Dùng tiền mặt để thanh toán cho nhà đầu tư dự án BT?

Đó là một trong những kiến nghị của Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) cho dự thảo Nghị định quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư khi thực hiện dự án theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho biết, điều kiện thực tế hiện nay ở Việt Nam, do nguồn lực ngân sách có hạn nên phải sử dụng thêm các nguồn tài sản công khác để thanh toán dự án BT cho nhà đầu tư, trong đó, có quỹ đất; nhà và tài sản khác gắn liền với đất của các cơ quan nhà nước; tài sản kết cấu hạ tầng công lập...

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai đã bộc lộ những mặt còn hạn chế, chưa minh bạch, dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng, hình thành nhóm lợi ích và chủ nghĩa tư bản thân hữu có thể làm thất thoát tài sản công, trước hết là quỹ đất công.

Theo HoREA, hiện nay ở nhiều nước đã có thực hiện phương thức thanh toán dự án BT cho nhà đầu tư bằng tiền. Ở nước ta, hiện nay chỉ quy định phương thức sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư. Do vậy, HoREA kiến nghị bổ sung vào Dự thảo Nghị định nội dung quy định phương thức thanh toán dự án BT cho nhà đầu tư bằng tiền.

Phương án này mang đến nhiều điểm tích cực như : Nhà đầu tư phải có nguồn lực thực hiện hoàn thành dự án, hoặc hoàn thành dự án theo tiến độ được thỏa thuận trong hợp đồng BT thì mới được Nhà nước thanh toán; Nhà nước không phải ứng trước vốn ngân sách cho nhà đầu tư dự án BT; Nhà nước chủ động xây dựng kế hoạch ngân sách để thanh toán Dự án BT theo hợp đồng…

Bên cạnh đó, để các dự án BT được thực hiện công khai minh bạc thì cần phải tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư.

Trước đây, theo quy định tại Khoản 1 Điều 29 Nghị định 15/2015/NĐ-CP của Chính phủ thì "Việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chỉ định thầu", dẫn đến trên thực tế hầu hết các dự án BT được thực hiện bằng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn nhà đầu tư.

HoREA kiến nghị bổ sung vào Dự thảo Nghị định nội dung quy định việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án BT trong các trường hợp sau đây:

Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án BT trong trường hợp nhà đầu tư được thanh toán bằng tiền ngân sách;

Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án BT và cả quỹ đất đối ứng thanh toán dự án BT, trong điều kiện quỹ đất này đã giải phóng mặt bằng để nhà đầu tư thực hiện dự án khác (nhà đầu tư có quyền chuyển nhượng quỹ đất này cho nhà đầu tư khác);

Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án BT và cả quỹ đất đối ứng thanh toán dự án BT, trong điều kiện quỹ đất này chưa giải phóng mặt bằng để nhà đầu tư thực hiện dự án khác (nhà đầu tư có quyền chuyển nhượng quỹ đất này cho nhà đầu tư khác).