Xây dựng nghị quyết phân loại đô thị phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp

Phường và xã trở thành “hạt nhân” quản lý đô thị nhưng lại chưa có bộ tiêu chí phân loại riêng.

Theo Bộ Xây dựng, khi các đơn vị hành chính như quận, thành phố, thị xã, thị trấn không còn là cấp độc lập, hệ thống phân loại đô thị hiện hành dễ rơi vào khoảng trống pháp lý. Trong khi đó, phường và xã trở thành “hạt nhân” quản lý đô thị nhưng lại chưa có bộ tiêu chí phân loại riêng, gây nhiều khó khăn cho việc đánh giá và hoạch định phát triển.

Dự thảo Nghị quyết gồm 4 chương, 20 điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành và bổ sung nhiều nội dung mới. Đáng chú ý, hệ thống đô thị vẫn được chia thành 6 loại: đặc biệt, I, II, III, IV, V. Tiêu chí phân loại được thiết kế dựa trên ba nhóm chính: vai trò – vị trí – tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội; mức độ đô thị hóa; và trình độ hạ tầng cùng tổ chức không gian đô thị.

Về thẩm quyền, Bộ trưởng Bộ Xây dựng sẽ quyết định công nhận các đô thị loại I, II và các phường, đặc khu đạt chuẩn loại II. Trong khi đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền công nhận đô thị loại III, IV, V và các phường đạt chuẩn tương ứng.

Các địa phương căn cứ vào kết quả phân loại để xây dựng hoặc điều chỉnh chương trình phát triển đô thị, phân kỳ đầu tư hạ tầng, xác định mô hình phát triển thông minh, tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, cũng như định hình phương thức quản lý phù hợp từng giai đoạn.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm tính ổn định đối với các đô thị đã được công nhận trước đó và những trường hợp hình thành mới sau sắp xếp.

Nghị quyết khi được thông qua sẽ là bước “gỡ nút thắt” pháp lý, giúp hệ thống phân loại đô thị bám sát thực tiễn quản lý.