Thủ tướng yêu cầu 5 địa phương khởi công dự án nhà cho thuê trong tháng 6

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng và các tỉnh: Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Nhu cầu nhà ở cho thuê tại các địa phương

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, tại Hải Phòng, với lực lượng lao động trong các khu công nghiệp trên 370.000 người, nhu cầu nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê của thành phố khoảng 33.000 căn hộ giai đoạn 2026-2030, trong khi việc phát triển còn hạn chế (trước mắt thành phố dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê mới đáp ứng được hơn 12% nhu cầu). 

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.Theo Thủ tướng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ là khu vực trọng tâm phát triển công nghiệp, hiện nay đang có tốc độ đô thị hóa và quy mô lao động tập trung rất lớn.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc. Ảnh: VGP

Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên đều có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hàng đầu cả nước, hàng trăm nghìn công nhân, người lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp. Áp lực về nhà ở cho thuê cho công nhân, người lao động là rất cấp bách và việc triển khai phát triển nhà ở cho thuê tại khu vực này cũng là tiền đề để thí điểm, nhân rộng cách làm cho các địa phương khác trong cả nước.

Theo Thủ tướng, nhu cầu thuê nhà rất lớn trong khi quỹ nhà cho thuê rất thiếu, nhất là cho thuê dài hạn với giá phù hợp, đây là điểm nghẽn đầu tiên. Phần lớn công nhân, người lao động tại 5 địa phương hiện đang thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây - tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về an toàn, đặc biệt là phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường, điều kiện sống và các nhu cầu về hạ tầng xã hội.

Bên cạnh đó, một số tài sản công về nhà ở chưa được sử dụng hiệu quả, gây lãng phí. Tỷ suất sinh lời thấp, thời gian hoàn vốn dài đối với dự án nhà ở cho thuê đang là điểm nghẽn lớn trong thu hút khu vực tư nhân; cơ chế ưu đãi tài chính, thuế, tín dụng chưa đủ mạnh…

Chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở

Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê.

“Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để những người chưa thể sở hữu nhà ở thì có thể tiếp cận nhà cho thuê dài hạn với giá hợp lý”, ông nói.

Theo Thủ tướng, chủ trương đã rất rõ, các địa phương phải chủ động triển khai, không thụ động chờ Trung ương; trường hợp gặp vướng mắc, khó khăn phải chỉ ra cụ thể để đề xuất sửa đổi, cập nhật, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách.

Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê.

Thủ tướng cũng lưu ý, đây là vấn đề cấp bách cần xử lý, Nhà nước phải làm trước và coi nguồn lực nhà nước là đòn bẩy để hỗ trợ, kêu gọi nguồn lực tư nhân; sử dụng hiệu quả nhất Quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở địa phương để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường; phải huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ trông chờ vào ngân sách, phải tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, vốn dài hạn.

Về triển khai dự án, Thủ tướng yêu cầu trong tháng 6/2026, mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất 01 dự án nhà ở cho thuê; đồng thời sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn trong quý 3, quý 4/ 2026. Đây là yêu cầu cấp bách, phải có sản phẩm cụ thể; các bộ ngành Trung ương hỗ trợ các địa phương nếu có vướng mắc.

Các địa phương cũng được giao nhiệm vụ rà soát kỹ, xác định nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn để xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030 (gồm: mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể từng năm; danh mục dự án ưu tiên; nguồn lực dự kiến; lộ trình triển khai); gửi Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành chậm nhất trong tháng 6/2026.

Sau đó, các địa phương đề xuất cơ chế, chính sách cụ thể phát triển nhà ở cho thuê gửi Bộ Xây dựng tổng hợp để báo cáo Thủ tướng và cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Nhiệm vụ này cần hoàn thành trong tháng 7/2026.

Gợi ý giải pháp huy động vốn, Thủ tướng cho biết Nhà nước có thể trực tiếp xây hoặc huy động doanh nghiệp xây, cho phép xác định tỷ lệ nhà ở cho thuê thuộc sở hữu nhà nước trong các dự án thương mại để tận dụng hạ tầng. Doanh nghiệp tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê có thể được giao quản lý một số trung tâm thương mại nhằm tạo dòng tiền bù đắp chi phí vận hành.

Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (bao gồm cả chung cư mini), phối hợp rà soát cơ chế cho doanh nghiệp mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để cho thuê.

Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm đề xuất gói ưu đãi thuế, tín dụng đủ mạnh để thu hút các quỹ đầu tư dài hạn.