Một địa phương sẽ lên thành phố trực thuộc Trung ương trước 2030?

Theo văn bản số 1762/VPCP-TCCV do Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ký ngày 1/3, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính, UBND tỉnh Quảng Ninh được yêu cầu báo cáo Tỉnh ủy, đồng thời phối hợp với Văn phòng Trung ương Đảng chuẩn bị đầy đủ nội dung, hồ sơ, tài liệu để trình Ban Bí thư, đề xuất bổ sung nội dung này vào chương trình làm việc tháng 3/2026 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, văn bản cũng nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ chặt chẽ trình tự, thủ tục và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của Trung ương.

Thực tế, định hướng này đã được xác lập từ trước trong Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, được phê duyệt theo Quyết định 80/QĐ-TTg ngày 11/2/2023. Theo quy hoạch, đến năm 2030, Quảng Ninh sẽ có 12 đơn vị hành chính tương ứng với 12 đô thị. Khu vực nội thành dự kiến gồm 7 thành phố: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái - Hải Hà, Đông Triều, Quảng Yên và Vân Đồn, đồng thời tái lập thị xã Tiên Yên.

Một góc Quảng Ninh

Điểm đặc biệt trong mô hình mà Quảng Ninh hướng tới là cấu trúc “thành phố trong thành phố”, không tổ chức quận theo cách truyền thống mà liên kết các đô thị bằng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và giao thông công cộng hiện đại. Đây được xem là cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với đặc thù địa hình trải dài, đa dạng từ biển đảo đến đồi núi của tỉnh.

Trong bức tranh phát triển không gian, Quảng Ninh định hình ba liên vùng động lực. Liên vùng Hạ Long - Quảng Yên - Uông Bí - Đông Triều - Cẩm Phả, với Hạ Long là trung tâm, đóng vai trò hạt nhân công nghiệp - dịch vụ và động lực tăng trưởng mới gắn với khu kinh tế ven biển.

>> Danh mục các dự án hạ tầng mới đang triển khai tại Quảng Ninh

Liên vùng Vân Đồn gồm Vân Đồn, Cô Tô, Tiên Yên, Ba Chẽ, định hướng phát triển du lịch, công nghiệp sạch, công nghệ cao và logistics.

Liên vùng Móng Cái gồm Móng Cái, Hải Hà, Đầm Hà, Bình Liêu, với trọng tâm là khu kinh tế cửa khẩu, giữ vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế phía Đông Bắc.

Theo mục tiêu đến năm 2030, dân số toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 2,64 triệu người, trong đó dân số thường trú khoảng 1,63 triệu người; tỷ lệ đô thị hóa trên 75%. Các đô thị trọng điểm như Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái được định hướng đạt đô thị loại I; Đông Triều và Quảng Yên đạt loại II; Vân Đồn phát triển lên đô thị loại II trong giai đoạn tới. Đây là các điều kiện quan trọng để đáp ứng tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định hiện hành.

Quảng Ninh được ví là “Việt Nam thu nhỏ” khi sở hữu đầy đủ các dạng địa hình từ biển, đảo, đồng bằng đến trung du và đồi núi, trong đó hơn 80% diện tích là đồi núi. Địa phương này có đường biên giới trên bộ và trên biển, có tài nguyên khoáng sản phong phú, có di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và trung tâm văn hóa - tâm linh nổi tiếng là Yên Tử. Sự hội tụ đa dạng ấy tạo cho Quảng Ninh nền tảng đặc biệt để phát triển theo mô hình đô thị đa cực, kết hợp công nghiệp, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu.

Hiện nay, cả nước có 6 đô thị trực thuộc Trung ương gồm Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng, Cần Thơ, Huế và Đà Nẵng. Nếu hoàn thành mục tiêu trước năm 2030, Quảng Ninh sẽ gia nhập nhóm này, đồng thời tái định vị vai trò của mình trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và khu vực Đông Bắc.