Tây Ninh “tái vẽ bản đồ phát triển” sau sáp nhập: Quy hoạch mới hé lộ điều gì?

Với diện tích sau sáp nhập hơn 8.500 km² và dân số trên 2,96 triệu người, Tây Ninh mở rộng trở thành một trong những địa phương có quy mô lớn nhất khu vực phía Nam. Điều quan trọng hơn là cùng với quy mô, tỉnh này đang định hình lại mô hình tăng trưởng, cấu trúc không gian và động lực phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương vùng ven TP.HCM.

Không chỉ điều chỉnh quy hoạch, mà là tái định vị vai trò

Theo dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, có 19 nội dung điều chỉnh quan trọng được đề xuất. Điểm xuyên suốt của các điều chỉnh này là sự chuyển hướng rõ rệt từ tư duy tăng trưởng nhanh sang mô hình phát triển bền vững, lấy môi trường và chất lượng sống làm nền tảng.

Khái niệm “Tây Ninh xanh” được xác lập như một quan điểm phát triển chủ đạo. Thay vì chạy theo công nghiệp bằng mọi giá, tỉnh định hướng phát triển theo hướng kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu và kiểm soát chặt quá trình đô thị hóa. Mục tiêu đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt 8.000–8.500 USD, kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP. Xa hơn, đến năm 2050, Tây Ninh hướng tới trở thành tỉnh công nghiệp – dịch vụ xanh, hiện đại và đáng sống, đóng vai trò động lực phát triển của vùng.

Cách đặt mục tiêu này cho thấy Tây Ninh không còn tự định vị mình là “vùng sau” của TP.HCM, mà muốn trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi liên kết vùng..

Tinh gọn đột phá, chọn đúng điểm rơi

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc tinh gọn các khâu đột phá phát triển xuống còn 5 lĩnh vực trọng tâm, thay vì dàn trải như trước. Các lĩnh vực này bao gồm: hạ tầng giao thông liên vùng; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; khoa học – công nghệ; quỹ đất khu công nghiệp; và lựa chọn trung tâm chính trị – hành chính mới, dự kiến đặt tại khu vực Đức Hòa (cũ).

Song song đó, cơ cấu ngành kinh tế được mở rộng, bổ sung các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như điện tử, logistics, tài chính, bất động sản và du lịch, bên cạnh các ngành truyền thống. Đây là dấu hiệu cho thấy tỉnh đang chuẩn bị nền tảng để đón dòng vốn đầu tư dịch chuyển khỏi khu vực lõi TP.HCM trong giai đoạn tới.

“Vẽ lại” không gian phát triển toàn tỉnh

Về tổ chức không gian, quy hoạch mới xác lập 3 vùng kinh tế – xã hội, 6 hành lang kinh tế, 3 trục động lực và 1 vành đai biên giới. Hệ thống đô thị được nâng cấp mạnh với 19 đô thị loại II và III, đóng vai trò là các cực tăng trưởng mới.

Click xem các dự án quanh khu vực dự kiến sẽ đặt trung tâm hành chính tỉnh Tây Ninh

Trong đó, 9 đô thị loại II được xác định là trung tâm phát triển chủ lực, bao gồm: Tân An, Tân Ninh, Hòa Thành, Trảng Bàng, Đức Hòa, Bến Lức, Cần Giuộc, Cần Đước và khu vực Bến Cầu – Mộc Bài. 10 đô thị loại III còn lại như Kiến Tường, Đức Huệ, Dương Minh Châu, Châu Thành, Tân Biên, Tân Châu, Tân Trụ, Thủ Thừa, Vĩnh Hưng và Tân Thạnh sẽ đóng vai trò lan tỏa công nghiệp, dịch vụ và logistics ra các khu vực xung quanh.

Cách tổ chức này cho thấy Tây Ninh đang chủ động tạo ra nhiều “cực hút” thay vì tập trung quá mức vào một vài đô thị trung tâm.

Công nghiệp – logistics được đẩy mạnh, nhưng có chọn lọc

Theo quy hoạch điều chỉnh, toàn tỉnh sẽ có 59 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 16.900 ha, cùng 94 cụm công nghiệp quy mô khoảng 5.441 ha. Đáng chú ý, khu phức hợp Mộc Bài – Xuyên Á được định hướng phát triển thành tổ hợp công nghiệp – logistics – đô thị quy mô lớn, gắn với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và hành lang kinh tế xuyên Á.

Hạ tầng giao thông tiếp tục được bổ sung với đề xuất tuyến đường sắt nhẹ Gò Dầu – Tây Ninh, cùng việc nâng cấp hệ thống tỉnh lộ và tăng cường kết nối trực tiếp với TP.HCM, Bình Dương và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là những yếu tố then chốt để Tây Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và logistics vùng.

Nông thôn không còn là “vùng trũng” quy hoạch

Một điểm khác biệt của lần điều chỉnh này là cách tiếp cận mới đối với không gian nông thôn. Thay vì phát triển dàn trải, quy hoạch chia nông thôn thành 5 phân vùng chức năng, từ vùng biên giới phía Bắc gắn với quốc phòng – an ninh, đến vùng Đồng Tháp Mười thích ứng lũ, và vùng phía Nam bảo tồn làng nghề, làng vườn cây ăn trái.

Xem thêm bản đồ các dự án ở vùng này

Cách tổ chức này nhằm kiểm soát đô thị hóa tự phát, bảo vệ hệ sinh thái sông Vàm Cỏ, sông Sài Gòn và ổn định dân cư khu vực biên giới – những vấn đề từng gây nhiều hệ lụy trong các giai đoạn phát triển trước.

Tác động đến bất động sản: Cơ hội lớn nhưng không dành cho tất cả

Từ góc nhìn thị trường bất động sản, quy hoạch mới mở ra nhiều dư địa tăng trưởng, đặc biệt tại các cụm đô thị động lực như Trảng Bàng – Gò Dầu – Mộc Bài hay Bến Lức – Mỹ Yên. Việc nâng cấp đô thị, mở rộng khu công nghiệp và cải thiện hạ tầng liên vùng có thể tạo lực đẩy cho bất động sản công nghiệp, logistics và khu dân cư phục vụ người lao động.

Tuy nhiên, quy hoạch cũng đồng thời xác lập rõ các vùng hạn chế chuyển đổi mục đích sử dụng đất, vùng đệm sinh thái và hành lang bảo vệ môi trường. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về pháp lý đối với người mua đất và nhà đầu tư, tránh chạy theo kỳ vọng tăng giá ngắn hạn mà bỏ qua rủi ro quy hoạch.

Một bước đi dài hạn sau sáp nhập

Nhìn tổng thể, hồ sơ điều chỉnh quy hoạch tỉnh Tây Ninh lần này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển sau sáp nhập, mà còn thể hiện tham vọng tái định vị tỉnh như một cửa ngõ chiến lược kết nối TP.HCM với Campuchia và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Với mục tiêu tăng trưởng GRDP 10–10,5%/năm trong giai đoạn 2026–2030, Tây Ninh đang đặt cược vào một mô hình phát triển xanh, bền vững và có kiểm soát.

Hồ sơ sau khi được các cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ là cơ sở quan trọng định hình không gian phát triển của tỉnh trong nhiều thập kỷ tới – và cũng là thước đo cho khả năng hiện thực hóa những tham vọng đã được “vẽ lại” trên bản đồ quy hoạch.