TP.HCM không lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm và dừng quy hoạch sử dụng đất cấp xã

TP.HCM không lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm và quy hoạch cấp xã

Theo văn bản này, TP.HCM sẽ không tổ chức lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm giai đoạn 2026-2030, thực hiện đúng điểm b khoản 3 Điều 12 Nghị quyết 254. Đồng thời, UBND các quận, huyện, xã, phường và đặc khu Côn Đảo tạm dừng lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã và kế hoạch sử dụng đất địa phương. Các thủ tục đất đai tại các cấp này sẽ thực hiện theo quy định tại các văn bản pháp luật hiện hành, đặc biệt là các hướng dẫn từ Chính phủ liên quan đến thi hành Luật Đất đai.

UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị liên quan trả lời bằng văn bản cho tổ chức, cá nhân đã đăng ký kế hoạch sử dụng đất năm 2026, thông báo rõ lý do và hướng dẫn thực hiện đúng quy định pháp luật mới. Đồng thời, các sở ngành phải rà soát, xác định chỉ tiêu sử dụng đất dựa trên phân bổ từ quy hoạch sử dụng đất quốc gia, kết hợp nhu cầu thực tế địa phương và hướng dẫn từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (tại Công văn số 4668/SNNMTQLĐ ngày 04/9/2025 và số 9701/SNNMT-QLĐ ngày 24/10/2025). Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm tổng hợp, tham mưu UBND Thành phố để điều chỉnh quy hoạch TP.HCM theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng được giao nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc và báo cáo định kỳ về tiến độ triển khai. Các sở ban ngành, Công an Thành phố, Bộ Tư lệnh TP.HCM phải phối hợp chặt chẽ với UBND quận huyện để xác định chính xác chỉ tiêu sử dụng đất theo nhu cầu thực tế.

Vì sao Quốc hội bỏ kế hoạch sử dụng đất 5 năm với các đô thị lớn?

Nghị quyết 254/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và có hiệu lực từ 1/1/2026, nhằm tháo gỡ ngay các điểm nghẽn trong thi hành Luật Đất đai 2024. Đây là văn bản mang tính đột phá, tập trung giải quyết các vướng mắc về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư, thu hồi đất và quy hoạch kế hoạch sử dụng đất.

Một trong những quy định nổi bật nhất là bỏ yêu cầu lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2026-2030) đối với các thành phố trực thuộc Trung ương như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ. Trước đó, từ tháng 10/2025, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã đề xuất bỏ quy định này để tránh lãng phí nguồn lực, vì các thành phố lớn đã có quy hoạch tổng thể dài hạn và kế hoạch sử dụng đất hàng năm linh hoạt hơn.

Nghị quyết cũng quy định không tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và kế hoạch sử dụng đất cấp xã ở một số địa bàn đặc thù, thay vào đó tập trung vào quy hoạch cấp quốc gia và tỉnh/thành phố. Điều này giúp giảm chồng chéo, rút ngắn thời gian thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân khi thực hiện các dự án đầu tư, chuyển mục đích sử dụng đất.

Xem thêm các dự án ở huyện Bình Chánh cũ - Nơi có nhiều quy hoạch treo của TP.HCM

Người dân và doanh nghiệp được lợi gì từ thay đổi này?

Việc TP.HCM nhanh chóng ban hành văn bản chỉ đạo thể hiện sự quyết liệt trong triển khai nghị quyết trung ương. Trước đây, quy trình lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm thường mất nhiều thời gian, nguồn lực nhưng thực tế ít được sử dụng vì biến động kinh tế - xã hội nhanh chóng tại các đô thị lớn. Việc tạm dừng lập kế hoạch này giúp cơ quan nhà nước tập trung nguồn lực vào điều chỉnh quy hoạch tổng thể, đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển hạ tầng, nhà ở và dự án kinh tế trọng điểm của Thành phố đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Đối với người dân và doanh nghiệp, thay đổi này mang lại lợi ích trực tiếp. Các thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận, giao đất, cho thuê đất sẽ được xử lý dựa trên kế hoạch sử dụng đất hàng năm và quy hoạch đã phê duyệt, thay vì chờ đợi kế hoạch 5 năm hoàn thiện. Nhiều chuyên gia nhận định đây là bước tiến lớn giúp “cởi trói” cho thị trường bất động sản TP.HCM, vốn đang gặp khó khăn về nguồn cung dự án mới trong năm 2025.

Ngoài ra, Nghị quyết 254 còn có nhiều quy định đột phá khác đang được các địa phương triển khai đồng bộ như rút ngắn thời hạn thông báo thu hồi đất (còn 60 ngày đối với đất nông nghiệp, 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp), bổ sung trường hợp thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng từ 1/1/2026 và hướng dẫn chi tiết về giảm tiền sử dụng đất, thuê đất cho một số dự án. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn.

Trách nhiệm của các sở ngành và bước triển khai tiếp theo

Tại TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò đầu mối, chịu trách nhiệm tổng hợp báo cáo UBND Thành phố và kịp thời tham mưu báo cáo Chính phủ khi cần. Các quận huyện phải phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để xác định chính xác nhu cầu sử dụng đất thực tế, tránh tình trạng phân bổ chỉ tiêu thiếu căn cứ.

Động thái này của TP.HCM nằm trong xu hướng chung cả nước. Nhiều địa phương khác cũng đã ban hành văn bản tương tự để triển khai Nghị quyết 254, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Với việc nhanh chóng cụ thể hóa nghị quyết trung ương, TP.HCM tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu trong cải cách hành chính lĩnh vực đất đai, tạo động lực mới cho sự phát triển của Thành phố trong giai đoạn 2026-2030.