Quy hoạch An Giang 2030: Đặc khu Phú Quốc trở thành đô thị loại I

Phát biểu này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới theo dõi quy hoạch, không chỉ bởi mục tiêu “đô thị loại I”, mà còn bởi vai trò đặc biệt của Phú Quốc trong tư duy tổ chức không gian phát triển mới của tỉnh sau sáp nhập.

Phú Quốc trong bức tranh quy hoạch tỉnh mới

Việc Chủ tịch An Giang nhắc tới Phú Quốc không phải là chi tiết ngẫu nhiên. Sau sáp nhập đơn vị hành chính, Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng biển – đảo quan trọng nhất trong cấu trúc phát triển của tỉnh mới, giữ vai trò cửa ngõ ra biển, trung tâm du lịch, dịch vụ và kinh tế biển.

Click xem loạt dự án khu đô thị tại Phú Quốc

Trong chỉ đạo, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đơn vị tư vấn nghiên cứu các mô hình phát triển mới, từ kinh tế không gian tầm thấp, khu thương mại tự do đến lấn biển – những hướng đi gắn chặt với điều kiện tự nhiên và lợi thế biển đảo của Phú Quốc. Nói cách khác, Phú Quốc được đặt vào trọng tâm tư duy quy hoạch như một mô hình tham chiếu, làm cơ sở định hình các không gian phát triển khác trong tỉnh, đặc biệt là khu kinh tế biên giới, logistics và liên kết vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Bối cảnh tăng trưởng và áp lực thực thi

Chỉ đạo này được đưa ra trong bối cảnh An Giang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 11% trong năm 2026 – một con số không hề thấp. Để đạt được mục tiêu đó, tỉnh buộc phải tận dụng đồng thời lợi thế biên giới, ven biển và liên kết vùng, thay vì phát triển manh mún theo từng địa bàn cũ.

Phú Quốc, với vai trò trung tâm kinh tế biển và du lịch cao cấp, vì thế được nhắc đến như một đầu tàu có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa, không chỉ cho khu vực ven biển mà còn cho toàn bộ cấu trúc kinh tế của tỉnh sau sáp nhập.

Đô thị loại I: danh hiệu hay chuẩn phát triển?

Đầu năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 199/QĐ-TTg, công nhận thành phố Phú Quốc là đô thị loại I theo hệ thống tiêu chí cũ. Đây là cột mốc quan trọng, ghi nhận sự bứt phá nhanh của đảo ngọc về hạ tầng, dân số, dịch vụ và du lịch.

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, hệ thống phân loại đô thị Việt Nam thay đổi căn bản. Tiêu chí không còn dừng ở việc “đạt” hay “chưa đạt” các chỉ tiêu cứng, mà chuyển sang chấm điểm tổng hợp, đặt trọng tâm vào tăng trưởng xanh, đô thị thông minh, tổ chức không gian bền vững và vai trò trung tâm vùng. Trong bối cảnh đó, nhiều đô thị từng được công nhận loại I theo tiêu chí cũ được xác định lại vị trí tương đương loại II theo hệ thống mới – và Phú Quốc không nằm ngoài xu hướng này.

Chính vì vậy, mục tiêu “đô thị loại I năm 2030” mà Chủ tịch An Giang đề cập không mang ý nghĩa hoài niệm danh hiệu, mà là định hướng nâng chuẩn phát triển, nhằm giúp Phú Quốc đáp ứng đầy đủ các tiêu chí mới, bền vững và khắt khe hơn.

Tầm nhìn 2030 và câu chuyện tích lũy “điểm số”

Theo định hướng quy hoạch dài hạn, Phú Quốc được xác định phát triển theo mô hình đô thị biển – đảo xanh, thông minh, trung tâm du lịch sinh thái chất lượng cao và kết nối khu vực. Các mục tiêu như gia tăng tỷ lệ giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, tổ chức không gian đô thị nén – đa chức năng, bảo tồn hệ sinh thái biển và rừng, đều là những yếu tố then chốt trong hệ tiêu chí mới.

Trong bức tranh đó, mốc 2030 không còn đơn thuần là thời điểm “được công nhận”, mà là đích đến của một quá trình tái cấu trúc đô thị, nơi Phú Quốc phải chứng minh vai trò trung tâm biển – đảo cả về quy mô kinh tế lẫn chất lượng sống.

Những năm gần đây, Phú Quốc tiếp tục chuyển mình mạnh mẽ. Sau khi đạt đô thị loại I theo tiêu chí cũ năm 2025, hàng loạt dự án hạ tầng được đẩy nhanh. Đường cất hạ cánh số 2 sân bay quốc tế Phú Quốc hoàn thành, nhà ga T2 đưa vào khai thác, cùng nhiều khu đô thị mới và khu nghỉ dưỡng cao cấp được điều chỉnh quy hoạch cục bộ với quy mô hàng trăm hecta. Du lịch phục hồi mạnh sau đại dịch, đón hàng triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, trong khi dòng vốn đầu tư vào bất động sản, dịch vụ và logistics tiếp tục gia tăng.

Việc nhắc tới Phú Quốc trong chỉ đạo quy hoạch cho thấy tư duy phát triển theo hướng liên kết không gian và mô hình, thay vì tiếp cận quy hoạch một cách cục bộ. Những kinh nghiệm từ Phú Quốc – từ thu hút đầu tư, phát triển du lịch cao cấp đến quản lý không gian biển đảo – hoàn toàn có thể được vận dụng cho các khu kinh tế cửa khẩu, thương mại tự do và logistics xuyên biên giới mà An Giang đang hướng tới. Qua đó, liên kết vùng Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ dừng ở giao thông hay thương mại, mà được mở rộng sang liên kết mô hình phát triển đô thị và kinh tế.

Nhìn từ Phú Quốc để hiểu quy hoạch tỉnh

Tóm lại, việc Chủ tịch An Giang nhắc tới Phú Quốc khi bàn quy hoạch 2030 không phải là câu chuyện của riêng một đô thị, càng không đơn thuần là vấn đề “xếp hạng” đô thị. Đó là cách đặt Phú Quốc vào vị trí hạt nhân trong tư duy phát triển mới, nơi quy hoạch không chỉ nhằm đạt chỉ tiêu, mà hướng tới xây dựng những không gian kinh tế – đô thị đủ sức cạnh tranh dài hạn.

Ở góc nhìn này, Phú Quốc không chỉ là đối tượng quy hoạch, mà còn là thước đo cho chất lượng tư duy quy hoạch của tỉnh sau sáp nhập trên hành trình phát triển đến năm 2030 và xa hơn.