Hạ tầng bứt tốc, mở không gian phát triển mới

Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Năm 2025, nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã được triển khai, hoàn thành và đạt những kết quả quan trọng trên các lĩnh vực: đường bộ, hàng không, hàng hải, đường thủy nội địa, đường sắt, nhà ở, đô thị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương, tổ chức ngày 8/1, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã báo cáo những con số ấn tượng: riêng trong năm 2025, cả nước đã khởi công và khánh thành 564 dự án, với tổng mức đầu tư vượt 5,14 triệu tỷ đồng. Đây không chỉ là kết quả về lượng, mà còn thể hiện chiều sâu chiến lược trong tư duy phát triển hạ tầng quốc gia.

Hạ tầng – một trong ba đột phá chiến lược

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược. Trong đó, hạ tầng giao thông giữ vai trò "xương sống", tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trọng tâm được đặt vào các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, đặc biệt là mục tiêu cơ bản hoàn thành tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông, từ Cao Bằng đến Cà Mau.

Trong giai đoạn 2021–2025, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã dành nguồn lực rất lớn cho lĩnh vực giao thông và xây dựng. Hàng loạt nghị quyết, chương trình hành động được ban hành đồng bộ, với mục tiêu đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 3.000 km đường bộ cao tốc. Đây là một mục tiêu đầy thách thức nếu nhìn lại xuất phát điểm năm 2020, khi Việt Nam mới có 1.163 km cao tốc.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, năm 2025 chứng kiến nhiều nhiệm vụ trọng tâm được triển khai và hoàn thành trên hầu hết các lĩnh vực: đường bộ, hàng không, hàng hải, đường thủy nội địa, đường sắt, nhà ở và phát triển đô thị. Hàng loạt dự án lớn mang tầm vóc quốc gia và khu vực đã và đang trở thành biểu tượng mới của hạ tầng Việt Nam: Cảng hàng không quốc tế Long Thành; Nhà ga T3 Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; Nhà ga T2 Nội Bài; các cảng biển chiến lược như Lạch Huyện (Hải Phòng), Cái Mép – Thị Vải; tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Suối Tiên...

Đặc biệt, việc hoàn thành, đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345 km tuyến chính cao tốc, cùng 458 nút giao và đường dẫn, đã vượt mục tiêu 3.000 km mà Chính phủ đề ra. Bên cạnh đó là 1.586,5 km quốc lộ và 1.701 km đường ven biển được hoàn thành, tạo nên mạng lưới giao thông ngày càng hoàn chỉnh, đa phương thức.

Riêng trong năm 2025, việc khởi công và khánh thành 564 dự án với tổng vốn đầu tư trên 5,14 triệu tỷ đồng đã tạo cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho các vùng và liên vùng. Nhiều dự án mang tính chiến lược được triển khai như: cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, tuyến đường ra cảng Hòn Khoai, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Song song đó, các thủ tục quan trọng cũng đang được hoàn thiện để phấn đấu khởi công dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam vào cuối năm 2026. Ở lĩnh vực hàng không và cảng biển, các dự án như Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, hay trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần định hình không gian phát triển đô thị và du lịch trong dài hạn.

Các đại biểu dự Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương, tổ chức ngày 8/1 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Những bài học kinh nghiệm

Từ thực tiễn triển khai các dự án hạ tầng giai đoạn 2021–2025, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh nhiều bài học kinh nghiệm. Trước hết là bài học về ưu tiên nguồn lực; thay vì đầu tư dàn trải, cần tập trung cho các dự án trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa và khả năng kết nối vùng, liên vùng.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện thể chế, chính sách để tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư là yếu tố then chốt. Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù; Thủ tướng Chính phủ trực tiếp chỉ đạo thông qua Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình trọng điểm và bảy đoàn công tác do các Phó Thủ tướng làm trưởng đoàn. Phong trào thi đua "500 ngày đêm hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc" đã tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong toàn hệ thống.

Một bài học quan trọng khác là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân. Việc phân công "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ kết quả" đã giúp hạn chế tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, qua đó đẩy nhanh tiến độ các dự án.

>>Xem thêm: Những DỰ ÁN HẠ TẦNG làm thay đổi bản đồ kết nối Việt Nam năm 2025

Nhà ở xã hội – trụ cột an sinh bền vững

Song song với phát triển hạ tầng, năm 2025 cũng đánh dấu bước tiến rõ rệt trong chính sách nhà ở xã hội. Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định, chăm lo nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp là chính sách lớn, mang tính nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước.

Hàng loạt chính sách pháp luật và cơ chế đặc thù đã được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội. Riêng năm 2025, Quốc hội ban hành một nghị quyết, Chính phủ ban hành ba nghị định, Bộ Xây dựng ban hành hai thông tư, tập trung vào cải cách thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Kết quả đến nay, cả nước đã triển khai xây dựng 657.441 căn nhà ở xã hội, trong đó 169.143 căn đã hoàn thành. Riêng năm 2025, đã hoàn thành 102.633 căn và khởi công thêm 95.630 căn.

Những thành tựu đạt được trong năm 2025 là "điểm khởi đầu" cho giai đoạn phát triển mới, với tầm nhìn dài hạn và khát vọng lớn. Hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phát huy vai trò người đứng đầu và khơi dậy tinh thần thi đua yêu nước sẽ là "chìa khóa" để Việt Nam kiến tạo hệ thống hạ tầng hiện đại, bền vững, phục vụ mục tiêu thịnh vượng quốc gia.