Việc ông Đặng Văn Thành và con trai Đặng Hồng Anh bị Sacombank phong tỏa 80 triệu cổ phần của chính ngân hàng (STB: HOSE) để cấn trừ vào các khoản vay, đầu tư trái phiếu và phải thu khác của gia đình cổ đông sáng lập Sacombank này bổ sung thêm một bằng chứng về điểm yếu của hệ thống ngân hàng Việt Nam: Sở hữu chéo chằng chịt và quản trị nội bộ tồi.

Ông Đặng Văn Thành và con trai Đặng Hồng Anh.  

Trong thời gian ông Thành giữ quyền điều hành và kiểm soát Sacombank, ngân hàng này đã thực hiện nhiều giao dịch vốn với các công ty do chính gia đình ông sở hữu toàn bộ hoặc nắm cổ phần chi phối.

Truyền thông ngày 2-4, liệt kê:

• Công ty Tín Việt nợ: 171,737 tỷ đồng

• Công ty địa ốc Sài Gòn Thương Tín (Sacomreal) vay: 678,227 tỷ đồng

• Sacomreal phát hành trái phiếu doanh nghiệp: 329,386 tỷ đồng

• Công ty Thành Thành công vay: 18,023 tỷ đồng

• Công ty Thành Thành Công phát hành trái phiếu doanh nghiệp: 192,341 tỷ đồng

• Công ty Đặng Huỳnh bán cổ phần: 148,351 tỷ đồng

• Công ty Thành Ngọc vay 58,788 tỷ đồng

Vào các ngày 5 và 10-12-2012, ông Thành và con trai lần lượt ký thỏa thuận đồng ý sử dụng khoản sở hữu vốn tại Sacombank tương đương 7,435% (hơn 79,84 triệu cổ phiếu) để cấn trừ các nghĩa vụ tài chính.

Ngày 3-4, Chủ tịch hiện thời của Sacombank Phạm Hữu Phú cho biết, số tiền vay của các doanh nghiệp liên quan tới ông Thành từng lên tới 7.000 tỷ đồng.

Sử dụng lợi thế sở hữu và kiểm soát vận hành ngân hàng để cấp vốn giá rẻ cho các cơ sở kinh doanh có lợi ích liên quan của giới chủ ngân hàng không còn là chuyện mới với công chúng Việt Nam. Cộng đồng doanh nghiệp thì từ lâu đã hiểu rõ lợi ích của sở hữu chéo giữa tài chính- ngân hàng và sản xuất-thương mại. Một bằng chứng là làn sóng nâng cấp ngân hàng nông thôn lên ngân hàng thương mại cổ phần và lập mới ngân hàng những năm 2006-2007, với các ông chủ, bà chủ ngân hàng là những người sở hữu các công ty, tập đoàn kinh doanh.

Tác hại và thiệt hại từ hành vi này bắt đầu được nhắc tới khi nền kinh tế Việt Nam rơi vào khó khăn, cộng đồng doanh nghiệp suy kiệt nguồn lực, khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Sở hữu chéo trở nên nghiêm trọng với những cáo buộc vi phạm pháp luật dành cho những nhân vật như Nguyễn Đức Kiên và nhóm lãnh đạo ngân hàng ACB.

Lợi dụng sở hữu chéo để cấp vốn giá rẻ từ ngân hàng cho doanh nghiệp thân hữu dẫn tới phân bổ bất hợp lý nguồn lực của nền kinh tế. Nhóm doanh nghiệp nhận được dòng vốn lớn với chi phí thấp sẽ có năng lực cạnh tranh vượt trội mà không cần tới bất kỳ cải thiện nào trong quản lý, hay tiến bộ trong công nghệ sản xuất. Cùng lúc đó, phần còn lại của nền kinh tế phải gánh chịu chi phí vốn cao và bị bào mòn năng lực cạnh tranh. Tựu chung lại, sức cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế suy giảm.

Để bù đắp năng lực kinh doanh yếu, nhóm doanh nghiệp thân hữu ngày càng đòi hỏi lượng vốn đầu vào lớn hơn. Điều này khiến nguồn vốn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu đầu tư, mở rộng sản xuất-kinh doanh với phần còn lại của xã hội trở nên khan hiếm và đẩy chi phí vốn lên cao hơn. Trong vòng xoáy này, đại bộ phận doanh nghiệp đi tới chỗ không thể đạt được hiệu suất lợi nhuận đủ trang trải chi phí đầu vào (trong đó, chi phí vốn có tỷ trọng đáng kể nhất). Hệ quả là tình trạng co hẹp sản xuất, thua lỗ và phá sản tràn lan. Lúc này xuất hiện cơ hội để các doanh nghiệp dồi dào tài chính triển khai mạnh mẽ các hoạt động thâu tóm. Các thế lực độc quyền ra đời.

Sự tồn tại của hành vi thao túng và lũng đoạn hoạt động ngân hàng thông qua sở hữu chéo là tín hiệu báo động năng lực quản trị nội bộ yếu kém tại những tổ chức kinh doanh dựa trên niềm tin của công chúng và thường được quan niệm là có tính chuyên nghiệp cao này. Trong trường hợp Sacombank, Thanh tra Nhà nước đã kết luận: Các khoản vay liên quan đến công ty gia đình ông Thành và nhóm công ty liên quan đến Công ty Thành Thành Công đều trái quy định. Bởi, Luật Các tổ chức tín dụng không cho phép một ngân hàng cho nhóm công ty liên quan đến thành viên HĐQT vay quá 25% vốn điều lệ của ngân hàng đó. Trong khi đó, số tiền mà Sacombank cho các công ty gia đình ông Thành và nhóm công ty liên quan đến Công ty Thành Thành Công vay đã lên tới 7.000 tỉ đồng, tương đương hơn 51% vốn điều lệ của ngân hàng này - 10.700 tỉ đồng.

