Gỡ vướng dự án tồn đọng: Hàng loạt dự án “mắc cạn” vì pháp lý

Theo báo cáo của Sở Tài chính TP HCM, thành phố đã rà soát 838 dự án, công trình và khu đất tồn đọng với tổng diện tích hơn 17.000 ha. Trong đó, 417 dự án được xác định đã hoàn thành tháo gỡ vướng mắc; 421 dự án còn lại được đánh giá cơ bản tháo gỡ hoặc đang tiếp tục xử lý theo chỉ đạo.

Hàng loạt dự án nhà ở tại TP HCM vẫn chậm tiến độ do ách tắc pháp lý, nghĩa vụ tài chính và thủ tục cấp sổ.

Dự án tiếp tục vướng thủ tục

Tuy nhiên, theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp và Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), con số trên chưa phản ánh đầy đủ thực trạng khó khăn của thị trường. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng nhóm dự án được xếp vào diện “cơ bản hoàn thành tháo gỡ” trên thực tế vẫn tồn tại nhiều vướng mắc khiến doanh nghiệp chưa thể triển khai đầu tư hoặc khai thác quỹ đất.

Sau khi TP HCM công bố danh sách 838 dự án, HoREA cho biết tiếp tục có thêm khoảng 90 dự án đề nghị được bổ sung vào diện xem xét tháo gỡ. Nhiều dự án quy mô lớn của các doanh nghiệp như Quốc Cường Gia Lai, Vạn Phúc Group cùng nhiều chủ đầu tư khác vẫn kéo dài tình trạng chậm cấp sổ, ách tắc nghĩa vụ tài chính và thủ tục đầu tư.

Tại dự án Lavida Plus ở xã Tân Thuận của Quốc Cường Gia Lai, cư dân đã vào ở từ năm 2021 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Một phần dự án cũng chưa thể triển khai tiếp do thủ tục pháp lý chưa hoàn tất.

Doanh nghiệp này đồng thời phản ánh vướng mắc liên quan khu dân cư lô số 4 khu 6B Nam Thành phố, trong đó hồ sơ chuyển nhượng dự án, điều chỉnh quyết định giao đất và nghĩa vụ tài chính đất đai vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Trong khi đó, nhiều dự án của Vạn Phúc Group tại khu vực Hiệp Bình như Vạn Phúc 1, 2, 3, Đại Nhân và Đông Nam tiếp tục chậm tiến độ do chưa hoàn tất xác định nghĩa vụ tài chính sau điều chỉnh quy hoạch và chuyển đổi quỹ nhà ở xã hội.

Ở phân khúc nhà ở xã hội, lãnh đạo Hoàng Quân cho biết doanh nghiệp đang triển khai khoảng 30 dự án nhưng nhiều dự án đã kéo dài 5 năm vẫn chưa thể triển khai do vướng thủ tục đầu tư và pháp lý. Doanh nghiệp kiến nghị thành phố cần quy định rõ đầu mối xử lý, trách nhiệm từng cơ quan và thời hạn giải quyết cụ thể.

Hay chia sẻ tại buổi làm việc cùng UBND TP mới đây, Công ty Lan Anh - chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tại Hòa Long và phường Tam Long cho biết, dù sử dụng hoàn toàn vốn tư nhân và tự thỏa thuận đền bù với người dân, doanh nghiệp cho biết đã gặp nhiều khó khăn suốt 5 năm qua do việc xác định đơn giá đất và tính tiền sử dụng đất bị kéo dài.

Nhiều dự án của công ty Lan Anh cũng gặp vướng mắc pháp lý. Dự án Lan Anh 7B mở rộng chưa hoàn tất nghĩa vụ thuế, ảnh hưởng đến doanh nghiệp, ngân hàng và người dân. Lan Anh 10 phải dừng thi công dù hạ tầng gần hoàn thiện do lo ngại chi phí tài chính tăng nếu tiếp tục triển khai.

Trong khi đó, Lan Anh 11 vướng phản ánh liên quan đến lòng hồ và điều chỉnh hướng tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, khiến hồ sơ kéo dài, phát sinh thêm chi phí quy hoạch. Còn Lan Anh 12 dù nằm trong danh mục phát triển nhà ở nhưng một phần quỹ đất bị điều chỉnh thành đất cây xanh hoặc rơi vào tình trạng quy hoạch treo.

Kỳ vọng cơ chế xử lý dứt điểm

Theo HoREA, ngoài những dự án đang được xử lý, thị trường còn tồn tại nhiều trường hợp đặc biệt phức tạp khi chủ đầu tư không còn năng lực triển khai, người đại diện doanh nghiệp qua đời hoặc bỏ trốn khiến dự án bị “treo” nhiều năm.

Doanh nghiệp kỳ vọng cơ chế xử lý linh hoạt sẽ giúp khơi thông hàng loạt dự án kéo dài nhiều năm tại TP HCM.

Ông Lê Hoàng Châu cho rằng TP HCM cần xây dựng cơ chế riêng cho nhóm dự án này thay vì để đình trệ kéo dài. Thành phố có thể xem xét công khai tìm kiếm người đại diện doanh nghiệp; nếu không xác định được hoặc doanh nghiệp mất khả năng thực hiện thì cho phép các bên liên quan tham gia góp vốn, tiếp tục triển khai hoặc tổ chức đấu giá để lựa chọn nhà đầu tư mới kế thừa trách nhiệm với khách hàng và nghĩa vụ tài chính còn lại.

Theo đại diện HoREA, đợt rà soát hiện nay được xem là cơ hội quan trọng để xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đất đai và bảo đảm quyền lợi người mua nhà. Tuy nhiên, để quá trình này đạt hiệu quả thực chất, thành phố cần xây dựng quy trình tháo gỡ minh bạch hơn, xác định rõ đầu mối tiếp nhận, thời hạn giải quyết và trách nhiệm từng đơn vị liên quan.

Trước thực trạng trên, UBND TP HCM đã ban hành Chỉ thị 45 về tháo gỡ vướng mắc dự án và tăng cường quản lý đầu tư. Theo đó, thành phố yêu cầu rà soát, thanh tra và đề xuất hướng xử lý đối với các dự án, khu đất kéo dài nhiều năm.

UBND TP HCM giao Sở Tài chính chủ trì phối hợp cùng Thanh tra Thành phố và các đơn vị liên quan hoàn tất tổng hợp, xử lý trong tháng 6. Đại diện Sở Tài chính cho biết cơ quan này đang tiếp tục rà soát các dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ, liên quan đến quy định về đầu tư, xây dựng, nhà ở và đất đai; đồng thời tổng hợp các trường hợp vượt thẩm quyền để kiến nghị cơ quan Trung ương xem xét xử lý.