Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Susan Rice nói như trên. Trong ngày 14 và 15-5, dư luận quốc tế tiếp tục mạnh mẽ lên án những hành vi hiếu chiến và khiêu khích của Trung Quốc trên biển Đông.

>>Các bài viết liên quan

>>Dùng “võ mồm”, Trung Quốc càng đuối lý

>>Kiểm ngư giáng trả tấn công vòi rồng của TQ

Tàu cảnh sát biển Trung Quốc (trái) cố tình chèn ép tàu cảnh sát biển Việt Nam - Ảnh: Thuận Thắng

Trang web của Nhà Trắng cho biết hôm 14-5, người phát ngôn Nhà Trắng Jay Carney khẳng định quan điểm của Mỹ là phải giải quyết tranh chấp trên biển Đông “bằng đối thoại, chứ không phải bằng hành vi đe dọa”.

Ông Carney cho biết trong chuyến công du châu Á vừa qua, Tổng thống Mỹ Barack Obama luôn nhấn mạnh việc phải giải quyết tranh chấp trên biển Đông một cách hòa bình.

Theo báo Washington Post, cùng ngày cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Susan Rice tuyên bố Trung Quốc sẽ bị cô lập ở khu vực và trên trường quốc tế vì các hành vi hiếu chiến trên biển Đông.

Bà cho biết Mỹ luôn thể hiện rõ quan điểm rằng việc Trung Quốc đưa giàn khoan đến vùng biển Việt Nam là “khiêu khích”, “đe dọa” nhằm “thay đổi hiện trạng”.

Đối tượng bị lo ngại và phản đối

"Nếu Bắc Kinh muốn người ta coi trọng tuyên bố vươn lên hòa bình của mình, thái độ gây hấn của họ cần phải chấm dứt. Nguy cơ bùng nổ xung đột gây tổn hại giờ đang rất cao"

Bài xã luận ngày 13-5 trên Financial Times

“Chúng tôi nhận thấy ở Đông Nam Á, các nước muốn xây dựng quan hệ tốt với Trung Quốc, nhưng rất lo lắng và ngần ngại trước các hành động hiếu chiến và khiêu khích của Trung Quốc - bà Rice cho biết - Việc bị cô lập và trở thành đối tượng bị lo ngại và phản đối trong khu vực chắc chắn không phải là điều Trung Quốc mong muốn”.

Reuters dẫn lời một nhà ngoại giao châu Á giấu tên cũng đánh giá các nước Đông Nam Á cùng lo ngại việc Trung Quốc thực hiện hàng loạt hành vi khiêu khích, gây bất ổn với các nước láng giềng nhằm thay đổi hiện trạng khu vực.

Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố đang theo dõi chặt chẽ tình hình trên biển Đông và cho biết ủng hộ việc người Việt Nam biểu tình hòa bình để phản đối sự gây hấn của Trung Quốc.

Các tuyên bố trên được đưa ra sau khi báo Washington Post đăng bài xã luận chỉ trích Chính phủ Mỹ không hành động mạnh mẽ cần thiết để phản đối hành vi “khiêu khích” và “nguy hiểm” của Trung Quốc.

Báo này cho rằng Trung Quốc đang thách thức trật tự quốc tế. “Bắc Kinh sẽ tiếp tục hành động đơn phương trong khu vực cho đến khi vấp phải sự kháng cự dù mang tính ngoại giao hay quân sự” - Washington Post cảnh báo.

Tương tự, xã luận của báo Wall Street Journal nhận định Trung Quốc sẽ tiếp tục hiếu chiến và trở thành mối đe dọa an ninh trên biển Đông. Hãng tin UPI đăng bài phân tích của tiến sĩ Jeff Moore thuộc Hãng Muir Analytics cũng dự báo Trung Quốc sẽ lại thực hiện các hành vi leo thang căng thẳng trên biển Đông.

“Trung Quốc dường như trở nên mù quáng với sự trỗi dậy, niềm tự hào dân tộc và thành công kinh tế. Con đường của nước này đang đi, với những hành động liều lĩnh, chỉ dẫn tới sự cô lập quân sự” - tiến sĩ Moore khẳng định.

Trên báo Asia Times, học giả Susan Shirk - cựu phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ - nhận định các nhóm lợi ích trong nước và làn sóng dân tộc cực đoan đang thúc đẩy chính sách bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc.

“Nhưng điều đó có thể sẽ chỉ làm hủy hoại lợi ích an ninh quốc gia của Trung Quốc” - học giả Shirk dự báo.

Trung Quốc phải trả giá

Giới quan sát nhận định rằng Trung Quốc đang phải trả giá về mặt chính trị cho những chính sách mạnh bạo của mình ở biển Đông.

