Cái bẫy giá đất và bàn tay thao túng giấu mặt

Chủ tịch VARS cảnh báo thị trường đang tồn tại những “bàn tay lợi ích” lợi dụng kẽ hở pháp luật để thao túng giá đất.

Luật mới, bất cập cũ

Tại talk show “Luật Đất đai: Vướng mắc từ thực tiễn và yêu cầu sửa đổi”, TS. Nguyễn Văn Đính không ngần ngại khẳng định: thị trường hiện đang bị một số nhóm lợi ích điều khiển, lợi dụng sự thiếu đồng bộ của luật để trục lợi.

Theo TS. Nguyễn Văn Đính, điểm gai góc nhất của thị trường hiện nay nằm ở câu chuyện giá đất. Thực tế tồn tại song song nhiều mức giá: một mức để khai thấp nhằm né thuế, một mức bị thổi cao để tạo mặt bằng ảo, và một mức được hình thành từ những cuộc đấu giá bất thường.

“Tệ hại hơn, những mức giá trúng đấu giá cao đột biến vẫn được lấy làm cơ sở tham chiếu, khiến bảng giá đất méo mó, không phản ánh giá trị thực. Đây là mảnh đất màu mỡ cho những nhóm lợi ích trục lợi”, ông chỉ rõ.

Chủ tịch VARS thừa nhận, một số nhóm doanh nghiệp và cá nhân đã tận dụng kẽ hở pháp luật để thao túng. Họ tạo sóng, đẩy giá đất nền, thổi giá dự án, rồi bán sản phẩm với giá cao, trong khi người mua cuối cùng và doanh nghiệp chân chính phải gánh thiệt. “Cái bẫy giá đất này đang bào mòn niềm tin, và nếu không xử lý quyết liệt, thị trường sẽ càng hỗn loạn”, ông nhấn mạnh.

Bài học từ Trung Quốc và yêu cầu cấp bách

Bàn về giải pháp, theo ông Đính, là phải xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai tập trung, minh bạch, liên thông toàn quốc, thay vì chia cắt theo từng bộ ngành. Ông dẫn ví dụ tại Trung Quốc: “Chúng tôi từng chứng kiến, chỉ trong ba tiếng, người dân có thể hoàn tất thủ tục và cầm sổ đỏ. Họ làm được vì dữ liệu đất đai tập trung, từ thuế, pháp lý, quy hoạch đến quyền sở hữu đều kết nối đồng bộ”.

Ngoài ra, ông cho rằng Việt Nam cần triển khai sàn giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý – một cơ chế đã được đề cập trong Nghị quyết 18 để đảm bảo mọi giao dịch minh bạch và công bằng.

Điểm nhấn cuối cùng TS. Nguyễn Văn Đính đưa ra là: không được tiếp tục sửa luật theo kiểu “vội vàng”. Luật phải ổn định, đồng bộ, và bền vững để tránh tình trạng sửa đi sửa lại, mỗi lần lại nảy sinh thêm vướng mắc. “Nếu chưa chín muồi, thì chưa nên thông qua”, ông thẳng thắn.

Theo ông, ngoài Luật Đất đai, Việt Nam cần đồng bộ cải cách ở các mảng tín dụng, thuế, dữ liệu, công nghệ và cơ chế quản lý thị trường. Chỉ khi đồng bộ, hệ thống mới có thể chặn đứng các chiêu trò thao túng và khôi phục niềm tin cho thị trường.

“Phải nhận diện rõ, xử lý bài bản và quyết liệt thì mới chấm dứt được tình trạng lộn xộn. Khi thị trường minh bạch và lành mạnh, bất động sản mới thật sự trở thành trụ cột bền vững của nền kinh tế”, TS. Nguyễn Văn Đính khẳng định.