Quy hoạch đô thị và nông thôn: Chuẩn bị bước ngoặt lớn về phân quyền

Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn với mục tiêu khắc phục những bất cập hiện nay. Ảnh minh hoạ

Điểm nhấn quan trọng của lần sửa đổi này là gắn chặt với chủ trương đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đẩy mạnh phân cấp – phân quyền, tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện cho đầu tư, kinh doanh phát triển trong thời kỳ chuyển đổi số.

Theo dự thảo, Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi nhiều nội dung để bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật. Chẳng hạn, Điều 3 về hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn sẽ được điều chỉnh cho đồng bộ với Luật Quy hoạch sửa đổi 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, Luật Đất đai sửa đổi và Luật Đấu thầu. Quy định về phân loại đô thị tại Điều 4 cũng được bổ sung, nhấn mạnh phân loại theo vai trò ở cấp quốc gia, vùng liên tỉnh và tỉnh. Ngoài ra, Điều 18 liên quan điều kiện tổ chức tư vấn và cá nhân tham gia lập quy hoạch cũng được chỉnh sửa, yêu cầu tổ chức tư vấn nước ngoài tuân thủ pháp luật xây dựng về nhà thầu.

Để phù hợp hơn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung 17 điều trong luật hiện hành, đồng thời chỉnh lý ngôn ngữ và nội dung ở 8 điều khác để bảo đảm tính rõ ràng và thống nhất. Song song với đó, Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc đơn giản hóa thủ tục hành chính: UBND cấp tỉnh sẽ được trao quyền chủ động trong phân công trách nhiệm giữa các cơ quan, bỏ quy định Bộ Xây dựng phải cho ý kiến trước khi địa phương ban hành quy định quản lý theo quy hoạch, và cắt giảm hàng loạt thủ tục rườm rà trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch phân khu như chấp thuận điều chỉnh tổng thể, báo cáo Hội đồng nhân dân hay lấy ý kiến cộng đồng dân cư.

Một số quy định cũ cũng sẽ được bãi bỏ để phù hợp hơn với thực tiễn. Cụ thể, Điều 24 về quy hoạch chung thị trấn và Điều 28 về quy hoạch chung huyện sẽ không còn hiệu lực. Cùng với đó, 8 khoản và 3 điểm tại 5 điều khác cũng được loại bỏ nhằm thống nhất với nghị quyết mới về phân loại đơn vị hành chính và chủ trương phân quyền, phân cấp mạnh mẽ.

Bộ Xây dựng cho rằng việc sửa đổi lần này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật lập pháp mà còn là bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận công tác quy hoạch, hướng đến hệ thống pháp luật gọn nhẹ, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị và nông thôn trong giai đoạn mới.