Hải Phòng lên kế hoạch di dời hàng nghìn hộ dân khi 66 chung cư đứng trước nguy cơ sập

Theo rà soát đến đầu năm 2026, Hải Phòng hiện có 177 chung cư cũ, phần lớn các chung cư này được xây dựng từ giai đoạn 1960-1985, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Đông thành phố với 148 tòa, trong khi khu vực phía Tây có 29 tòa. Đặc điểm chung là các công trình chỉ cao từ 2-5 tầng, không có thang máy, thiết kế căn hộ nhỏ hẹp từ 25-30m2, thiếu không gian sinh hoạt khép kín và không còn đáp ứng các tiêu chuẩn nhà ở hiện đại.

Điều đáng lo ngại hơn nằm ở chất lượng công trình. Qua kiểm định, có tới 66 tòa chung cư được xếp loại D - mức nguy hiểm cao nhất, cần khoanh vùng và có biện pháp chống đỡ khẩn cấp, thậm chí phải phá dỡ. Bên cạnh đó, 58 tòa ở mức C cần gia cố, sửa chữa trước khi tiếp tục sử dụng, trong khi 7 tòa ở mức B và còn tới 46 tòa chưa được kiểm định, tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường.

Không chỉ xuống cấp về kết cấu, tình trạng cơi nới, lấn chiếm tại các khu chung cư cũ cũng diễn ra phổ biến.

Song song đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đi kèm như điện, nước, thoát nước… phần lớn đã hư hỏng, thiếu đồng bộ, không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt ngày càng cao. Những bất cập này khiến việc cải tạo đơn lẻ từng tòa nhà trở nên khó khả thi, đòi hỏi một chiến lược tổng thể mang tính tái cấu trúc đô thị.

Trước thực trạng này, UBND TP Hải Phòng đã giao Sở Xây dựng xây dựng kế hoạch tổng thể, trong đó phân loại rõ các nhóm chung cư tiếp tục sử dụng, cần cải tạo hoặc buộc phải phá dỡ. Mục tiêu không chỉ là xử lý dứt điểm các công trình nguy hiểm, mà còn từng bước xóa bỏ những khu nhà tập thể cũ kỹ, tạo diện mạo đô thị văn minh, hiện đại hơn.

Đáng chú ý, từ năm 2022, thành phố đã ban hành Nghị quyết 04 về phát triển nhà ở xã hội, gắn với việc giải quyết chỗ ở cho các hộ dân tại chung cư cũ. Theo đó, khoảng 5.700 hộ dân thuộc diện nhà xuống cấp nghiêm trọng sẽ được bố trí tái định cư thông qua các dự án nhà ở xã hội tại nhiều khu vực như Đồ Sơn, Ngô Quyền, Lê Chân hay Kiến An.

Thực tế, một số dự án nhà ở xã hội đã và đang được triển khai, bước đầu thu hút hàng trăm hộ dân đăng ký mua hoặc thuê mua. Tuy nhiên, để đẩy nhanh tiến độ di dời và cải tạo, Hải Phòng vẫn cần một cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội, đồng thời đảm bảo quyền lợi hài hòa cho người dân.

Một điểm đáng chú ý khác là quỹ đất sau khi phá dỡ các chung cư cũ sẽ không chỉ phục vụ xây dựng lại nhà ở, mà còn được ưu tiên cho các công trình hạ tầng xã hội như trường học, công viên, bãi đỗ xe. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt tiện ích tại khu vực đô thị trung tâm, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho cư dân.