Toàn cảnh quy hoạch giao thông ĐBSCL đến 2030: HÉ LỘ nghiên cứu đầu tư SÂN BAY tại Đồng Tháp, Mỹ Tho, Trần Đề...

Theo Quyết định duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hạ tầng giao thông được xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược, giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn khu vực.

Quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, phát triển theo hướng đa phương thức, trong đó các loại hình vận tải được kết nối chặt chẽ nhằm giảm chi phí logistics, hỗ trợ hiệu quả cho sản xuất, thương mại và xuất khẩu.

Định hướng xuyên suốt của vùng ĐBSCL là phát triển hệ thống giao thông liên hoàn giữa đường bộ, đường thủy nội địa, hàng hải, đường sắt và hàng không. Trong đó, đặc biệt chú trọng phát huy lợi thế giao thông thủy, đồng thời tăng cường kết nối với TP.HCM, vùng Đông Nam Bộ và các hành lang kinh tế quốc tế.

Đường bộ: Hình thành trục kết nối chiến lược

Hạ tầng đường bộ được ưu tiên phát triển với hệ thống cao tốc đóng vai trò trục xương sống.

Các trục dọc

- Cao tốc Bắc - Nam phía Đông

- Cao tốc Bắc - Nam phía Tây

- Cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng, định hướng kéo dài đến Cà Mau

Các trục ngang

- Cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng

- Cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu

- Cao tốc Hồng Ngự - Trà Vinh

Các tuyến này kết nối các trung tâm kinh tế, cảng biển và cửa khẩu quốc tế, tạo nền tảng hình thành các hành lang kinh tế liên vùng.

Song song đó, hệ thống quốc lộ và đường ven biển được nâng cấp. Rà soát để đầu tư, cải tạo các cầu chưa đảm bảo tải trọng, quy mô trên các tuyến quốc lộ.

Đối với trung tâm hành chính mới và cũ sau sáp nhập của các tỉnh, thành trong vùng đề xuất nâng cấp, mở mới các tuyến kết nối trực tiếp đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Đáng chú ý, trong quá trình quy hoạch, thiết kế, xây dựng các tuyến giao thông đường bộ, cần tính toán và bố trí các cống, đập đảm bảo yêu cầu về thoát lũ, phòng, chống thiên tai. Nghiên cứu phương án kết hợp đoạn tuyến của đường quốc lộ, đường ven biển với hệ thống đê, cống kiểm soát mặn, ngọt trong quá trình lập quy hoạch tỉnh đảm bảo phù hợp với phương hướng phát triển nông nghiệp tại các tiểu vùng sinh thái nông nghiệp.

Đường thủy nội địa: Tận dụng lợi thế sông nước

ĐBSCL tiếp tục phát huy vai trò đặc biệt của vận tải thủy nội địa thông qua nâng cấp, cải tạo luồng tuyến, nâng tĩnh không cầu trên các tuyến chính. Trong đó, ưu tiên các hành lang vận tải thủy có lưu lượng vận tải lớn như:

- TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau

- TP.HCM - An Giang

- Tuyến kết nối Campuchia

- Hành lang ven biển Bắc - Nam

Hệ thống cảng thủy nội địa được phát triển đồng bộ, đóng vai trò vệ tinh cho hệ thống cảng biển, góp phần giảm tải cho đường bộ và giảm chi phí vận tải.

Hàng không: Nghiên cứu phát triển sân bay tại các khu vực tiềm năng

Hệ thống sân bay khu vực ĐBSCL được phát triển theo hướng:

Sân bay Phú Quốc - trung tâm hàng không phục vụ khách du lịch quốc tế và trong nước

Sân bay Cần Thơ - trung tâm đầu mối phát triển logistics hàng không của vùng

Sân bay Rạch Giá, Cà Mau - kết hợp vận tải nội địa và đào tạo bay

Đồng thời, nghiên cứu phát triển các sân bay chuyên dùng phục vụ du lịch, cứu hộ và bay cá nhân tại các khu vực tiềm năng như Phú Quốc, Châu Đốc, Hà Tiên, Năm Căn, Mỹ Tho, Đồng Tháp, Trần Đề...

Cảng biển: Tập trung phát triển cảng Trần Đề, cảng Hòn Khoai

Hai đầu mối cảng biển chiến lược được xác định:

Cảng Trần Đề (Cần Thơ) - cảng biển đặc biệt, đảm nhận vai trò cảng cửa ngõ vùng ĐBSCL

Cảng Hòn Khoai (Cà Mau) - cảng tổng hợp tiềm năng

Phát triển các khu bến cảng biển trên các tuyến hàng hải quan của vùng, tiến hành nâng cấp, cải tạo, duy trì luồng tuyến đảm bảo hoạt động ổn định và phù hợp với năng lực khai thác của hệ thống cảng biển, trong đó chú trọng cải tạo, nâng cấp các luồng chính bao gồm luồng hàng hải cho tàu biển trọng tải lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Trần Đề.

Đường sắt: Bổ sung phương thức vận tải hiện đại

Xây dựng tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ và định hướng kéo dài đến Cà Mau. Đồng thời nghiên cứu phát triển các đoạn nhánh kết nối về trung tâm các tỉnh trong khu vực khi có nhu cầu, từng bước hoàn thiện mạng lưới vận tải khối lượng lớn.

Cảng cạn và logistics: Hoàn thiện chuỗi vận tải

Hệ thống cảng cạn (ICD) được bổ sung trên hành lang Cà Mau - Cần Thơ - TP.HCM, kết nối trực tiếp với các khu công nghiệp, giúp tối ưu hóa vận tải và giảm chi phí logistics.

Tăng cường kết nối đa phương thức

Quy hoạch tập trung giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng:

- Xử lý hạn chế tĩnh không trên các tuyến đường thủy nội địa quốc gia

- Đẩy nhanh tiến độ xây dựng cảng container tại các khu vực phát triển trung tâm đầu mối

- Đầu tư thiết bị xếp dỡ hiện đại

- Phát triển cảng vệ tinh hỗ trợ cảng biển

Qua đó, hình thành hệ thống vận tải liên thông, nâng cao hiệu quả khai thác toàn mạng lưới.

Nền tảng cho phát triển vùng ĐBSCL

Việc phát triển hạ tầng giao thông không chỉ nhằm cải thiện kết nối mà còn tạo động lực hình thành các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển ra biển và tăng cường hội nhập quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ĐBSCL chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu trong dài hạn.