Quy hoạch Đồng Tháp 2030: Chuyên gia nói về mô hình 1-2-3-4-5-6

Hội thảo khoa học góp ý quy hoạch sau sáp nhập

Sáng 8/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp Sở Tài chính tổ chức Hội thảo khoa học góp ý báo cáo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Tháp thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tham dự có các chuyên gia, nhà khoa học từ viện nghiên cứu, trường đại học, cùng đại diện doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh. Đây là sự kiện quan trọng trong tiến trình hoàn thiện quy hoạch tỉnh sau sáp nhập.

Tỉnh Đồng Tháp mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Đồng Tháp (cũ) và Tiền Giang, dẫn đến quy mô dân số tăng mạnh, không gian phát triển thay đổi lớn về hạ tầng giao thông, hành lang kinh tế và phân bổ đất đai. Các quy hoạch cũ của hai tỉnh trước sáp nhập không còn phù hợp với bối cảnh, tiềm lực và thách thức mới. Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm tạo khung pháp lý đồng bộ, thích ứng với biến đổi khí hậu, liên kết vùng và phát triển bền vững.

Mục tiêu phát triển rõ nét với mô hình 1-2-3-4-5-6

Theo báo cáo trình tại hội thảo, mục tiêu đến năm 2030 là biến Đồng Tháp thành tỉnh có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh, tiên phong xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, thuộc nhóm dẫn đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Định hướng phát triển được xây dựng theo mô hình rõ nét: 01 chuỗi phát triển chủ đạo dọc sông Tiền; 02 khu kinh tế động lực (Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Tháp và Khu kinh tế biển Gò Công); 03 trụ cột phát triển bền vững (kinh tế – xã hội – môi trường, hướng tới tăng trưởng xanh); 04 cửa ngõ kết nối chiến lược (với Đông Nam Bộ, ĐBSCL, Campuchia và kinh tế biển); 05 phân vùng kinh tế – xã hội và 06 đô thị trung tâm (Mỹ Tho, Cao Lãnh, Sa Đéc, Gò Công, Cai Lậy, Hồng Ngự) làm động lực dẫn dắt.

Chuyên gia góp ý: tăng trưởng linh hoạt, kinh tế xanh và thủy lợi đa mục tiêu

Các chuyên gia tham gia hội thảo đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, mang tính xây dựng cao. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Sánh – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL, Đại học Cần Thơ – nhấn mạnh cần khắc phục tình trạng “rời rạc” giữa các hợp phần quy hoạch. Ông đề xuất chuyển từ cách tiếp cận “dự báo mô tả” sang “dự báo quyết định”, với định lượng cụ thể, gắn chặt với hành lang kinh tế và vùng chức năng.

Theo ông, kịch bản tăng trưởng nên linh hoạt ở mức 8,5–10%/năm thay vì con số cố định, giúp tỉnh thích ứng biến động và tận dụng động lực mới như liên kết vùng, logistics, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Mô hình “1-2-3-4-5-6” được xem là nền tảng tổ chức không gian liên kết, đa cực và thích ứng cao.

Ở khía cạnh bền vững, Tiến sĩ Nguyễn Tấn Khuyên kiến nghị chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Ông nhấn mạnh việc gắn nông nghiệp công nghệ cao với công nghiệp chế biến, xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Mạnh Hùng đánh giá cao bước tiến của quy hoạch khi chuyển từ tư duy thủy lợi đơn mục tiêu sang đa mục tiêu. Ông đề xuất hoàn thiện hệ thống đê bao đa tầng, tăng khả năng trữ nước, điều tiết và liên kết nguồn nước; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ GIS, mô hình dự báo và hệ thống cảnh báo sớm để quản trị tài nguyên nước, phòng chống thiên tai và kiểm soát xâm nhập mặn trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Ở lĩnh vực văn hóa – du lịch, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng đề xuất tái cấu trúc du lịch theo hướng tích hợp, nâng tầm từ “điểm đến vệ tinh” thành trung tâm du lịch vùng Đồng Tháp Mười và Tây Nam Bộ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển sản phẩm đặc thù gắn với bản sắc địa phương.

Định hướng triển khai: gỡ điểm nghẽn, tạo động lực bứt phá

Các đại biểu khác cũng góp ý sâu về quy hoạch giao thông, công nghiệp, nông nghiệp, đô thị, thu hút đầu tư, phát triển thương hiệu, ứng dụng công nghệ số, logistics vùng và nâng cao quản trị tài nguyên. Nhiều ý kiến tập trung vào việc rà soát khu công nghiệp gắn với quỹ đất thực tế, ưu tiên công nghiệp chế biến nông sản để nâng cao giá trị gia tăng.

Phát biểu kết thúc hội thảo, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Ngại trân trọng cảm ơn các góp ý tâm huyết từ chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp. Ông khẳng định: “Việc lấy ý kiến không dừng lại ở hội thảo này mà sẽ tiếp tục xuyên suốt quá trình hoàn thiện và triển khai quy hoạch.”

Ông nhấn mạnh quy hoạch phải giải quyết điểm nghẽn, tạo đột phá, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tỉnh ưu tiên phát triển công nghiệp gắn với nông nghiệp, rà soát khu công nghiệp, đồng thời coi văn hóa là nền tảng sức mạnh nội sinh.

Quy hoạch tỉnh Đồng Tháp thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 đã được Thủ tướng phê duyệt tháng 1-2024. Việc điều chỉnh lần này (theo Kế hoạch 201/KH-UBND năm 2026) là cần thiết sau sáp nhập, nhằm cập nhật không gian phát triển mới, tận dụng lợi thế sông Tiền, Đồng Tháp Mười và kinh tế biển.

Hiện nay tỉnh đang đẩy mạnh lấy ý kiến rộng rãi từ tháng 3-2026, dự kiến hoàn tất thẩm định và công bố vào tháng 4-2026. Với 5 phân vùng kinh tế – xã hội cùng định hướng hình thành 8 đô thị mới lên loại III sau 2030, quy hoạch không chỉ là “bản vẽ” mà là động lực bứt phá.

Các chuyên gia thống nhất rằng, nếu triển khai tốt, Đồng Tháp sẽ trở thành cực tăng trưởng mới của ĐBSCL, hài hòa giữa kinh tế xanh, nông nghiệp sinh thái và đô thị hiện đại. Hội thảo khoa học ngày 8/4 không chỉ góp phần hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh mà còn khẳng định tinh thần dân chủ, khoa học trong công tác quy hoạch. Với sự tham gia tích cực của giới chuyên gia, Quy hoạch Đồng Tháp 2030 hứa hẹn sẽ là “kim chỉ nam” vững chắc, giúp tỉnh “Đất Sen Hồng” hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng.