Trước đó, ngày 6/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP thông qua hồ sơ Đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Nghị quyết giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp các bộ ngành hoàn thiện Tờ trình, Đề án và các dự thảo Nghị quyết để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp thứ nhất.

Quy mô, tiêu chí và mức độ đồng thuận gần như tuyệt đối

Theo đề án, thành phố Đồng Nai sẽ được thành lập trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên 12.737,18 km² (đứng thứ 9 cả nước, vượt xa mức tối thiểu 2.500 km²) và quy mô dân số khoảng 4,49 triệu người (đứng thứ 5 cả nước, vượt mức tối thiểu 2,5 triệu người). Sau khi nâng cấp 10 xã thành phường (Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Dầu Giây, Xuân Lộc, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh), tỷ lệ dân số đô thị sẽ vượt tiêu chuẩn. Tỉnh hiện đã đạt 13/15 tiêu chuẩn đô thị loại I theo quy định.

Quá trình chuẩn bị diễn ra khá nhanh và bài bản. Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV (23-25/3/2026), Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Ngày 28/3/2026, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đồng Nai khóa XI (nhiệm kỳ 2026-2031) tổ chức kỳ họp thứ nhất, thông qua nghị quyết tán thành chủ trương này trên cơ sở giữ nguyên diện tích và dân số tỉnh, đồng thời tán thành việc thành lập 10 phường mới.

Đặc biệt, đợt lấy ý kiến cử tri từ ngày 24-26/3/2026 cho thấy sự đồng thuận cao: 944.443/949.462 phiếu đồng ý, đạt tỷ lệ 99,47%. Ngày 3/4/2026, Bộ Nội vụ tổ chức khảo sát thực địa do Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình dẫn đầu, với 8/8 thành viên đoàn công tác thống nhất cao rằng hồ sơ đề án được chuẩn bị công phu, bám sát chủ trương của Trung ương.

Tiến độ “về đích” và vai trò động lực kinh tế vùng

Về tiến độ hiện tại, ngày 14/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến và thống nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI (dự kiến đợt 2, khoảng ngày 20-23/4/2026). Các nghị quyết liên quan dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 30/4/2026 – nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Nếu được thông qua, Đồng Nai sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước (sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Thủ Đức nếu tính riêng).

Đồng Nai là tỉnh công nghiệp trọng điểm vùng Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt khoảng 678.000 tỷ đồng, thu ngân sách hơn 103.000 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 152,8 triệu đồng/người, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước. Tốc độ tăng trưởng GRDP những năm gần đây duy trì ở mức cao, nhờ các khu công nghiệp, logistics và đặc biệt là dự án Sân bay quốc tế Long Thành – sân bay lớn nhất Việt Nam đang được đẩy nhanh tiến độ.

Tỉnh xác định hai khu vực động lực chính là Sân bay quốc tế Long Thành và hành lang sông Đồng Nai. Quy hoạch tỉnh được xây dựng với 5 vùng kinh tế - xã hội, 4 không gian phát triển, 6 hành lang kinh tế và 3 vành đai, nhằm tạo liên kết chặt chẽ, tránh chồng chéo. Các đồ án quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom đang được hoàn thiện. Trung tâm hành chính của thành phố Đồng Nai dự kiến đặt tại phường Trấn Biên (khu vực Biên Hòa hiện hữu).

Tầm nhìn đến 2065 và những thách thức cần vượt qua

Việc nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mang lại nhiều lợi ích lớn. Tỉnh sẽ có thêm thẩm quyền tự chủ trong quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai và thu hút đầu tư. Điều này giúp Đồng Nai đẩy mạnh phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, giảm tải cho TP.HCM và tăng cường liên kết vùng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Kim Long nhấn mạnh: “Với vị trí địa kinh tế chiến lược và hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, Đồng Nai có điều kiện trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng, trung tâm kết nối các hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời là cực tăng trưởng có sức cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á”.

Tầm nhìn dài hạn đến năm 2065 là xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố toàn cầu, chất lượng sống cao hàng đầu thế giới:

-Đến năm 2035: Đô thị động lực quốc gia, mô hình đa trung tâm, ven sông, xanh - thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế hàng không và dịch vụ chất lượng cao.

-Đến năm 2045: Trung tâm hàng không hiện đại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, kinh tế tri thức năng động, chỉ số phát triển con người (HDI) cao.

-Đến năm 2065: Thành phố kết nối toàn cầu, đạt mức sống và hạnh phúc thuộc nhóm dẫn đầu thế giới, phát thải ròng bằng 0, kinh tế số chiếm 30-40% GRDP.

Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 10%/năm đến 2045, sau đó duy trì trên 8%, đưa GRDP năm 2065 lên khoảng 24 triệu tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 2,7 tỷ đồng. Hạ tầng giao thông sẽ được hoàn thiện đồng bộ ngay từ năm 2026, kết nối cao tốc, vành đai, đường sắt, cảng biển và sân bay Long Thành thành hệ thống logistics hiện đại.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn, Đồng Nai cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường, phát triển nhà ở xã hội và đảm bảo an sinh xã hội. Việc chuyển đổi từ mô hình quản lý tỉnh sang thành phố trực thuộc Trung ương đòi hỏi chuẩn bị kỹ lưỡng về bộ máy, nhân lực và cơ chế tài chính.

Quyết định công nhận đô thị loại I của Bộ Xây dựng cùng Nghị quyết 95/NQ-CP của Chính phủ không chỉ là cột mốc hành chính mà còn là động lực mạnh mẽ để Đồng Nai “cất cánh”, góp phần thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và phát triển vùng Đông Nam Bộ. Với nền tảng kinh tế vững chắc, vị trí chiến lược và sự đồng thuận cao từ nhân dân, thành phố Đồng Nai tương lai hứa hẹn sẽ trở thành một đô thị năng động, hiện đại, xứng tầm vị thế mới.