Theo văn bản, UBND TP.HCM giao UBND các phường liên quan nghiên cứu ngay các giải pháp do Sở Quy hoạch – Kiến trúc đề xuất, chủ động rà soát đánh giá quy hoạch hiện trạng, tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt và công bố điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 tại từng vị trí chung cư.

Việc điều chỉnh phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 45 và Điều 46 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024. Trong trường hợp cần điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu, các phường phải báo cáo Sở Quy hoạch – Kiến trúc để xem xét, trình UBND TP.HCM đưa vào danh mục điều chỉnh làm cơ sở triển khai dự án.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng để xem xét báo cáo kết quả rà soát từ các phường, đề xuất điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu phục vụ dự án chung cư; đồng thời tiếp tục hỗ trợ các phường thống nhất giải pháp quy hoạch phù hợp với từng dự án, đảm bảo tính khả thi và tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.

Mục tiêu cải tạo hơn 500 chung cư

Chương trình cải tạo chung cư cũ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của TP.HCM nhằm tái thiết đô thị, bảo đảm an toàn cho hàng trăm nghìn hộ dân và nâng cao chất lượng sống đô thị. Theo Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp được UBND TP.HCM phê duyệt đầu năm 2025 (Quyết định số 785/QĐ-UBND), thành phố đặt mục tiêu hoàn thành cơ bản công tác chuẩn bị đến năm 2030 và hoàn tất cải tạo, xây mới hơn 500 chung cư cũ vào năm 2035. Trong đó ưu tiên 16 chung cư cấp D buộc phải di dời khẩn cấp.

Hiện nay, TP.HCM còn tồn tại hàng trăm chung cư cũ xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt sau đợt sáp nhập đơn vị hành chính cấp phường, quận. Nhiều dự án gặp vướng mắc về quy hoạch, dẫn đến tiến độ chậm. Chính vì vậy, văn bản chỉ đạo mới của UBND TP.HCM là bước triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng phường nhằm tháo gỡ nút thắt quy hoạch – yếu tố then chốt để kêu gọi đầu tư.

19 chung cư đã rà soát, nhiều dự án buộc di dời chưa xong

Sở Quy hoạch – Kiến trúc đã báo cáo kết quả rà soát quy hoạch cho 19 chung cư cũ, trong đó:

-9 chung cư buộc di dời, tháo dỡ nhưng chưa hoàn tất

-Tập trung tại các phường trọng điểm như Tân Sơn Nhất, Tân Hòa, Bến Thành, Khánh Hội…

Một số trường hợp tiêu biểu:

-Chung cư 155–157 Bùi Viện đã được điều chỉnh quy hoạch khu trung tâm hiện hữu

-Các chung cư Trúc Giang, Vĩnh Hội đang lập đề cương điều chỉnh

-Chung cư 170–171 Tân Châu được chuyển đổi sang đất giáo dục

Đáng chú ý, thành phố đề xuất tăng hệ số sử dụng đất và tầng cao tại các khu vực đắc địa (quận 1, 3, 4, Tân Bình cũ) nhằm tăng sức hút với nhà đầu tư, nhưng vẫn kiểm soát hạ tầng.

Cơ chế ưu đãi, “tối hậu thư” thúc tiến độ

Để thúc đẩy chương trình, TP.HCM đã ban hành Nghị quyết 17/2025/NQ-HĐND (tháng 7/2025) quy định cơ chế ưu đãi: hỗ trợ 50% kinh phí hạ tầng kỹ thuật (tối đa 10 tỷ đồng/dự án) và 50% chi phí di dời cho chủ đầu tư. Đồng thời, UBND TP.HCM liên tục điều chỉnh Kế hoạch 4207/KH-UBND sau sáp nhập hành chính, giao Sở Xây dựng rà soát pháp luật mới để phân cấp, ủy quyền mạnh hơn cho địa phương.

Tuy nhiên, tiến độ vẫn còn chậm do nhiều nguyên nhân: kiểm định ì ạch, quy hoạch vướng mắc, ý kiến cư dân… Tháng 2/2026, UBND TP.HCM đã ra “tối hậu thư” yêu cầu thu hồi kinh phí nếu phường không chọn được đơn vị kiểm định trước tháng 3/2026. Với văn bản chỉ đạo mới nhất, TP.HCM kỳ vọng sẽ đẩy nhanh việc lập và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tại từng phường, tạo “đòn bẩy” mời gọi đầu tư tư nhân – lực lượng chủ lực thực hiện các dự án.

Việc áp dụng linh hoạt Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025) giúp rút ngắn thủ tục điều chỉnh cục bộ, đảm bảo tính khả thi cao hơn. Khi hoàn thành, chương trình không chỉ giải quyết nguy cơ sập đổ chung cư cũ, cải thiện môi trường sống cho hàng chục nghìn hộ dân mà còn góp phần hiện đại hóa đô thị, tăng quỹ nhà ở chất lượng cao, phát triển kinh tế – xã hội bền vững. Các phường được giao nhiệm vụ trực tiếp cần khẩn trương hành động, phối hợp chặt chẽ với Sở Quy hoạch – Kiến trúc và Sở Xây dựng để biến chỉ đạo của UBND TP.HCM thành những công trình cụ thể trong thời gian sớm nhất.

Tóm lại, đây là bước đi quyết liệt của TP.HCM nhằm hiện thực hóa mục tiêu “hoàn thành cải tạo chung cư cũ vào năm 2035”, góp phần xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, vì lợi ích người dân.