Viết trên Wall Street Journal, Andrew Browne cho rằng việc Trung Quốc đưa giàn khoan trái phép vào vùng biển Đông là một rủi ro về chính trị. Theo ông Browne, Trung Quốc không muốn bị thế giới nhìn như là một kẻ coi thường pháp luật quốc tế: nước này dành nhiều công sức trong những năm qua để hòa mình vào các thể chế toàn cầu - dù rằng mục đích cuối cùng của Trung Quốc là thay đổi từ bên trong các thể chế này theo hướng có lợi cho họ.

“Sự mạnh bạo của Trung Quốc đang đẩy các nước ASEAN vào vòng tay của Mỹ. Một số đang thúc đẩy quan hệ với Nhật, đối thủ truyền kiếp của Trung Quốc tại khu vực - tác giả phân tích - Các nhà phân tích quân sự cho rằng các nhóm khu vực mới có thể hình thành để đối trọng với Trung Quốc và để kiềm chế hành động của Bắc Kinh”.

Theo tác giả, việc các thành viên ASEAN, dù có khác biệt trong lập trường với Bắc Kinh, ra được tuyên bố tại hội nghị cấp cao vừa rồi ở Myanmar cho thấy Bắc Kinh đang phải trả cái giá nhất định cho hành động “gây hấn” của mình. “Và cái giá này sẽ còn tăng chừng nào đàm phán về bộ quy tắc ứng xử còn kéo dài” - tác giả viết.

Nhà phân tích quốc tế Rommel Banlaoi nói với kênh Al-Jazeera rằng việc ASEAN ra tuyên bố về Trung Quốc, dù không trực tiếp nói việc triển khai giàn khoan, là thái độ rất khác.

“ASEAN là cộng đồng các nước với quan hệ ở mức độ khác nhau với Trung Quốc. ASEAN cẩn trọng trong việc dùng từ ngữ mạnh để không gây thù với Trung Quốc. Nhưng khi ASEAN sử dụng từ “quan ngại sâu sắc”, Trung Quốc hiểu rằng vấn đề đang tệ đi, và đó là tín hiệu nói Trung Quốc phải làm lành với các nước láng giềng”.

Việc phản ứng của các nước tại khu vực có thể thấy khi giới ngoại giao Việt Nam và Philippines tích cực vận động ASEAN lên tiếng đòi Trung Quốc phải hạn chế gây hấn.

“Trong khi Malaysia đã tăng cường các nỗ lực ngoại giao với Philippines và Việt Nam trong vài tháng gần đây thì Indonesia mới đây cũng đã công khai chất vấn về học thuyết “đường chín đoạn” của Trung Quốc và cho rằng yêu sách này không có cơ sở pháp lý khi chiếm cả phần tỉnh Riau của nước này” - Rommel Banlaoi nhận định.

Philippines sẽ biểu tình chống Trung Quốc

Daily Inquirer dẫn lời bà Janicee Buco, đại diện Hiệp hội Việt Nam - Philippines ở Manila, khẳng định các nước ASEAN cần chung tay kêu gọi Trung Quốc ngừng các hành vi bắt nạt và tôn trọng luật biển. “Chúng ta là những nước nhỏ và nếu đứng một mình dễ bị Trung Quốc bắt nạt. Do đó chúng ta cần chung sức chung lòng” - bà Buco khẳng định.

Hiệp hội Việt Nam - Philippines cảnh báo sau khi đưa giàn khoan vào vùng biển Việt Nam, Trung Quốc hoàn toàn có thể lặp lại hành động tương tự ở vùng biển Philippines và các quốc gia khác trong khu vực. Hôm nay Hiệp hội Việt Nam - Philippines sẽ tổ chức một cuộc biểu tình phản đối các hành vi hiếu chiến của Trung Quốc bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc ở Manila.

AFP cho biết Bộ Ngoại giao Pháp đã bày tỏ sự lo ngại về tình hình căng thẳng trên biển Đông. Pháp kêu gọi các bên kiềm chế và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và các biện pháp hòa bình. Liên minh châu Âu (EU) cũng cho biết rất lo ngại với những hành động đơn phương trên biển Đông, có thể ảnh hưởng đến an ninh khu vực. EU kêu gọi các bên tìm giải pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển, để giải quyết tranh chấp và đảm bảo tự do hàng hải.

Theo TTXVN, mới đây đảng đối lập Đài Loan đã lên tiếng chỉ trích Trung Quốc vì đưa giàn khoan và tàu chiến tới vùng biển Việt Nam. Chủ tịch Đảng Dân tiến Tô Trinh Xương cho rằng Bắc Kinh đã gây xung đột nghiêm trọng trên biển.

Hiếu Trung - Thanh Tuấn (Tuổi trẻ)
  • Facebook
  • Chia sẻ
Xem Thêm >>
Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.

Ý kiến của bạn

Thông tin thị trường bất động sản cập nhật liên tục, cung cấp đầy đủ thị trường mua bán nhà đất, mua bán bất động sản hàng đầu Việt Nam.