Thu hồi suất mua nhà ở xã hội nếu phát hiện kê khai sai

Chỉ đạo trên được nêu trong Chỉ thị 34 được Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ngày 11/12 về chấn chỉnh việc xét duyệt, mua - bán, cho thuê nhà ở xã hội.

Tăng cường hậu kiểm với việc mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền của địa phương thực hiện xác nhận đối tượng, điều kiện thu nhập, điều kiện nhà ở cho các đối tượng theo quy định.

Đồng thời, phải thường xuyên kiểm tra, nắm bắt thông tin trong quá trình chủ đầu tư thực hiện công khai thông tin dự án, tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội. Kịp thời hỗ trợ, yêu cầu chủ đầu tư có giải pháp khắc phục trong trường hợp quá tải hồ sơ, tránh tình trạng tập trung đông người, chen lấn.

Tổ chức thực hiện thanh tra, kiểm tra, đảm bảo giá bán nhà ở xã hội được tính đúng, tính đủ theo quy định của pháp luật, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng chính sách thông thoáng của nhà nước để trục lợi; phối hợp cơ quan công an xử lý nghiêm hành vi môi giới trái phép, trục lợi trong việc làm thủ tục, hồ sơ, mua - bán... nhà ở xã hội.

Thủ tướng yêu cầu tăng cường hậu kiểm đối với việc mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội.

Các cơ quan này cũng được yêu cầu tăng cường tổ chức hậu kiểm đối với việc mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội. Trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân không trung thực, vi phạm quy định trong việc kê khai, xác nhận điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội thì phải thực hiện thu hồi, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật và công khai danh sách vi phạm.

Xử lý nghiêm đối với những chủ đầu tư, doanh nghiệp vi phạm quy định pháp luật trong việc xét duyệt đối tượng hoặc các tổ chức, cá nhân có hoạt động môi giới trái phép, trục lợi chính sách và thiết lập đường dây nóng, kênh tiếp nhận và xử lý phản ánh, công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử của địa phương.

Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo Công an cấp xã căn cứ thông tin cơ sở dữ liệu về dân cư, thực hiện xác nhận điều kiện thu nhập cho đối tượng người thu nhập thấp khu vực đô thị không có hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật. Đồng thời, chỉ đạo điều tra, xử lý các trường hợp môi giới trái phép, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, thao túng hồ sơ mua nhà ở xã hội...

Chủ đầu tư không được thu tiền đặt cọc ngoài quy định

Đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm đầy đủ trình tự, thủ tục mua bán theo đúng quy định pháp luật.

Các thông tin liên quan đến dự án phải được công bố công khai trên trang thông tin của doanh nghiệp; đồng thời gửi về Sở Xây dựng và UBND cấp xã nơi có dự án để niêm yết, công bố rộng rãi. Ngoài ra, chủ đầu tư phải đăng tải ít nhất một lần trên báo là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương.

Các chủ đầu tư cũng không được thu tiền đặt cọc hoặc ủy quyền cho các cá nhân, sàn giao dịch thu tiền đặt cọc ngoài quy định; chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để phát hiện, xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân, sàn giao dịch, môi giới mượn danh nghĩa “hỗ trợ”, “tư vấn” để trục lợi.

Thủ tướng lưu ý người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, nộp hồ sơ và làm thủ tục trực tiếp với chủ đầu tư, không qua môi giới hay sàn giao dịch; chỉ tiếp cận thông tin từ các kênh chính thống.

Người đăng ký phải kê khai trung thực và chịu trách nhiệm về hồ sơ. Trường hợp vi phạm, không đúng đối tượng hoặc điều kiện sẽ bị xử lý theo quy định; nếu đã thực hiện mua - bán sẽ bị thu hồi căn hộ, phạt hành chính.

Chỉ thị của Thủ tướng đưa ra trong bối cảnh gần đây việc xét duyệt, mua, thuê mua, cho thuê nhà ở xã tại một số dự án tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM... cho thấy còn một số tồn tại, bất cập và nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Chẳng hạn như hiện tượng tập trung đông người khi nộp hồ sơ, thiếu điều tiết quy trình tiếp nhận dẫn đến bức xúc, tạo điều kiện phát sinh các dịch vụ tiêu cực.

Xuất hiện tình trạng “cò mồi”, môi giới trái phép, “chạy suất”, hứa hẹn “trúng bốc thăm”, quảng cáo “suất ngoại giao”, “làm hồ sơ đảm bảo trúng”.

Một số cá nhân lợi dụng chính sách, nộp hồ sơ tại nhiều dự án, nhờ người thân đứng tên.Việc công khai thông tin dự án, số căn hộ, kết quả xét duyệt, danh sách người mua tại một số dự án còn chưa kịp thời, chưa đồng bộ, gây khó khăn cho giám sát xã hội.

Ngoài ra, một số dự án nhà ở xã hội công bố giá bán cao hơn mặt bằng chung đến 30-40% khiến người dân hoang mang, băn khoăn về tính chính xác. Công tác hậu kiểm sau khi ký hợp đồng, theo dõi chuyển nhượng... chưa thực sự hiệu quả, tiềm ẩn nguy cơ đầu cơ, trục lợi chính sách.

Thủ tướng cho rằng những tồn tại trên không kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm sẽ làm giảm niềm tin của người dân, ảnh hưởng đến công bằng xã hội. Việc này cũng gây méo mó chính sách, phát sinh tiêu cực và tạo ra thị trường ngầm trong tiếp cận nhà ở xã hội.

>>Xem thêm thông tin các dự án nhà ở xã hội trên cả nước