Sân bay 196.000 tỷ đối mặt rào cản “không tưởng”

Tại văn bản số 33/UBND-KTN ký ngày 29/1, chính quyền tỉnh Bắc Ninh thừa nhận đang đứng trước một bài toán quy hoạch chưa từng có tiền lệ.

Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Gia Bình không đơn thuần là một công trình giao thông, mà là mắt xích chiến lược trong hệ thống an ninh - quốc phòng và đối ngoại của Việt Nam. Với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 196.378 tỷ đồng trên quy mô gần 1.900 ha, đây là dự án trọng điểm được Quốc hội khóa XV phê duyệt với lộ trình “thần tốc”.

Theo đó, tiến độ thực hiện dự án gồm 2 giai đoạn 2025-2030 và 2031-2050, trong đó từ 2025-2027: hoàn thành xây dựng các công trình cần thiết để phục vụ Hội nghị cấp cao APEC năm 2027.

Được Thủ tướng Chính phủ tin tưởng giao trọng trách triển khai dự án trọng điểm quốc gia, UBND tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 20502; phê duyệt 3 Đồ án Quy hoạch phân khu đô thị phía Nam sông Đuống, tỉnh Bắc Ninh, tổng diện tích khoảng 30.407 ha, dân số đến năm 2050 từ 1,7- 1,85 triệu người, với mục tiêu hình thành hệ sinh thái Khu đô thị Sân bay thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam vươn tầm quốc tế và khu vực giai đoạn 2025-2030, kết nối với các hạ tầng giao thông chiến lược, đóng vai trò trung tâm phát triển kết nối với các thành phố Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lạng Sơn, thúc đẩy liên kết vùng, địa phương và hội nhập quốc tế, đồng thời duy trì bản sắc văn hoá truyền thống Kinh Bắc...; làm cơ sở để nâng cấp đô thị, góp phần đưa Bắc Ninh trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Để đáp ứng hệ sinh thái xung quanh sân bay, nhu cầu dân số dự kiến sẽ phát sinh thêm khoảng 1,3 triệu người.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa sân bay này, tỉnh cần triển khai đồng bộ hàng loạt dự án phụ trợ: từ hệ thống đường giao thông huyết mạch, các khu tái định cư cho đến những khu đô thị đối ứng để tạo quỹ đất thanh toán (dự án BT).

Sự bùng nổ của dự án sân bay đã tạo ra một nhu cầu phát sinh mang tính đột biến.

Theo báo cáo, Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030 vốn đã được phê duyệt với những chỉ tiêu khá cụ thể. Tuy nhiên, khi đặt siêu dự án Gia Bình và các khu đô thị dịch vụ phía Nam sông Đuống vào thực tế, các con số bắt đầu “nhảy múa” ở mức báo động.

Cụ thể, để đáp ứng hệ sinh thái xung quanh sân bay, nhu cầu dân số dự kiến sẽ phát sinh thêm khoảng 1,3 triệu người. Hãy tưởng tượng, chỉ riêng dự án này đã kéo theo một lượng cư dân tương đương với dân số của cả một tỉnh lớn hiện nay. Để giải quyết bài toán an cư cho 1,3 triệu người này, tỉnh cần thêm khoảng 100 triệu m2 sàn nhà ở và quỹ đất phát triển lên tới 10.000 ha.

Như vậy, quy mô dân số tăng 97%, diện tích sàn nhà ở tăng 178%, và quỹ đất phát triển tăng tới 184%.

Chính quyền Bắc Ninh cho rằng không thể đáp ứng chỉ tiêu cho dự án theo Quy hoạch trong kỳ đến năm 2050.

Vị trí Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tại khu vực phía Bắc.

Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và có cơ sở chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án, đảm bảo tiến độ triển khai trong năm 2026, tỉnh kiến nghị Thủ tướng cho phép thực hiện một cơ chế linh hoạt theo lộ trình hai bước. Bước đầu tiên và quan trọng nhất là xin phép triển khai ngay các thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư cho các khu đô thị tạo quỹ đất thanh toán dự án BT trọng điểm Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các tuyến đường kết nối, Khu nhà ở tái định cư, Khu đô thị dịch vụ phục vụ và tận dụng lợi thế của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng có chỉ tiêu nhà ở phát sinh nằm ngoài tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở theo Chương trình, Kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2030, để đảm bảo tiến độ.

Tiếp đó, tỉnh kiến nghị cho phép chỉ tiêu về phát triển nhà ở của các dự án nêu trên được cập nhật, điều chỉnh vào chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Bắc Ninh sau năm 2030 theo thời kỳ quy hoạch được phê duyệt đến năm 2050.

Việc cho phép triển khai ngay sẽ giúp tỉnh huy động được nguồn vốn khổng lồ từ các nhà đầu tư tư nhân thông qua hình thức BT và PPP, giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh cần dồn lực cho các hạng mục quốc phòng an ninh cốt lõi tại sân bay.