Quận Ba Đình (Hà Nội): Hàng trăm hộ dân mất đất vì quy hoạch thiếu tình, sai lý - Bài 1: “Tận thu” đất ở - vì sao?

Trong khi trên địa bàn phường Liễu Giai còn rất nhiều khu đất trống với diện tích phù hợp, UBND quận Ba Đình đã vội vã kiến nghị TP Hà Nội thu hồi hàng nghìn mét vuông đất ở của hàng trăm hộ dân tại các tổ 25,26,49,52 và 53 phường Liễu Giai (gọi tắt là khu dân cư Liễu Giai) để xây dựng cụm trường học. Điều đáng nói, là trong công văn gửi thành phố, quận Ba Đình đã cố tình "nhập nhèm” các loại đất, để hợp thức hóa dự án.

Không phù hợp quy hoạch chung, cứ lấy

Theo văn bản số 1003/UBND-TCKH của UBND Quận Ba Đình gửi UBND TP Hà Nội đề nghị thành phố chấp thuận chủ trương cho phép quận Ba Đình đầu tư xây dựng đồng bộ trường mầm non, tiểu học và trường Trung học cơ sở Liễu Giai bằng nguồn vốn ngân sách của quận. Cụ thể, quận Ba Đình sẽ xây dựng trường Trung học cơ sở Liễu Giai tại vị trí ô đất B15 (theo quy hoạch chi tiết 1/2000 đã được UBND thành phố phê duyệt tại quyết định số 68/2000/QĐ-UB ngày 14-7-2000). Khu đất trên được xác định chức năng là đất công cộng, có diện tích 5.000m2, phía Tây giáp đường Văn Cao, phía Bắc và phía Nam giáp đường quy hoạch, phía Đông giáp dự án của Tổng Liên đoàn LĐ Việt Nam. Tương tự, Quận Ba Đình đề nghị xây dựng trường tiểu học và trường mầm non Liễu Giai tại vị trí X1 và X2. Phía Tây giáp phố Văn Cao, phía Bắc và phía Nam giáp đường quy hoạch, phía Đông giáp khu dân cư hiện có. Theo quy hoạch chi tiết quận Ba Đình, khu vực đất trên được xác định chức năng là đất cây xanh, có diện tích khoảng 7.000 đến 8.000m2.

Tuy nhiên, trên thực tế, các khu đất được UBND quận Ba Đình giới thiệu để xây dựng trường học, cụ thể là đất công cộng và đất cây xanh đã được thành phố phê duyệt từ năm 2000. Song, do không còn phù hợp với quy hoạch chung nên đã được điều chỉnh. Bằng chứng là ngay trong văn bản số 1003, quận Ba Đình đã thừa nhận đất công cộng 5.000m2 trước đây được dự kiến xây dựng nhà văn hóa quận, tuy nhiên trong quá trình triển khai công tác chuẩn bị đầu tư, thành phố đã có văn bản số 2402/UB-KH&ĐT ngày 13-7-2004 yêu cầu quận Ba Đình rà soát tìm quỹ đất khác để xây dựng dự án. Hay dự án cây xanh, theo quy hoạch chi tiết quận Ba Đình năm 2000 đến 2020, khu cây xanh đã không còn hiển thị trong quy hoạch chung. Thậm chí, chính Sở QHKT trước đây đã từng giới thiệu khu đất này làm trụ sở các cơ quan phường Liễu Giai, nhưng do quận Ba Đình đã tìm khu đất khác nên Sở QHKT "đến nay vẫn chưa đồng ý”(!?).

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Huy Hà, đại biểu HĐND phường Liễu Giai cho biết: Nếu chỉ giải tỏa một nửa khu đất trên, sẽ có 154 ngôi nhà, trong đó trên 80% đã kiên cố hóa 3 đến 5 tầng (đều đã được UBND quận Ba Đình cấp sổ đổ với mục đích sử dụng: đất ở tại đô thị, thời hạn sử dụng: lâu dài) và 546 nhân khẩu sinh sống gần 50 năm tại đây (chủ yếu là cán bộ, nhân viên nhà nước và người có công với cách mạng) sẽ phải "di dời” vì dự án cụm trường học. "UBND phường Liễu Giai xây trường học cho con em khu dân cư. Nhưng chính con em tại đây sẽ phải chuyển đến nơi khác để học, khi chính quyền thu hồi đất”.

Hàng nghìn tỷ đồng đền bù trong khi đất trống để… bán

Trong đơn kiến nghị gửi báo Đại Đoàn Kết, nhân dân khu dân cư Liễu Giai nhấn mạnh: Do đã ổn định lâu dài tại hai khu đất trên, nên hiện nay (chưa tổng hợp đầy đủ) cũng có trên 300 nhà xây kiên cố (chủ yếu 3 – 5 tầng). Như vậy, để thu hồi số diện tích trên, theo giá đất hiện tại, sẽ tiêu tốn hàng nghìn tỷ đồng của nhà nước và với ngân sách của một quận, chắc chắn không thể thực hiện được.

Tất nhiên, phương án của UBND quận Ba Đình sẽ phải xã hội hóa và với diện tích đất "vàng” của hai khu đất (tiếp giáp với con đường đẹp nhất Hà Nội), qua tìm hiểu của phóng viên, không dưới 2 "đại gia” lớn của Hà Nội chấp thuận vào cuộc dưới hình thức đổi đất lấy hạ tầng. Đó cũng chính là lý do, trên địa bàn phường Liễu Giai còn rất nhiều khu đất trống khác nhưng chưa bao giờ lãnh đạo phường, quận nghĩ tới việc giới thiệu xây dựng trường học.

Bà Đỗ Hồng Xiêm, tổ 26 cụm 3 cho biết: Hiện, trên địa bàn phường Liễu Giai còn rất nhiều khu đất trống để lãng phí nhiều năm nay. Cụ thể như hơn 15.000m2 cạnh Đại sứ quán Nhật Bản đang là bãi gửi xe, khu đất gần 8.000m2 đằng sau khách sạn Dân tộc vẫn bỏ trống, khu đất 4.000m2 phía sau công an phường Liễu Giai (cũ) để hoang hóa, khu đất 4.000 m2 đối diện khách sạn Khăn quàng đỏ ngổn ngang xây dựng, khu đất 6.000 m2 tại 281 Đội Cấn đang bán bia, khu đất số 222 Đội Cấn, Thanh tra Chính phủ (cũ) đã chuyển đi… Nếu lấy đây để xây dựng cụm trường học sẽ giảm rất nhiều chi phí đền bù và xây dựng từ ngân sách.