Đại biểu Quốc hội: Người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà

Đặt ra câu hỏi chúng ta đang tăng trưởng nhưng trên nền tảng nào, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai), nêu vấn đề là liệu nền tảng hiện nay có đủ vững chắc cho thực hiện mục tiêu hai con số hay không?

Nhìn vào thực trạng dòng vốn tín dụng đang chảy sai chỗ kéo dài, đầu tư tư nhân phụ thuộc 80% vào tín dụng ngân hàng, lãi suất cho vay cao, đại biểu Hoàng Anh cho rằng thực trạng này khiến cho chỉ những ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, mang tới nhiều hệ lụy.

Thực tế, phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu tư, giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM đạt 25-30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi thông lệ quốc tế chỉ 4-6 lần.

Theo đại biểu, việc này dẫn tới “người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi căn nhà”. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội dài hạn.

Đại biểu Lê Hoàng Anh phát biểu thảo luận sáng 21/4. Ảnh: Người lao động

Vì thế khi nhìn vào dư nợ tín dụng ngân hàng vừa qua, đại biểu bày tỏ “đặc biệt lo lắng”. Năm 2024-2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến với 37,6% trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.

“Tôi đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính”, đại biểu Hoàng Anh nói.

Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng nên bắt buộc phân bổ tín dụng theo lĩnh vực, để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt đưa vào Luật Thủ đô thí điểm và sau đó quy định tại Luật Đô thị đặc biệt triển khai tại TP.HCM.

Đất tại dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần, nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp thuế lũy tiến phù hợp. Toàn bộ nguồn thu này cần đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu.

Theo đại biểu, đây là giải pháp để đánh vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay vào giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế.

Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cũng cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế để dòng vốn đi đúng địa chỉ và nhu cầu thực sự cần thiết, tạo ra động lực tăng trưởng. Thực tế không phải thiếu vốn, mà là cách dòng vốn được phân bổ và sử dụng vốn.

"Hệ thống tài chính đang đối mặt với nghịch lý kép là tỷ lệ tín dụng/GDP lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn. Nguyên nhân cốt lõi là sự lệch pha kỳ hạn khi phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng để tài trợ cho nhu cầu dài hạn”, ông So nói.

Theo đại biểu, việc lấy ngắn nuôi dài không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, mà bị hút vào lĩnh vực an toàn hình thức nhưng hiệu quả thấp. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR duy trì mức cao, khiến ta phải bỏ ra nhiều vốn hơn để đạt cùng mức tăng trưởng.

Vì thế, đại biểu cho rằng chính sách tiền tệ cần nới lỏng tổng lượng sang dẫn dòng vốn có mục tiêu, ưu tiên dòng vốn cho sản xuất tạo ra giá trị thực.

Bên cạnh đó, cần giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, phát triển thực chất thị trường vốn, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, hình thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn, hình thành thị trường tái cấp vốn thứ cấp, phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch.