Hệ thống đô thị Việt Nam từ 2026: Chỉ còn 4 thành phố là đô thị trung tâm quốc gia

Từ ngày 1/1/2026, hệ thống phân loại đô thị tại Việt Nam sẽ chính thức được điều chỉnh theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành. Đây là bước ngoặt lớn trong tư duy quản lý không gian đô thị, rút gọn từ 6 loại đô thị hiện nay xuống còn 4 loại nhằm bảo đảm sự đồng bộ với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và huyện.

Cấu trúc phân loại 4 cấp mới

Theo quy định mới, hệ thống đô thị Việt Nam sẽ không còn các cấp bậc dàn trải. Thay vào đó, các đô thị được xác định dựa trên vai trò chiến lược đối với mạng lưới phát triển quốc gia. Cụ thể:

Đô thị loại đặc biệt: Là các đô thị trung tâm tổng hợp quốc gia và quốc tế, giữ vai trò đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội.

Đô thị loại I: Được xác định là các đô thị trung tâm quốc gia, thực hiện chức năng trung tâm tổng hợp của cả nước.

Đô thị loại II: Là trung tâm của tỉnh, thành phố hoặc vùng liên tỉnh, đảm nhiệm chức năng trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành.

Đô thị loại III: Là các đô thị trung tâm tiểu vùng thuộc tỉnh hoặc thành phố.

Xác định 4 đô thị trung tâm quốc gia

Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp đối với những đô thị đã được phân loại trước thời điểm 1/1/2026. Đáng chú ý, chỉ có bốn thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ tiếp tục được xác định là đô thị loại I – đóng vai trò đô thị trung tâm quốc gia trong hệ thống mới.

Từ 1/1/2026, Việt Nam có 4 phân loại đô thị. Ảnh minh họa

Thay đổi thứ hạng của 20 thành phố thuộc tỉnh

Một trong những điều chỉnh quan trọng nhất là việc xác định lại cấp độ của các thành phố thuộc tỉnh vốn đang là đô thị loại I. Từ năm 2026, 20 thành phố này sẽ được xếp tương đương đô thị loại II thay vì giữ hạng loại I như trước đây. Danh sách bao gồm:

Khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ: Thái Nguyên, Việt Trì, Hạ Long, Bắc Ninh, Hải Dương, Thanh Hóa, Vinh, Hoa Lư.

Khu vực miền Trung và Tây Nguyên: Nha Trang, Quy Nhơn, Buôn Ma Thuột, Pleiku, Đà Lạt.

Khu vực miền Nam: Vũng Tàu, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Mỹ Tho, Long Xuyên, Rạch Giá và Phú Quốc.

Bên cạnh đó, thành phố Thủ Đức cùng các khu vực phường thuộc quận hiện hữu cũng sẽ thuộc nhóm đô thị tương đương loại II. Đối với các đô thị loại IV, loại V, các thị xã và thị trấn chưa được công nhận loại đô thị sẽ được chuyển tiếp lên tương đương đô thị loại III.

>> Xem thêm các thông tin về quy hoạch đô thị

Quy định về trình độ phát triển cấp phường

Về mặt kỹ thuật quy hoạch, Nghị quyết cũng làm rõ tiêu chuẩn cho đơn vị hành chính cấp phường. Theo đó, phường thuộc đô thị loại nào thì phải đạt trình độ phát triển tương ứng với loại đô thị đó. Riêng đối với các phường thuộc đô thị loại I, loại II hoặc các phường được hình thành từ việc sáp nhập đơn vị hành chính nông thôn (thực hiện từ ngày 1/7/2025) sẽ được tính đạt trình độ phát triển đô thị loại III.

Việc điều chỉnh này không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi hay thứ bậc mà là bước chuẩn bị pháp lý quan trọng để tập trung nguồn lực đầu tư, phản ánh chính xác năng lực thực tế của từng địa phương trong tổng thể mạng lưới đô thị quốc gia.