
Rất nhiều địa phương hiện đang áp dụng cơ chế đổi đất để có những con đường, tuyến phố.
Nhiều
ý kiến cho rằng cơ chế này thường gắn với tiêu cực trong xác định giá
trị khu đất đem đổi. Trong khi giá trị hạ tầng mà nhà đầu tư xây dựng có
thể dễ dàng định giá chính xác với giá thị trường, thì để định giá một
khu đất theo giá thị trường lại là một chuyện không hề dễ, chưa kể định
giá theo giá do UBND cấp tỉnh đó ban hành, từ đó thường khiến Nhà nước
thiệt hại được cho là từ 5-10 lần so với giá thị trường. Mặc dù vậy, cơ
chế này luôn hấp dẫn bởi đây là cách nhanh nhất để phát triển kinh tế,
hạ tầng địa phương và cũng là món lợi béo bở với nhà đầu tư. Một nguyên
nhân khác khiến cơ chế này “hấp dẫn” vì nó cũng là “mảnh đất màu mỡ” của
tiêu cực.
Theo
các chuyên gia, cơ chế đổi đất lấy hạ tầng có bản chất là “hàng đổi
hàng”, nên để rõ ràng minh bạch, cả hai hàng hóa này phải được định giá
phù hợp giá thị trường trước khi đem đổi. Cơ chế này có nhiều ưu điểm
đối với các nước còn nghèo như Việt Nam và cũng là một cách vốn hóa đất
đai hiệu quả. Bởi vậy, nếu còn được áp dụng thì phải có cơ chế để “đổi”
một cách hiệu quả.
