Hải Phòng lập quy hoạch mới cho đô thị gần 3.200 km2: Tầm nhìn siêu đô thị biển 9,5 triệu dân đến năm 2050

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký ban hành Quyết định 423/QĐ-TTg ngày 11/3/2026, phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung Hải Phòng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Phạm vi quy hoạch gần 3.200 km2

Theo quyết định, mục tiêu của quy hoạch là xây dựng Hải Phòng trở thành đô thị biển hiện đại, thông minh, có sức lan tỏa và khả năng cạnh tranh quốc tế. Thành phố được định hướng phát triển cân bằng giữa kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời trở thành hình mẫu về quản trị đô thị bền vững, bảo vệ tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quy hoạch cũng đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý phát triển đô thị và nông thôn, đồng thời làm nền tảng để triển khai các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, chương trình phát triển đô thị và các dự án đầu tư xây dựng trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, việc lập quy hoạch nhằm tạo lập không gian và hạ tầng phát triển cho các trung tâm kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường năng lực liên kết vùng và kết nối quốc tế.

Theo phạm vi được phê duyệt, quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính của Hải Phòng sau sáp nhập theo Nghị quyết 1669/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cùng với khu vực không gian biển có liên quan theo quy định pháp luật. Thành phố hiện có 114 đơn vị hành chính cấp xã.

Tổng diện tích tự nhiên của khu vực lập quy hoạch vào khoảng 3.194,72 km2, bao gồm đất liền, các đảo ven bờ và vùng biển. Quy mô này được xác định theo Nghị quyết 202/2025/QH15 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Trung tâm Chính trị-Hành chính của thành phố Hải Phòng mới. Ảnh: Nhân Dân

Về quy mô dân số, quy hoạch dự kiến đến năm 2040, tổng dân số toàn thành phố sẽ đạt khoảng 6,5 - 6,8 triệu người, trong đó dân số thường trú khoảng 5,2 - 5,5 triệu người. Đến năm 2050, quy mô dân số có thể tăng lên khoảng 8,5 - 9,5 triệu người, với dân số thường trú khoảng 7,5 - 8 triệu người.

Song song với sự gia tăng dân số, diện tích đất xây dựng đô thị cũng được dự báo mở rộng mạnh. Theo định hướng, đất xây dựng toàn đô thị (không bao gồm các công trình hạ tầng đầu mối quy mô lớn) đến năm 2040 dự kiến đạt khoảng 100.000 - 120.000 ha, và đến năm 2050 có thể đạt khoảng 160.000 - 180.000 ha.

Yêu cầu trọng tâm đối với quy hoạch

Một trong những nội dung quan trọng của quy hoạch là xác định rõ vai trò của Hải Phòng trong hệ thống đô thị và kinh tế của miền Bắc. Thành phố được định hướng phát triển trong mối liên kết chặt chẽ với các địa phương thuộc vùng động lực phía Bắc, vùng đồng bằng sông Hồng và vùng Thủ đô Hà Nội. Trong cấu trúc này, Hải Phòng sẽ giữ vai trò cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế biển và cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực.

Quy hoạch cũng yêu cầu rà soát toàn bộ các quy hoạch đã được phê duyệt trước đây để xác định những nội dung có thể kế thừa, đồng thời đánh giá các tồn tại, hạn chế và những vấn đề không còn phù hợp trong bối cảnh phát triển mới, đặc biệt sau khi thành phố thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính.

Về hạ tầng, một trong những trọng tâm là phát triển khung giao thông và các đầu mối vận tải đa phương thức gắn với hệ thống cảng biển, cảng hàng không, đường sắt quốc gia và mạng lưới giao thông thủy. Trong đó, các tuyến đường sắt quan trọng như tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và tuyến Đông Anh - Gia Bình - Hạ Long được xác định có vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối vùng.

Bên cạnh đó, quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu phát triển hệ thống đường sắt đô thị và mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) tại các khu vực trọng điểm, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm áp lực giao thông trong tương lai.

Cầu Máy Chai, hay còn gọi là cầu Hoàng Gia. Ảnh: Nhân Dân

Về không gian đô thị, quy hoạch định hướng tái thiết và chỉnh trang các khu đô thị cũ, đặc biệt là khu trung tâm lịch sử. Trong đó bao gồm khu phố cũ phía Đông của Hải Phòng trước đây và khu phố cũ phía Tây thuộc khu vực Hải Dương cũ. Đồng thời, các trục kết nối giữa các cụm phường và trung tâm hành chính thành phố cũng sẽ được nghiên cứu tổ chức lại để phù hợp với cấu trúc đô thị mới.

Các yếu tố sinh thái và cảnh quan cũng được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Quy hoạch sẽ xác định rõ các khu vực bảo tồn sinh thái, vùng đệm chuyển tiếp và các khu vực phát triển có kiểm soát, đặc biệt tại vùng núi Chí Linh - Côn Sơn, quần đảo Cát Bà, các vùng trũng ven biển và hệ thống rừng ngập mặn. Không gian mặt nước ven sông, ven biển cùng trục đô thị hai bên sông Cấm cũng sẽ được nghiên cứu để tạo nên cấu trúc cảnh quan đặc trưng cho đô thị biển.

Ngoài ra, quy hoạch cũng đặt ra định hướng phát triển hệ thống khu công nghiệp và logistics theo hướng hiện đại, chuyên sâu và gắn với hạ tầng giao thông. Các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch và các vùng sản xuất đặc sản cũng được nghiên cứu nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho khu vực nông thôn trong quá trình đô thị hóa.

Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu nghiên cứu phát triển không gian ngầm đô thị, hệ thống giao thông công cộng, các trung tâm logistics, bãi đỗ xe và các công trình hạ tầng kỹ thuật quan trọng như nhà máy nước, cơ sở xử lý rác thải, nước thải, nghĩa trang và nhà tang lễ.

Quy hoạch cũng yêu cầu nghiên cứu các giải pháp phát triển đô thị thông minh gắn với hạ tầng công nghệ, bảo đảm an toàn nguồn nước, sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển năng lượng xanh.

Với quy mô không gian lớn và tầm nhìn dài hạn đến năm 2075, quy hoạch chung mới được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Hải Phòng, đưa thành phố trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp công nghệ cao của khu vực phía Bắc.