Đồng Nai chạm ngưỡng đô thị loại I: Mở đường lên thành phố trực thuộc Trung ương

Ngày 31/3/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì hội nghị thẩm định liên ngành. Hội đồng nhất trí đề nghị công nhận Đồng Nai đạt tiêu chí đô thị loại I và sớm thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Tỉnh đã đạt 13/15 tiêu chí đô thị loại I theo Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15. Hai tiêu chí chưa đạt hoàn toàn chủ yếu mang tính kỹ thuật (khả năng tổ chức sự kiện quốc tế và tỷ lệ phường đạt chuẩn loại II), nhưng vẫn vượt ngưỡng tối thiểu yêu cầu (12 tiêu chí).

Trước đó, ngày 28/3/2026, tại kỳ họp thứ nhất HĐND tỉnh Đồng Nai khóa XI (nhiệm kỳ 2026-2031), các đại biểu đã biểu quyết thông qua Nghị quyết thông qua Đề án đô thị loại I, tán thành chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng diện tích hơn 12.700 km² và dân số khoảng 4,5 triệu người. Đồng thời, tỉnh đã thành lập 10 phường mới từ 10 xã hiện hữu (Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Dầu Giây, Xuân Lộc, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh). Trung tâm hành chính dự kiến đặt tại phường Trấn Biên (khu vực Biên Hòa cũ).

Chính phủ cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ: Bộ Nội vụ phối hợp với tỉnh trình đề án trước ngày 4/4/2026, Bộ Xây dựng thẩm định đô thị loại I trước 31/3/2026. Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã đồng ý chủ trương tại Hội nghị lần thứ hai (23-25/3/2026) và giao Bộ Chính trị chỉ đạo hoàn thiện để trình Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp đầu tiên.

Đồng Nai đạt đủ các tiêu chí

Tỉnh hiện đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: dân số, diện tích, tỷ lệ đô thị hóa (đạt gần 57%, vượt yêu cầu 45%), số đơn vị hành chính, kinh tế - xã hội và vai trò vị trí chiến lược. Đồng Nai nằm ngay “cửa ngõ” vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, giáp TP.HCM.

Điểm nhấn lớn nhất là mô hình “thành phố sân bay” (Aerotropolis) lấy sân bay quốc tế Long Thành làm hạt nhân. Sân bay giai đoạn 1 dự kiến vận hành cuối năm 2026 với công suất lớn, hướng tới trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế. Khu đô thị sân bay Long Thành quy hoạch hơn 43.000 ha, kết hợp logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hàng không, du lịch sinh thái ven sông Đồng Nai. Các tuyến giao thông chiến lược như cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3 TP.HCM, đường sắt kết nối cũng đang đẩy nhanh tiến độ, giúp giảm ùn tắc và tăng sức hút đầu tư.

Theo các chuyên gia, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ có thẩm quyền tự chủ cao hơn trong quy hoạch, đầu tư hạ tầng, thu hút FDI vào lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, logistics và dịch vụ. GRDP tỉnh năm 2025 đã đạt hơn 677.000 tỷ đồng, bình quân đầu người khoảng 150 triệu đồng/năm. Việc nâng cấp sẽ tạo động lực lan tỏa, hình thành chuỗi đô thị sinh thái dọc sông Đồng Nai và góp phần vào “siêu đô thị” TP.HCM mở rộng.

Kỳ vọng từ người dân và doanh nghiệp

Người dân Đồng Nai đang rất phấn khởi. Nhiều ý kiến cho rằng việc thành lập 10 phường mới sẽ thúc đẩy đô thị hóa nông thôn, cải thiện hạ tầng y tế, giáo dục, giao thông tại các huyện ngoại ô. Doanh nghiệp kỳ vọng môi trường đầu tư thông thoáng hơn, thủ tục hành chính nhanh chóng, giúp Đồng Nai cạnh tranh với các tỉnh lân cận.

Nếu được Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích lớn nhất cả nước (vượt cả Đà Nẵng sau sáp nhập). Đây là lần đầu tiên một tỉnh ở Đông Nam Bộ nâng cấp toàn diện theo tinh thần cải cách hành chính, góp phần thực hiện Nghị quyết 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển đô thị Việt Nam.

Với vị thế “cửa ngõ chiến lược”, sân bay Long Thành sắp cất cánh và hệ thống hạ tầng kết nối hoàn thiện, thành phố Đồng Nai tương lai hứa hẹn sẽ là điểm đến hấp dẫn cho nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo hàng chục nghìn việc làm chất lượng cao và nâng cao chất lượng sống cho hơn 4,5 triệu cư dân.

Hành trình từ một tỉnh công nghiệp mạnh đến thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là câu chuyện nâng cấp hành chính, mà còn là chiến lược biến thách thức thành cơ hội, giúp Đồng Nai thực sự “vươn mình” trong bản đồ kinh tế Việt Nam hiện đại.