Hạ tầng “bùng nổ” chưa từng có: Việt Nam tăng tốc hoàn thiện loạt siêu dự án liên vùng, vốn đầu tư hàng triệu tỷ đồng

Phát biểu tại buổi Lễ khởi công và khánh thành các công trình hạ tầng lớn sáng 19/12, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, trong thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, đồng thời trình Quốc hội thông qua hàng loạt cơ chế đặc thù và chủ trương đầu tư cho những dự án hạ tầng chiến lược.

Trong danh sách các dự án trọng điểm được ưu tiên thúc đẩy có nhiều công trình mang tầm vóc lịch sử như tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, sân bay Gia Bình, Khu đô thị lấn biển Cần Giờ, Khu đô thị thể thao Olympic hay trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây đều là những dự án không chỉ giải bài toán hạ tầng trước mắt mà còn định hình không gian phát triển đô thị và kinh tế trong nhiều thập kỷ tới.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Hết 2025 cả nước sẽ hoàn thành hơn 3.300 km cao tốc

Để bảo đảm tiến độ, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập các Ban Chỉ đạo riêng cho từng dự án trọng điểm, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, vốn và giải phóng mặt bằng.

Theo kế hoạch, đến hết năm 2025, cả nước sẽ hoàn thành 3.345 km tuyến chính cao tốc và 458 km các nút giao, đường dẫn, nâng tổng chiều dài mạng lưới cao tốc lên 3.803 km. Tính đến ngày 19/12, con số thực tế đã vượt xa kỳ vọng khi 3.188 km tuyến chính cao tốc và 325 km nút giao, đường dẫn được hoàn thành và thông xe kỹ thuật, đạt tổng cộng 3.513 km. Kết quả này không chỉ vượt mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025 mà còn đánh dấu bước nhảy vọt trong lịch sử phát triển giao thông Việt Nam.

Cùng giai đoạn này, 1.586 km đường quốc lộ và 1.701 km đường bộ ven biển cũng đã được hoàn thành, góp phần mở rộng không gian phát triển dọc các hành lang kinh tế.

Tính chung giai đoạn 2021-2025, cả nước đã hoàn thành và đưa vào khai thác 2.025 km đường cao tốc, gần gấp đôi tổng số km cao tốc được xây dựng trong suốt 20 năm trước đó. Đặc biệt, việc hoàn thành và thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau được xem là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên kết nối xuyên suốt trục dọc đất nước bằng hệ thống cao tốc hiện đại.

Hơn 5 triệu tỷ đồng đổ vào hạ tầng

Riêng trong năm 2025, Việt Nam đã hoàn thành 1.491 km cao tốc, 456 km đường quốc lộ và 251 km đường ven biển, đồng thời tiếp tục triển khai nhiều tuyến chiến lược như Cà Mau - Cái Nước, Tân Phú - Bảo Lộc, Quy Nhơn - Pleiku và trục giao thông Đất Mũi - Cảng Hòn Khoai.

Tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng thông tuyến 50 km trong tổng số gần 60km toàn tuyến. Ảnh: TTXVN

Không chỉ đường bộ, lĩnh vực hàng không cũng ghi nhận bước tiến mạnh mẽ. Các cảng hàng không lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Bài và Điện Biên đã được đầu tư, nâng cấp. Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 cơ bản hoàn thành và đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 19/12, mở ra kỳ vọng về một trung tâm trung chuyển hàng không mới của khu vực. Tổng công suất các cảng hàng không trên cả nước tăng từ 92,4 triệu lượt khách năm 2020 lên 155 triệu lượt khách vào năm 2025, tương đương mức tăng 1,6 lần.

Ở lĩnh vực hàng hải, ba dự án cảng biển lớn tại Lạch Huyện (Hải Phòng), Cái Mép - Thị Vải và Sông Hậu đã được đưa vào khai thác, nâng năng lực thông qua của hệ thống cảng biển từ 730 triệu tấn năm 2020 lên 900 triệu tấn năm 2025. Việc khởi công các cảng Hòn Khoai và Bãi Gốc trong năm 2025 được xác định là bước đi chiến lược, vừa phục vụ phát triển kinh tế biển, vừa gắn với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh theo tinh thần Nghị quyết 36-NQ/TW.

Trong lĩnh vực đường sắt, nhiều “điểm nghẽn” kéo dài đã được tháo gỡ, giúp đưa vào khai thác các tuyến đường sắt đô thị quan trọng như Bến Thành - Suối Tiên, Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao tuyến Nhổn - ga Hà Nội.

Đồng thời, công tác cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Bắc - Nam đoạn Vinh - Nha Trang và Nha Trang - Sài Gòn cơ bản hoàn thành. Các thủ tục đầu tư cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến số 5 đường sắt đô thị Hà Nội và tuyến tàu điện đô thị Phú Quốc cũng đã sẵn sàng để khởi công, trong khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang được chuẩn bị nhằm hướng tới mục tiêu khởi công vào năm 2026.

Song hành với hạ tầng giao thông, lĩnh vực xây dựng dân dụng và an sinh xã hội cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 45%, tăng 5% so với năm 2020; tỷ lệ dân cư đô thị được cấp nước sạch đạt 94%; diện tích nhà ở bình quân đạt 30 m2 sàn/người. Từ năm 2021 đến nay, cả nước đã triển khai 698 dự án nhà ở xã hội với hơn 637.000 căn, riêng năm 2025 hoàn thành hơn 102.000 căn, vượt kế hoạch đề ra. Đáng chú ý, hơn 334.200 căn nhà tạm, nhà dột nát đã được xóa bỏ, hoàn thành sớm mục tiêu của Nghị quyết 42-NQ/TW.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, chỉ riêng trong năm 2025, Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng vốn đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm gần 75%. Riêng ngày 19/12, có tới 234 dự án, công trình với tổng mức đầu tư hơn 3,4 triệu tỷ đồng được khởi công, khánh thành và thông xe kỹ thuật. Điều này cho thấy sức bật mạnh mẽ của nền kinh tế và quyết tâm tăng tốc hoàn thiện hạ tầng quốc gia trong giai đoạn mới.