Quy hoạch Tây Ninh 2030: 3 trung tâm đặt tại đâu?

Đây là bước điều chỉnh quan trọng sau khi tỉnh mở rộng diện tích (hơn 8.500 km², dân số trên 3,2 triệu người) nhằm tạo động lực phát triển cân bằng, bền vững và tăng cường liên kết vùng Đông Nam Bộ - Đồng bằng sông Cửu Long - biên giới Campuchia.

1. Trung tâm Tân Ninh - Long Hoa: Trung tâm văn hóa - du lịch

Khu vực này nằm tại phường Tân Ninh, Bình Minh, Ninh Thạnh (TP Tây Ninh cũ), diện tích hơn 179 km², dân số khoảng 196.000 người. Vị trí cách TP.HCM khoảng 100 km về phía tây bắc, cách biên giới Campuchia 45 km, nằm trên Quốc lộ 22 – đầu mối giao thông quan trọng kết nối trục Xuyên Á, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và cao tốc Lò Gò - Xa Mát.

Hiện trạng: Đây là khu vực tập trung quần thể núi Bà Đen (khu du lịch quốc gia, thu hút hơn 5 triệu lượt khách năm 2025), các di tích tôn giáo lớn (Tòa Thánh Tây Ninh), hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát và di tích lịch sử Căn cứ Trung ương Cục miền Nam. Theo quy hoạch cũ của Tây Ninh (phê duyệt 12-2023), khu vực này đã được định hướng phát triển du lịch tâm linh - sinh thái và biên mậu.

Chức năng mới: Trung tâm văn hóa, giáo dục, thể thao, y tế, du lịch, thương mại, dịch vụ mang đậm bản sắc văn hóa cấp khu vực, vùng Đông Nam Bộ. Đây sẽ là cực tăng trưởng về du lịch, khai thác lợi thế núi non, di tích và biên giới để thu hút đầu tư resort, dịch vụ cao cấp. Nhiều ý kiến bạn đọc trên báo chí cho rằng việc giữ vai trò “cực văn hóa” sẽ giúp cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn bản sắc.

2. Trung tâm Tân An - Long An: Trung tâm dịch vụ hiện đại và công nghiệp công nghệ cao

Khu vực nằm tại phường Tân An, Long An, Khánh Hậu (TP Tân An cũ), diện tích hơn 83 km², dân số hơn 167.000 người. Cách TP.HCM khoảng 50 km về phía tây nam, kết nối chặt chẽ với Quốc lộ 1, cao tốc TP.HCM - Trung Lương, Quốc lộ 62 và các tuyến tỉnh cũ của Long An.

Hiện trạng: Đô thị loại II đầu tiên cả nước đạt chuẩn đô thị văn minh (tháng 1-2025), đang chuyển dịch mạnh sang thương mại - dịch vụ, có nhiều khu công nghiệp và khu dân cư hiện đại. Theo quy hoạch Long An cũ, đây là trung tâm chính trị - hành chính - đô thị hạt nhân, đô thị vệ tinh TP.HCM. Trung tâm hành chính - chính trị tỉnh hiện nay vẫn đặt tại phường Long An.

Chức năng mới: Trung tâm thương mại, dịch vụ hiện đại, giá trị gia tăng cao, công nghiệp, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, giáo dục, đào tạo và y tế, đô thị thông minh. Khu vực này sẽ tập trung logistics, thương mại điện tử và các ngành công nghệ cao, trở thành động lực công nghiệp - dịch vụ liên kết vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

3. Trung tâm Đức Hòa - Hậu Nghĩa: Trung tâm chính trị - hành chính mới

Khu vực bao gồm phường Đức Hòa, Hậu Nghĩa, Hiệp Hòa và lựa chọn các xã Hòa Khánh, Đức Lập, Mỹ Hạnh, An Ninh (huyện Đức Hòa cũ), diện tích hơn 425 km², dân số hơn 291.000 người. Nằm trong hành lang kinh tế vành đai 3-4 TP.HCM, giáp ranh đông với TP.HCM (khu công nghiệp), tây còn nhiều đất nông nghiệp. Kết nối qua tỉnh lộ 8, 9, đường Hồ Chí Minh (đang hoàn thiện) và các tuyến quy hoạch mới.

Hiện trạng: Khu vực công nghiệp mạnh nhất (quy hoạch ~6.200 ha KCN), ngân sách dẫn đầu tỉnh (thu >1.000 tỷ đồng chỉ trong 6 tháng đầu 2025), thu hút đầu tư khu dân cư và nhà ở xã hội. Đây là “cực tăng trưởng” về kinh tế - logistics.

Chức năng mới: Trung tâm động lực mới để phát triển thành Trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh; đồng thời là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, công nghiệp, logistics, công nghệ cao, giáo dục - y tế. Theo Quyết định 2968/QĐ-UBND (28-02-2026), trung tâm hành chính mới sẽ được xây dựng tại khu vực phía Bắc đô thị Đức Hòa - Hậu Nghĩa. Vị trí cụ thể sẽ được nghiên cứu thêm để đảm bảo kết nối hạ tầng đồng bộ.

Lý do chọn mô hình 3 trung tâm và ý nghĩa

Quy hoạch 3 trung tâm được đưa ra nhằm phân vai rõ ràng: Đức Hòa - Hậu Nghĩa làm “đầu não chính trị - kinh tế”, Tân Ninh - Long Hoa giữ vai trò văn hóa - du lịch, Tân An - Long An tập trung công nghiệp - dịch vụ hiện đại. Mô hình này tận dụng lợi thế sau sáp nhập, tạo đối trọng với TP.HCM, thúc đẩy liên kết vùng, giảm áp lực đô thị hóa tập trung.

Nhiều bạn đọc và chuyên gia trên Tuổi Trẻ, Dân Trí ủng hộ vì giúp phát triển cân bằng, đồng thời giải quyết bài toán giao thông bằng các dự án lớn như trục kết nối Long An - Tân Ninh (dài 111 km, vốn hơn 25.700 tỷ đồng, đang thẩm định).

Hiện nay (tháng 4/2026), tỉnh đang triển khai các bước tiếp theo: nghiên cứu vị trí cụ thể trung tâm hành chính mới, lập quy hoạch chi tiết cụm đô thị và đẩy mạnh các dự án hạ tầng kết nối. Đây là bước ngoặt quan trọng giúp Tây Ninh trở thành “cực tăng trưởng mới” của vùng Đông Nam Bộ, thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển kinh tế xanh và du lịch bền vững.

Tóm lại, 3 trung tâm Tây Ninh không chỉ là ba điểm trên bản đồ mà là ba cực tăng trưởng chiến lược, được đặt tại Tân Ninh - Long Hoa (văn hóa - du lịch), Tân An - Long An (dịch vụ - công nghiệp cao) và Đức Hòa - Hậu Nghĩa (chính trị - hành chính - kinh tế). Việc thông qua quy hoạch tháng 2/2026 đã chính thức “chốt” hướng đi, mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho tỉnh sau sáp nhập. Các dự án hạ tầng đồng bộ sắp tới sẽ quyết định tốc độ hiện thực hóa tầm nhìn này.