thị. Trục sông sẽ được tổ chức trở thành hành lang cảnh quan xanh liên tục, nơi hội tụ các không gian công cộng quy mô lớn, hệ thống công viên, mặt nước, các công trình văn hóa - du lịch - dịch vụ mang tính biểu tượng. Đây cũng được kỳ vọng là không gian tổ chức các hoạt động lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, nâng tầm chất lượng sống đô thị và tạo dấu ấn nhận diện mới cho Hà Nội trong dài hạn.

Tuy nhiên, điểm then chốt của quy hoạch vẫn là nguyên tắc bất di bất dịch về an toàn phòng, chống lũ. Thành phố khẳng định không làm thay đổi mục tiêu và tiêu chuẩn phòng, chống lũ của hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình đã được Thủ tướng phê duyệt, không thu hẹp không gian thoát lũ, không xây dựng các tuyến đê mới hoặc các tuyến đường đắp cao thay thế đê hiện hữu. Mọi kịch bản phát triển đều phải đặt trong “khung an toàn” của dòng chảy và thủy văn.

>> Xem thêm quy hoạch phường Thượng Cát

Song song với việc kiến tạo không gian cảnh quan, nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch lần này đặt trọng tâm lớn vào tái thiết cấu trúc đô thị và dân cư ven sông. Thành phố sẽ rà soát toàn diện hiện trạng sử dụng đất, các khu dân cư lâu năm, các dự án đang triển khai để xác định rõ khu vực cần chỉnh trang, cải tạo, di dời hoặc bố trí tái định cư. Từ đó hình thành các khu đô thị tái định cư có hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, vừa nâng điều kiện sống cho người dân, vừa sử dụng hiệu quả quỹ đất ven sông vốn đang bị chia cắt, manh mún.

Dự báo sơ bộ đến năm 2045, khu vực quy hoạch có thể đạt quy mô dân số khoảng 300.000 - 350.000 người, bao gồm cả phần dân số bổ sung phục vụ tái thiết đô thị và nhu cầu tái định cư. Các chỉ tiêu về đất đai, hạ tầng, mật độ dân cư sẽ tiếp tục được tính toán chi tiết trong quá trình lập đồ án, bảo đảm tuân thủ quy chuẩn quốc gia và định hướng phát triển bền vững của Thủ đô.

So với quy hoạch năm 2022 - vốn dự kiến khoảng 300.000 dân và bổ sung tối đa 50.000 dân phục vụ tái định cư, lần điều chỉnh này cho thấy dư địa phát triển không gian sống ven sông đang được mở rộng thận trọng nhưng rõ ràng hơn.

>> Xem thêm các dự án khu đô thị tại Hà Nội

Một nội dung đáng chú ý khác là bài toán giao thông và kết nối không gian. Quy hoạch sẽ nghiên cứu đồng bộ các tuyến giao thông dọc và ngang sông Hồng, từ đường cảnh quan ven sông, hệ thống cầu kết nối hai bờ, bến thủy nội địa, bến du lịch đến khả năng bố trí tuyến đường sắt đô thị trong tương lai. Các giải pháp này không chỉ nhằm giải tỏa áp lực giao thông, mà còn phải gắn chặt với thiết kế đô thị, tổ chức cảnh quan và yêu cầu an toàn đê điều, đặc biệt tại khu vực lõi đô thị lịch sử.

Với quy mô trải dài 40 km, diện tích hơn 11.000ha và tầm nhìn đến 2045, việc điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng không đơn thuần là một bản vẽ quy hoạch, mà là cuộc “đại chỉnh trang” không gian đô thị trong lịch sử phát triển Hà Nội. Nếu được triển khai nhất quán, đây có thể trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời tái định hình mối quan hệ giữa Thủ đô và dòng sông biểu tượng đã gắn bó suốt hàng nghìn năm.