Lộ diện các hành lang kinh tế được ưu tiên phát triển trong Quy hoạch tổng thể quốc gia đến năm 2050

Ngày 6/5, Bộ Tài chính đã tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định, phê duyệt.

Theo Bộ Tài chính, quy hoạch chính là “bản đồ định hướng” của quá trình phát triển, góp phần tạo nên hiệu quả và tính bền vững của nền kinh tế. Trên tinh thần đó, Bộ đã triển khai điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia cùng quy hoạch 6 vùng theo nhiệm vụ Chính phủ giao, với quan điểm xuyên suốt coi quy hoạch là công cụ hiện thực hóa tầm nhìn phát triển quốc gia.

Hành lang Mộc Bài – TP.HCM – Biên Hòa – Vũng Tàu được ưu tiên trong quy hoạch mới

Đây cũng được xem là nền tảng để tổ chức lại không gian phát triển phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

5 vùng động lực, một loạt hành lang kinh tế

Theo nội dung điều chỉnh, mục tiêu đến năm 2030 là đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Mô hình tăng trưởng mới sẽ lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 được đặt mục tiêu từ 10%/năm trở lên. GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân đạt trên 8,5%/năm và đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Trong định hướng tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch tổng thể quốc gia được điều chỉnh theo hướng tập trung phát triển các vùng động lực và cực tăng trưởng quan trọng nhằm tạo đầu tàu dẫn dắt phát triển kinh tế cả nước.

Theo đó, quy hoạch lần này điều chỉnh và mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia, đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng khu vực.

Bên cạnh đó, một số địa bàn, đô thị và vùng có lợi thế đặc biệt sẽ được định hướng phát triển thành trung tâm kinh tế, tài chính hoặc đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt với cơ chế, chính sách vượt trội, có khả năng cạnh tranh quốc tế cao.

Ngoài ra, các hành lang kinh tế tiếp tục được hình thành và phát triển theo trục Bắc - Nam, Đông - Tây cùng các vành đai kinh tế ven biển. Trong đó, ưu tiên được dành cho hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và hành lang Mộc Bài - TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu.

Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ phát triển các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại các vùng động lực và vùng đô thị lớn, đặc biệt gắn với vành đai 4, vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội và vành đai 3, vành đai 4 TP.HCM.

Song song đó, quy hoạch hướng tới hình thành cơ bản bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia, tập trung vào giao thông, đô thị, năng lượng, hạ tầng số, hạ tầng văn hóa - xã hội, thủy lợi và phòng chống thiên tai.

Định hình 6 vùng kinh tế

Theo định hướng mới, cả nước được tổ chức thành 6 vùng kinh tế - xã hội. Việc phân vùng chú trọng khai thác tiềm năng, lợi thế của từng địa phương và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

1. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc bao gồm toàn bộ lãnh thổ của 9 tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn, Lai Châu, Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên, Tuyên Quang.

2. Vùng Đồng bằng sông Hồng bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của 06 tỉnh, thành phố: Thành phố Hà Nội, thành phố Hải Phòng, các tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh và phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

3. Vùng Bắc Trung Bộ bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của 5 tỉnh, thành phố: Thành phố Huế, các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

4. Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của 06 tỉnh, thành phố: Thành phố Đà Nẵng, các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng và phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

5. Vùng Đông Nam Bộ bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của các tỉnh, thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh và phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

6. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của 05 tỉnh, thành phố: Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau và Vĩnh Long; và phần không gian biển, đảo được xác định theo các quy định của pháp luật có liên quan.

Trong đó, vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục được xác định là 2 vùng có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước, giữ vai trò quan trọng về hội nhập và cạnh tranh quốc tế. Các địa phương trong từng vùng sẽ được kết nối thuận lợi hơn với các cực tăng trưởng, vùng động lực và hành lang kinh tế quốc gia.

Đối với định hướng phát triển ngành, Bộ Tài chính nhấn mạnh việc xây dựng nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Một số ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn được ưu tiên phát triển gồm điện tử, công nghệ số, ô tô, đường sắt, đóng tàu và công nghiệp chế biến chế tạo.

Đặc biệt, quy hoạch cũng đặt mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ trong các lĩnh vực mới nổi như chíp bán dẫn, rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, công nghiệp sinh học, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo và năng lượng mới.

Cùng với công nghiệp, khu vực dịch vụ được định hướng phát triển với tỷ trọng lớn hơn trong nền kinh tế, chú trọng chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc tế. Theo đó, các trung tâm thương mại, tài chính, ngân hàng tầm khu vực và thế giới sẽ được xây dựng tại các đô thị lớn gắn với vùng động lực và hành lang kinh tế.

Ngoài ra, các trung tâm logistics lớn sẽ được hình thành gắn với cảng biển, cảng hàng không và cửa khẩu quốc tế lớn. Quy hoạch cũng thúc đẩy phát triển các trung tâm du lịch cấp quốc gia, cấp vùng cùng các hành lang kết nối phát triển du lịch trên phạm vi cả nước.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, định hướng phát triển là xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh cao thuộc nhóm dẫn đầu khu vực và thế giới. Mô hình phát triển sẽ gắn với chuỗi giá trị, công nghiệp chế biến, du lịch nông nghiệp và nông thôn.