Vì thế, NHNN đã đề nghị đến hết tháng 12/2013, Sacombank phải giảm tỉ lệ cho vay đối với nhóm công ty liên quan đến ông Thành và Công ty Thành Thành Công về mức 25% vốn điều lệ. Quy mô các khoản tín dụng sai pháp luật rất lớn, thời gian tiến hành các hoạt động sai phạm hẳn cũng rất dài. Thế nhưng, hệ thống quản trị nội bộ và quản trị rủi ro của Sacombank đã không thể phát hiện, nếu không phải là cố tình không phát hiện. Sacombank là công ty đại chúng, niêm yết trên thị trường chứng khoán từ ngày 27-8-2008. Như vậy, lực lượng giám sát ngân hàng này ít nhất gồm (i) cổ đông, (ii) cơ quan quản lý thị trường chứng khoán; và (iii) Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Mọi thiết chế quản trị dường như đã bị bỏ qua tại Sacombank. Kết luận của thanh tra NHNN cũng chỉ đặt ra chỉ tiêu kỹ thuật, không thấy nêu lên trách nhiệm của người gây lỗi, của các bên giám sát và quản lý. Thông tin liên quan Sacombank đang dần được công bố. Sự việc có thể sớm khép lại. Nhưng vấn đề sở hữu chéo nhằng nhịt và quản trị nội bộ yếu còn tiếp tục gây ra nhiều hậu quả.

Theo Tiền Phong
  • Facebook
  • Chia sẻ
  • Ông Đặng Văn Thành: 'Tôi có lỗi khi để mất Sacombank'

    Ông Đặng Văn Thành: 'Tôi có lỗi khi để mất Sacombank'

    02/10/2016 8:29 AM

    Sau 4 năm để vuột khỏi tầm tay đứa con Sacombank do mình khai sinh, cựu lãnh đạo nhà băng, ông Đặng Văn Thành trải lòng về sự chia ly này.

  • Nhà đại gia ngân hàng Đặng Văn Thành lại gặp hạn?

    Nhà đại gia ngân hàng Đặng Văn Thành lại gặp hạn?

    28/01/2015 4:41 PM

    Sau vận hạn năm 2012, cứ ngỡ sóng gió đã qua đi với gia đình đại gia ngân hàng Đặng Văn Thành nhưng biến cố bất thường trong ngày 27/1 của cổ phiếu SCR và SBT khiến không ít người nghĩ tới vận hạn cũ.

  • Đặng Văn Thành, tĩnh tâm ngày tái xuất

    Đặng Văn Thành, tĩnh tâm ngày tái xuất

    10/07/2014 8:18 AM

    Gần hai năm lùi sâu và im lặng sau những biến cố bị đánh bật khỏi ngân hàng do mình dựng lên, có lúc đối mặt với những thông tin điều tra, bắt giam... trùm ngân hàng một thời Đặng Văn Thành đang có những tái xuất thương trường. Trong sự trở lại lần này, ông Thành vẫn giữ được tâm huyết và sự lịch lãm từng có nhưng trong một tâm thế và niềm đam mê khác.

  • Những người “tập làm”... nông dân!

    Những người “tập làm”... nông dân!

    05/07/2014 6:40 PM

    Vì sao các doanh nhân làm nông nghiệp? Liệu có diễn ra một trào lưu mới đầu tư vào nông nghiệp như đã từng có trào lưu chứng khoán - ngân hàng, bất động sản?

  • Cựu chủ tịch Sacombank: 'Doanh nhân luôn phải có đam mê'

    Cựu chủ tịch Sacombank: 'Doanh nhân luôn phải có đam mê'

    02/07/2014 3:35 PM

    Trở lại thương trường sau một thời gian vắng bóng, ông Đặng Văn Thành vẫn giữ sự tự tin và lan tỏa cảm hứng cho người đối diện, đặc biệt khi nhắc đến lĩnh vực nông nghiệp mà ông đang toàn tâm thực hiện.

  • Đại gia ẩn mình ra mặt thành ông chủ ngân hàng mới

    Đại gia ẩn mình ra mặt thành ông chủ ngân hàng mới

    15/05/2014 9:14 AM

    Nhiều đại gia gần như chưa bao giờ được nhắc tên đã chính thức lộ diện khi âm thầm thâm nhập vào ngân hàng. Bất chấp các tổ chức này gặp không ít khó khăn, đối mặt với nhiều rủi ro nhưng đối với các đại gia ngàn tỷ thì có chân trong ngân hàng sẽ đem lại nhiều lợi thế.

Xem Thêm >>
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Thông tin bạn đọc

CafeLand.vn là Tạp chí bất động sản hàng đầu tại Việt Nam và duy nhất chuyên về bất động sản. Cập nhật thực trạng thị trường bất động sản hiện nay, cung cấp cho các độc giả những thông tin chính xác và những góc nhìn phân tích nhận định về thị trường bất động sản từ các chuyên gia trong ngành. Ngoài ra, CafeLand còn cung cấp cho độc giả tất cả các thông tin về sự kiên, dự án, các xu hướng phong thủy, nhà ở để các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về thông tin mua bán nhà đất tại Việt Nam.