Động thái mới của Bắc Ninh liên quan đến việc di dời 2 di tích trên tuyến đường 47.000 tỷ đồng

Đây là dự án hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nằm trong chuỗi các dự án liên quan đến Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, được xác định là đầu mối giao thông đường không - đường bộ huyết mạch, góp phần hình thành trung tâm động lực phát triển kinh tế mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước.

Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, tuyến đường kết nối có chiều dài khoảng 27,7 km, mặt cắt ngang 120m, đi qua địa bàn 8 xã, phường gồm Trung Kênh, Lương Tài, Gia Bình, Lâm Thao, Trạm Lộ, Mão Điền, Thuận Thành và Trí Quả. Dự án có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp với 5 nút giao liên thông, 5 cầu vượt sông, 9 cầu vượt đường ngang, 3 cầu vượt tuyến chính, tổng vốn đầu tư ước tính hơn 47.600 tỷ đồng.

Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bắc Ninh đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành, đưa dự án vào vận hành trước ngày 31/12/2026, phục vụ Hội nghị APEC và tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Tuyến đường kết nối có chiều dài khoảng 27,7 km, mặt cắt ngang 120m. Ảnh minh hoạ

Tuy nhiên, quá trình rà soát cho thấy trong phạm vi thực hiện dự án có hai di tích lịch sử cấp tỉnh nằm trong hướng tuyến, gồm: Đình Tam Sơn (huyện Lương Tài cũ) và Đình Cả Đông Côi (thị xã Thuận Thành cũ). Đây đều là những công trình có giá trị văn hoá - lịch sử gắn bó với cộng đồng dân cư địa phương.

UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết, không có phương án kỹ thuật khả thi nào để giữ nguyên vị trí các di tích, do đó buộc phải di dời toàn bộ. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay là Luật Di sản văn hoá (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) chưa có quy định cụ thể về việc di dời di tích phục vụ các dự án đầu tư, đồng thời thẩm quyền này không thuộc Chính phủ theo quy định tại Điều 90 của Luật.

Để tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý và đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng, tỉnh Bắc Ninh kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, báo cáo Quốc hội bổ sung cơ chế đặc thù, cho phép địa phương được phép tổ chức di chuyển các di tích lịch sử - văn hoá trong phạm vi dự án.

Cụ thể, tỉnh đề xuất được “di chuyển các di tích lịch sử - văn hoá (mọi cấp) trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và triển khai dự án, đồng thời chịu trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan để thực hiện việc di chuyển sang vị trí phù hợp, đảm bảo bảo tồn và phát huy giá trị di tích sau khi di dời”.

Nếu được Quốc hội chấp thuận, đây sẽ là tiền lệ quan trọng trong việc vừa giữ gìn di sản văn hoá, vừa tạo không gian phát triển cho các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, đặc biệt là đối với Bắc Ninh, địa phương được xem là “đầu cầu” của sân bay quốc tế Gia Bình và trung tâm động lực tăng trưởng mới của vùng Thủ đô.