Thêm đường nối sân bay, cảng biển: Đề xuất mới đáng chú ý về hạ tầng

Đường bộ vẫn giữ vai trò chủ đạo

Mới đây, Cục Đường bộ Việt Nam đã đề xuất lên Bộ Xây dựng các giải pháp kết nối hạ tầng giao thông đường bộ để thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức, theo Báo Chính phủ.

Theo đánh giá của Cục Đường bộ Việt Nam, vận tải đường bộ hiện chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vận tải. Cụ thể, loại hình này đảm nhận khoảng 75% khối lượng vận chuyển hàng hóa và hơn 90% vận chuyển hành khách. Với ưu thế linh hoạt, khả năng tiếp cận nhanh, đường bộ giữ vai trò chủ đạo trong việc kết nối với các loại hình vận tải khác như đường biển, đường sắt, hàng không và đường thủy nội địa.

Bản đồ quy hoạch các tuyến giao thông kết nối sân bay Long Thành

Trong những năm qua, hệ thống đường bộ đã được quy hoạch theo hướng bám sát các hành lang kinh tế lớn như Bắc - Nam, Đông - Tây và các tuyến kết nối vùng. Các trục giao thông này đóng vai trò liên kết hiệu quả giữa các trung tâm kinh tế, cảng biển, cửa khẩu và sân bay trên cả nước.

Sau 5 năm triển khai quy hoạch mạng lưới đường bộ, cả nước đã đưa vào khai thác hơn 3.300km đường cao tốc. Phần lớn các tuyến này nằm trên các hành lang kinh tế trọng điểm và kết nối trực tiếp tới các đầu mối vận tải lớn.

Đề xuất bổ sung quy hoạch các tuyến đường bộ kết nối với sân bay, cảng biển

Nhiều tuyến cao tốc và quốc lộ đã góp phần nâng cao năng lực vận chuyển tại các khu bến trọng điểm như cảng Lạch Huyện, cảng Cái Mép - Thị Vải… Nhờ đó, hiệu quả khai thác cảng biển được cải thiện rõ rệt. Hiện nay, vận tải đường bộ đảm nhận khoảng 70-80% khối lượng hàng hóa thông qua các cảng biển Việt Nam.

Không chỉ vậy, hệ thống đường bộ cũng đã kết nối tới hầu hết các ga đường sắt, cảng thủy nội địa, tạo nền tảng cho việc hình thành các chuỗi vận tải liên hoàn giữa nhiều phương thức.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng hệ thống kết nối đường bộ với các phương thức vận tải khác vẫn còn tồn tại một số hạn chế.

Thực tế cho thấy, nhiều tuyến đường kết nối cảng biển và sân bay nằm trong khu vực đô thị thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải. Nguyên nhân là các tuyến này vừa phục vụ giao thông đô thị, vừa đảm nhận vận chuyển hàng hóa với mật độ lớn.

Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, đặc biệt trong giai đoạn đầu khai thác các cảng và sân bay mới.

Đối với đường sắt, nhiều ga hàng hóa lớn lại nằm sâu trong khu vực đô thị đông đúc, hạn chế khả năng tiếp cận của phương tiện vận tải trọng tải lớn. Trong khi đó, hệ thống kết nối tới các cảng thủy nội địa vẫn phụ thuộc vào đường địa phương, nhiều tuyến chưa đáp ứng tiêu chuẩn tải trọng, gây khó khăn cho vận chuyển container.

Đề xuất bổ sung thêm các tuyến đường bộ kết nối với đầu mối vận tải

Từ thực trạng trên, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng việc tăng cường kết nối giữa đường bộ và các phương thức vận tải khác là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đường kết nối tới cảng Cái Mép - Thị Vải

Một loạt giải pháp đã được đề xuất, trong đó đáng chú ý là:

- Rà soát, bổ sung quy hoạch các tuyến đường bộ kết nối với các đầu mối vận tải mới như sân bay, cảng biển

- Tích hợp phương án kết nối ngay từ khâu lập dự án, đảm bảo đồng bộ về quy mô và tiến độ

- Ưu tiên bố trí nguồn vốn, bao gồm ngân sách Nhà nước và vốn ODA cho các dự án kết nối trọng điểm

- Huy động nguồn lực xã hội, cân đối hợp lý giữa vốn Nhà nước và vốn ngoài ngân sách trong đầu tư hạ tầng giao thông

Đặc biệt, Cục Đường bộ Việt Nam nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động vận tải, tăng cường “kết nối mềm” giữa các phương thức như hợp đồng vận tải điện tử, theo dõi hành trình hàng hóa theo thời gian thực, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống vận tải đa phương thức.

Việc bổ sung quy hoạch các tuyến đường kết nối không chỉ giải quyết ùn tắc trước mắt, mà còn mở ra dư địa phát triển dài hạn cho các vùng kinh tế. Hạ tầng đi trước sẽ kéo theo dòng vốn, sản xuất và thương mại dịch chuyển.