Vì sao HoREA đề xuất chưa lập Trung tâm giao dịch bất động sản?

Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp góp ý dự thảo Nghị quyết thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản.

Sau khi nghiên cứu dự thảo, HoREA cho rằng chưa thật sự cần thiết triển khai mô hình này ở hiện tại.

Theo HoREA, dự thảo nêu mục tiêu giúp người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục giao dịch bất động sản trên môi trường điện tử, nhằm tăng hiệu quả quản lý, đồng thời tăng tính minh bạch của thị trường.

HoREA cho rằng chưa thật sự cần thiết triển khai mô hình trung tâm giao dịch bất động sản ở hiện tại.

Tuy nhiên, các quy định tiếp theo của dự thảo Nghị quyết lại chưa thể hiện rõ mục tiêu này, trong khi việc lập trung tâm mới có thể làm tăng tổ chức mới, tăng biên chế mới và làm tăng chi ngân sách địa phương.

Đồng thời mô hình này có dấu hiệu trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ với Bộ phận Một cửa thuộc Trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh, cấp xã, cũng như các hoạt động công chứng, môi giới bất động sản...

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA dẫn Kết luận số 59-CV/BCĐ và Kết luận số 210-KL/TW về yêu cầu tinh gọn bộ máy, tránh trùng dẫm chức năng; đồng thời cho rằng đề xuất mới cũng chưa đồng bộ, thống nhất với Nghị định 118/2025 về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Bên cạnh vấn đề bộ máy, HoREA nhận thấy một số nội dung trong dự thảo có thể dẫn tới chồng chéo chức năng với Sở Xây dựng.

Cụ thể, theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Sở Xây dựng là cơ quan có trách nhiệm kiểm tra và xác nhận đủ điều kiện bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai. Nếu giao Trung tâm giao dịch thực hiện các bước thẩm tra tính pháp lý của nguồn cung, Hiệp hội cho rằng sẽ kéo dài thời gian xử lý và tạo rủi ro pháp lý cho chính Trung tâm, nhất là với bất động sản không thuộc dự án, mà thuộc khu dân cư hiện hữu hoặc các trường hợp phân lô, bán nền.

Hiệp hội cũng lưu ý quy trình giao dịch nhà ở xã hội trong dự thảo chưa sát với quy định của Luật Nhà ở 2023 và các nghị định liên quan, dễ dẫn tới trùng dẫm thủ tục.

Từ đó, Hiệp hội đề nghị chưa thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý.

Thay vào đó, Hiệp hội đề nghị cần phải bổ sung quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính nghiêm minh đối với các trường hợp chủ đầu tư không công bố đầy đủ, chính xác thông tin về sản phẩm và dự án bất động sản trước khi đưa ra giao dịch hoặc trường hợp chủ đầu tư đưa ra giao dịch nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản, quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh theo từng bất động sản mà chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.

Bên cạnh đó, Hiệp hội đề nghị Chính phủ cần xem xét sớm sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản và một số luật liên quan nhằm tạo cơ chế minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập, dự kiến triển khai toàn quốc trong giai đoạn 2026-2027. Mô hình cho phép người dân, doanh nghiệp thực hiện liên thông các thủ tục từ cung cấp thông tin, xác lập giao dịch đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên nền tảng dữ liệu điện tử thống nhất.