TOÀN CẢNH nơi xây cầu Cát Lái: Sau động thổ, khu vực này đang ra sao?

UBND TP.HCM vừa giao các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án đường bộ kết nối với tỉnh Đồng Nai. Đáng chú ý, các dự án cầu Cát Lái, cầu Phú Mỹ 2 và cầu Long Hưng được yêu cầu hoàn tất các bước chuẩn bị để có thể khởi công trong quý 2/2026. Trước đó, các dự án này đã được động thổ vào ngày 15/1.

Đối với cầu Cát Lái, Sở Xây dựng TP.HCM được giao phối hợp với Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai nghiên cứu, xác định rõ quy mô, số làn xe và điểm kết nối phía TP.HCM tại khu vực nút giao Mỹ Thủy - Nguyễn Thị Định. Yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo phù hợp lộ giới tuyến đường Nguyễn Thị Định và khả năng thông xe toàn khu vực.

Ngày 26/1, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc công trình cầu Cát Lái kết nối TP.HCM theo phương thức đối tác công tư (PPP). Theo đó, giải nhất cuộc thi thuộc về phương án mã số SD01 của Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - CTCP (TEDI). Ý tưởng thiết kế đoạt giải nhất mang tên “Vươn tầm cao mới”, thể hiện sự hòa hợp, kết hợp giữa Đồng Nai và TP.HCM với tinh thần tiên phong, vươn lên mạnh mẽ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Công trình cầu Cát Lái thuộc dự án đầu tư xây dựng cầu Cát Lái thay phà Cát Lái hiện hữu. Cầu Cát Lái có quy mô 8 làn xe (gồm 6 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ) với vận tốc thiết kế 80km/h. Điểm đầu nằm trên đường Nguyễn Thị Định (cách nút giao thông Mỹ Thủy khoảng 400m, thuộc phường Cát Lái, TP.HCM). Điểm cuối kết nối tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành (thuộc xã Đại Phước, tỉnh Đồng Nai). Dự án được đầu tư theo hình thức PPP, Tổng Công ty Xây dựng số 1 - CTCP (CC1) là đơn vị đứng đầu liên danh nhà đầu tư được lựa chọn thực hiện dự án.

Dự án thuộc nhóm A, công trình cấp đặc biệt, gồm cầu và đường giao thông với tổng chiều dài hơn 11,6km. Trong đó, phần cầu chính dài hơn 3km, đường dẫn phía TP.HCM gần 1km và đường dẫn phía Đồng Nai hơn 7km. Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 20.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành xây dựng đưa vào khai thác trong năm 2029.

Phà Cát Lái từ lâu là tuyến giao thông đường thủy huyết mạch, kết nối Đồng Nai với TP.HCM, phục vụ hàng chục nghìn lượt người và phương tiện qua lại mỗi ngày.

Theo ghi nhận thực tế, thời điểm trước và sau lễ động thổ cầu Cát Lái (15/1), khu vực bến phà vẫn luôn trong tình trạng đông đúc, nhộn nhịp suốt cả ngày. Dòng xe máy, ô tô, xe tải nối đuôi nhau xếp hàng chờ qua phà, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm.

Phía tỉnh Đồng Nai, trực đường Lý Thái Tổ - ĐT.769 tương lai sẽ kết nối đến điểm cuối dự án xây dựng cầu Cát Lái. Việc động thổ cầu Cát Lái được coi là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn giao thông kéo dài nhiều năm tại cửa ngõ TPHCM, qua đó góp phần rút ngắn thời gian di chuyển và tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Theo Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án đầu tư xây dựng Cầu Cát Lái và đường dẫn, tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 140,7ha, phần lớn nằm trên địa bàn xã Đại Phước, tỉnh Đồng Nai. Cơ cấu sử dụng đất gồm 14,92ha đất ở; 13,32ha đất đường giao thông; 13,21ha đất sông, ngòi, kênh, rạch; 1,03ha đất phi nông nghiệp khác; 98,26ha đất nông nghiệp (43,52ha đất trồng lúa, 46,6ha đất trồng cây hàng năm, 7,5ha đất trồng cây lâu năm và 0,64ha đất ao nuôi trồng thủy sản).

Cầu Cát Lái được thiết kế là cầu dây văng liên tục với sơ đồ nhịp (190-450-190)m, đảm bảo tĩnh không thông thuyền sông Đồng Nai tối thiểu 230x55m. Cầu sử dụng kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực, thi công theo phương pháp đúc hẫng cân bằng.

Đối với phần đường, mặt cắt ngang đường đường Nguyễn Thị Định phía TP.HCM có quy mô quy hoạch là 60m, phần đường dẫn đầu Cầu Cát Lái phía TP.HCM đảm bảo quy mô 6 làn xe cơ giới và 2 làn thô sơ đi trên cầu cạn. Phía tỉnh Đồng Nai, đường dẫn có quy mô quy hoạch 100m, trong giai đoạn 1 xây dựng đường song hành hai bên, bảo đảm 6 làn xe cơ giới.

Ngoài cầu chính, dự án còn bao gồm hệ thống cầu dẫn hai phía, các cầu trên tuyến đường dẫn phía Đồng Nai; cùng 5 nút giao quan trọng, gồm: nút giao với đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu; nút giao với đường liên cảng phía Nhơn; nút giao với đường Phạm Thái Bường; nút giao với tỉnh lộ 25C; nút giao với cao tốc Bến Lức - Long Thành. Đồng thời, dự án xây dựng trạm thu phí và nhà điều hành tại khu vực nút giao với cao tốc Bến Lức - Long Thành.

Khu vực xây dựng cầu Cát Lái hiện là điểm giao thông trọng yếu, với mật độ phương tiện cao và nhiều khu công nghiệp, đô thị đang phát triển. Việc xây dựng cầu tại vị trí này được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài tại phà Cát Lái, nâng cao năng lực lưu thông và đảm bảo an toàn giao thông.

Đáng chú ý, công trình này sẽ tạo thêm một trục kết nối trực tiếp giữa TP.HCM với sân bay Long Thành, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng trong toàn vùng. Không dừng lại ở vai trò giao thông, cầu Cát Lái còn được xem là đòn bẩy mở rộng không gian phát triển đô thị và công nghiệp.

Ở góc độ thị trường, nhiều chuyên gia cho rằng cầu Cát Lái có thể tạo cú hích lớn cho bất động sản TP.HCM và Đồng Nai nếu triển khai đúng tiến độ. Thực tế trước đó cho thấy, sau khi cầu Nhơn Trạch đưa vào sử dụng, khu vực này đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về kết nối, đồng thời thị trường bất động sản cũng trở nên sôi động hơn.

Với cầu Cát Lái, kỳ vọng còn lớn hơn, nhất là tại khu Đông TP.HCM và Nhơn Trạch - nơi vẫn còn quỹ đất phát triển tương đối dồi dào. Trong bối cảnh quỹ đất khu vực trung tâm TP.HCM ngày càng hạn hẹp, giá nhà liên tục neo cao, xu hướng giãn dân ra các khu vực ven đô thông qua các trục hạ tầng mới được xem là hướng đi tất yếu. Những dự án như cầu Cát Lái vì vậy không chỉ mang ý nghĩa giao thông, mà còn đóng vai trò định hình lại không gian phát triển đô thị.

Tuy nhiên, nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng với việc “lướt sóng” theo thông tin hạ tầng, bởi hiệu quả vẫn phụ thuộc nhiều vào tiến độ thực tế của dự án.