Cần duy trì bảng giá đất 5 năm/lần, kèm hệ số điều chỉnh theo biến động để phản ánh sát thị trường

Quan điểm trên được Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu tại cuộc họp nghe báo cáo tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ đối với Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 2024 diễn ra chiều 10/9.

Báo cáo tại cuộc họp, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết, dự thảo Luật tập trung vào 3 nhóm nội dung.

Nhóm 1 là các nội dung đã được nêu trong Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương về sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 18.

Nhóm 2 là các nội dung sửa đổi, bổ sung nhằm tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.

Nhóm 3 là các nội dung sửa đổi liên quan đến phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền để thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Đề xuất duy trì bảng giá đất 5 năm/lần

Tại cuộc họp, GS. Hoàng Văn Cường đề xuất thu hẹp phạm vi Nhà nước thu hồi đất, chỉ áp dụng cho mục đích công cộng, quốc phòng, an ninh. Với các dự án thương mại - dịch vụ nên để doanh nghiệp, người dân thỏa thuận, chỉ khi đa số hộ dân (75–80%) đồng thuận mới cân nhắc thu hồi bắt buộc.

Nhiều ý kiến tương tự lưu ý cần phân định rõ giữa đấu giá và đấu thầu: Đấu giá áp dụng với khu đất đã có hạ tầng, quy hoạch ổn định; đấu thầu dùng để chọn nhà đầu tư có năng lực, phương án phát triển tốt, không chỉ dựa trên giá.

Về bảng giá đất, các đại biểu đề xuất giữ chu kỳ 5 năm nhưng bổ sung cơ chế điều chỉnh hàng năm bằng hệ số, hoặc xây dựng lại bảng giá khi biến động lớn, nhằm phản ánh sát thị trường và tránh lãng phí nguồn lực. Về chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp, đặc biệt cho hộ gia đình sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa kịp cấp giấy chứng nhận, để tránh thiệt thòi khi áp dụng bảng giá mới.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp. Ảnh: VGP

Đối với chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp, đặc biệt với các hộ gia đình sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa kịp cấp giấy chứng nhận, để tránh thiệt thòi khi áp dụng bảng giá mới.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) theo hướng chặt chẽ, minh bạch, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho quản lý và thực tiễn thi hành.

Về xác định giá đất, Phó Thủ tướng đồng tình với quan điểm cần duy trì bảng giá đất 5 năm một lần, kèm hệ số điều chỉnh theo biến động thị trường. Hệ số này phải có phương pháp xác định rõ ràng, căn cứ pháp lý cụ thể và quy định ngưỡng biến động để điều chỉnh. Về lâu dài, cần tiến tới một giá đất thống nhất trên cơ sở dữ liệu đất đai, nhưng trước mắt vẫn phải áp dụng bảng giá và hệ số.

Không lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã

Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã, Phó Thủ tướng đồng ý với đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường là không lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã, còn kế hoạch sử dụng đất cấp xã cần gắn chặt với quy hoạch đô thị, nông thôn, bảo đảm hiệu quả không gian.

Phó Thủ tướng nêu rõ, các dự án quốc phòng, an ninh, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế thuộc thẩm quyền Thủ tướng và Nhà nước sẽ thu hồi, riêng những dự án hạ tầng xã hội như nhà ở xã hội, giáo dục, y tế,… cần có quy định cụ thể. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần nghiên cứu quy định giao Thủ tướng phê duyệt quyết định thu hồi đất với những trường hợp đặc biệt.

Phó Thủ tướng yêu cầu phân định rõ ràng giữa thu hồi đất để thực hiện dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo pháp luật dân sự và cơ chế Nhà nước thu hồi đất theo chính sách riêng.

Đối với các dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi nhưng nhà đầu tư đã thỏa thuận được với phần lớn hộ dân (70–80%), có thể cân nhắc cho phép tiếp tục theo cơ chế thỏa thuận giữa nhà đầu tư và người dân, thay vì bắt buộc Nhà nước phải đứng ra thu hồi, với điều kiện không trái với Nghị quyết số 18.