Đề xuất vay nhà ở xã hội 30 năm, lãi suất tùy điểm tín dụng

Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu đề xuất kéo dài thời hạn vay mua nhà ở xã hội lên 30 năm thay vì 20 năm như hiện nay.

Lãi suất 4,7% vẫn khó khả thi

Theo chuyên gia tài chính - ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu, lãi suất cho vay mua NƠXH hiện nay được Ngân hàng Nhà nước ấn định ở mức 4,7%/năm là một bước tiến tích cực. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa thực sự giải quyết được bài toán chi trả của người vay cũng như bài toán lợi nhuận của ngân hàng.

Ông Hiếu phân tích: “Với khoản vay 1 tỷ đồng trong 20 năm, lãi suất 4,7%/năm, người vay phải trả khoảng 6,4 triệu đồng/tháng. Nếu thu nhập chỉ từ 12 - 15 triệu đồng/tháng, khoản chi trả này đã chiếm đến 50% thu nhập, tức là người dân kiếm được 100 đồng thì phải trả 50 đồng cho ngân hàng”.

Về phía ngân hàng, ông Hiếu cho rằng mức lãi 4,7%/năm không đủ hấp dẫn để các tổ chức tín dụng mặn mà, vì chi phí vốn hiện ở mức 5 - 6%. “Không thể đòi hỏi ngân hàng hi sinh lợi nhuận. Muốn họ cho vay lãi thấp thì phải có chính sách tái cấp vốn. Nếu được tái cấp vốn từ Chính phủ hoặc Ngân hàng Nhà nước với lãi suất 2%, ngân hàng có thể cho vay ra với mức 4,7% và vẫn còn dư biên lợi nhuận 3%”, ông nói.

Vị chuyên gia cũng đề xuất một phương án tài chính dài hơi: “Chính phủ có thể phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm, lãi suất khoảng 3%, để tái cấp vốn cho ngân hàng thương mại. Như vậy mới đủ điều kiện để ngân hàng có thể triển khai cho vay lãi suất thấp, ổn định”.

Ngoài ra, ông Hiếu cho rằng thời hạn vay 20 năm vẫn còn ngắn và chưa sát với nhu cầu thực tế của người thu nhập thấp. Do đó, ông đề xuất kéo dài thời gian vay lên 30 năm để giảm áp lực trả nợ hàng tháng cho người vay. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng để phân loại rủi ro và áp dụng mức lãi suất phù hợp. “Ai có điểm tín dụng cao thì được vay lãi thấp, người điểm thấp có thể phải chịu thêm một biên độ nhất định”, ông nói thêm.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp triển khai nhiều dự án NƠXH, bà Nguyễn Hoa Hồng Nhung – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư xây dựng NHS cho rằng, không chỉ gặp khó về quỹ đất và thủ tục, doanh nghiệp còn vướng mắc trong việc tiếp cận tín dụng ưu đãi. “Lãi suất 4,7% hiện tại chưa thực sự hấp dẫn, trong khi việc giải ngân vẫn chậm do quy trình phức tạp, thời gian kéo dài. Doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn để triển khai dự án”, bà Nhung nêu rõ.

Từ thực tiễn triển khai, bà Nhung đưa ra một loạt kiến nghị: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ, cho phép thực hiện các bước song song thay vì tuần tự. Đồng thời, cần bố trí quỹ đất thuận tiện, hạ tầng đầy đủ và tăng cường phối hợp giữa các cấp chính quyền với doanh nghiệp. Về chính sách tín dụng, bà đề xuất giảm thêm lãi suất, kéo dài thời gian cho vay và đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù nhà ở xã hội.

Đề xuất số hóa quy trình nộp và xét duyệt hồ sơ mua nhà

Đại diện một chủ đầu tư có kinh nghiệm triển khai NƠXH từ giai đoạn đầu, ông Lê Quang Huy – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP BIC Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc tiếp cận người mua nhà và minh bạch hóa quá trình xét duyệt hồ sơ.

“Hiện doanh nghiệp chúng tôi đã áp dụng hình thức hướng dẫn hồ sơ online. Việc này rất tiện lợi, tiết kiệm thời gian và nhân lực. Thay vì tiếp từng người dân trực tiếp như trước, nay có thể hướng dẫn hàng nghìn người cùng lúc”, ông Huy chia sẻ.

Tuy nhiên, theo ông, hiện quy trình thu nhận và xét duyệt hồ sơ vẫn còn thủ công, chưa có hành lang pháp lý rõ ràng cho việc ứng dụng công nghệ. Do đó, ông kiến nghị Nhà nước cần sớm xây dựng hành lang pháp lý cho phép chủ đầu tư áp dụng công nghệ vào khâu nộp và xét duyệt hồ sơ, để hạn chế tình trạng tiêu cực và tăng tính công khai, minh bạch.

Ngoài ra, ông Huy cũng cảnh báo về hiện tượng "cò mồi" nhận hướng dẫn làm hồ sơ không chính thống: “Nhiều người lao động tự do phải xin xác nhận thu nhập tại phường, xã. Một số cò mồi đã móc nối để các doanh nghiệp xác nhận thu nhập sai quy định, dẫn đến rủi ro cho chủ đầu tư khi xác minh hồ sơ”. Ông nhấn mạnh, nếu xác minh sai có thể bị quy trách nhiệm, gây ảnh hưởng lớn đến uy tín và pháp lý của doanh nghiệp.

Từ thực tế trên, ông Huy khuyến cáo người dân chỉ nên tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống, tránh bị lôi kéo bởi các dịch vụ “mở hồ sơ" bất hợp pháp, làm sai lệch thông tin và lợi dụng chính sách.