Vì sao Việt Nam đang bước vào "cửa sổ vàng" của tăng trưởng?

Bước ngoặt trong tư duy quản trị phát triển

Phát biểu tại Hội thảo “La bàn đầu tư 2026: Tâm điểm dòng tiền”, PGS.TS Trần Đình Thiên - Thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho rằng điểm khác biệt căn bản của Việt Nam nằm ở sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy quản trị phát triển. Nền kinh tế không còn vận hành theo các nghị quyết rời rạc, mà đang chuyển sang cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ và có hệ thống. Bộ tứ nghị quyết với tư duy mới đã tạo ra khung định hướng chiến lược dài hạn, trong đó Nghị quyết 68 đánh dấu bước ngoặt khi xác lập vai trò mới của khu vực kinh tế tư nhân - từ vị thế “bổ trợ” trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng.

Song song với thay đổi tư duy thể chế là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cách tiếp cận phát triển hạ tầng. Nếu trước đây, hạ tầng được xác định “đi trước một bước” nhưng thực tế thường chậm nhịp so với nhu cầu phát triển, thì nay Việt Nam đang đầu tư tổng lực, đồng bộ và có trọng tâm. Cách làm mới này không chỉ phá vỡ những rào cản tư duy cũ, mà còn tạo ra động năng tăng trưởng thực chất, giúp nền kinh tế bứt khỏi các tranh luận mang tính khái niệm kéo dài.

PGS.TS Trần Đình Thiên

Hệ giá trị mục tiêu của nền kinh tế cũng đang được tái định hình rõ rệt. Trọng tâm phát triển dịch chuyển từ số lượng sang chất lượng, từ tăng trưởng thuần túy sang công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh. Trong cấu trúc phát triển mới, khu vực kinh tế tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm, với kỳ vọng trở thành trụ cột nâng đỡ sức cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nền tảng quan trọng nhất tạo nên sự đồng thuận xã hội hiện nay chính là lòng tin giữa người dân và Đảng. Khi Nhà nước thực sự tin dân, trao không gian phát triển và cơ hội cho doanh nghiệp, người dân sẵn sàng đồng hành, chia sẻ trách nhiệm và khát vọng xây dựng đất nước. Đây chính là “thời điểm vàng” để khu vực tư nhân bứt phá, hình thành những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Ông Thiên cho rằng, tăng trưởng GDP đạt 8,02% là chỉ dấu cho thấy Việt Nam đang nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao của khu vực và thế giới. Dù vẫn còn những tranh luận về cách đo lường và chất lượng tăng trưởng, nhưng thực tế cho thấy nền kinh tế đang vận hành ổn định, sức mua cải thiện và lạm phát được kiểm soát ở mức thấp – một nền tảng vĩ mô tương đối vững chắc trong bối cảnh toàn cầu nhiều bất định.

Tuy nhiên, ông Thiên chỉ ra rằng tăng trưởng hiện nay vẫn chủ yếu được “gồng gánh” bởi đầu tư công và khu vực FDI, trong khi khu vực doanh nghiệp tư nhân nội địa tiếp tục gặp khó khan. Nếu dòng vốn không thực sự chảy vào sản xuất - kinh doanh, khu vực này sẽ khó tạo được cú bứt phá, dù số lượng doanh nghiệp đăng ký mới có gia tăng.

Một tín hiệu đáng lưu ý khác là cầu tiêu dùng nội địa phục hồi chậm. Khi loại trừ yếu tố lạm phát, mức tăng trưởng thực của tiêu dùng còn thấp, phản ánh áp lực lên thu nhập, việc làm và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Đây là điểm nghẽn cần được nhìn nhận thẳng thắn nếu Việt Nam muốn duy trì đà tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.

Cần những quyết sách mạnh hơn

Bước sang năm 2026, chuyên gia này cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đứng trước yêu cầu phải có những quyết sách mạnh mẽ và sắc bén hơn. Mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trở thành bài toán bắt buộc để tận dụng dư địa phát triển trong “giai đoạn vàng” hiện nay. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, mang tính đồng khởi, kết hợp với chính sách tiền tệ thận trọng, linh hoạt và quyết liệt tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế.

Năm 2026 phải là năm bản lề - năm tháo gỡ, giải phóng nguồn lực và tạo đà cho một chu kỳ tăng trưởng mới.

“Năm 2026 phải là năm bản lề - năm tháo gỡ, giải phóng nguồn lực và tạo đà cho một chu kỳ tăng trưởng mới. Nếu làm đúng, xu thế phục hồi không chỉ tốt hơn năm trước mà còn mở ra một giai đoạn phát triển thực chất và bền vững hơn cho nền kinh tế”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Đáng chú ý, định hướng dòng vốn đầu tư công đang có sự thay đổi rõ nét. Thay vì dồn lực cho bất động sản như trong nhiều chu kỳ trước, trọng tâm được chuyển mạnh sang các dự án hạ tầng quy mô lớn. Cách tiếp cận này không chỉ tạo dư địa để các tập đoàn kinh tế trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, mà còn hình thành hiệu ứng lan tỏa tích cực đối với thị trường chứng khoán và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nội địa.

Song song với đó, sự quyết liệt của Chính phủ trong phát triển nhà ở xã hội, với cam kết tham gia của hơn 20 tập đoàn lớn, được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn cung dồi dào cho thị trường. Việc tăng cung ở phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực giúp bình ổn mặt bằng giá bất động sản, tránh lặp lại các chu kỳ tăng nóng - đóng băng từng gây nhiều hệ lụy trong quá khứ, đồng thời giảm áp lực chi phí nhà ở đối với người dân.

Về dài hạn, ông Thiên cho rằng, đầu tư công tiếp tục được xác định là công cụ điều tiết quan trọng của nền kinh tế, thay vì phụ thuộc quá mức vào những biến động khó lường của thị trường tự do. Mục tiêu cốt lõi của việc bơm vốn lớn không chỉ nằm ở quy mô giải ngân, mà ở việc bảo đảm dòng tiền thực sự “ở lại” trong khu vực doanh nghiệp Việt Nam, giúp các doanh nghiệp tích lũy nội lực, nâng cao sức chống chịu và khả năng cạnh tranh dài hạn.

Đối với các kênh đầu tư truyền thống như vàng và ngoại tệ, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng đây là những lĩnh vực chịu tác động phức tạp từ biến động kinh tế - địa chính trị toàn cầu. Việc đánh giá các kênh này không chỉ dừng ở biến động giá, mà cần phân tích sâu hơn tác động đến tâm lý thị trường, sức mua của người dân và dòng tiền trong nền kinh tế.