Bốn "nguyên tắc vàng" để giữ vững tăng trưởng

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trong giai đoạn 2021 - 2025 và những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới có thời cơ, cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen, trong đó khó khăn, thách thức là chủ yếu. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đất nước ta vẫn đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu giai đoạn 2021 - 2025, trong đó hoàn thành toàn bộ chỉ tiêu về xã hội.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, tăng trưởng phục hồi mạnh mẽ và đạt kết quả tương đối cao, bình quân 5 năm đạt 6,2%/năm. Lạm phát, bội chi ngân sách nhà nước và các chỉ tiêu nợ công được kiểm soát; an ninh, an toàn tài chính quốc gia được bảo đảm.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương báo cáo tại phiên họp

Ông Trần Quốc Phương nhấn mạnh, vào cuối nhiệm kỳ, nhiều quyết sách chiến lược mang tính bước ngoặt đã được ban hành và tổ chức thực hiện, tạo thế và lực cho tăng tốc phát triển. Cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy đã đạt kết quả mang tính đột phá.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn, báo cáo đã dự kiến 5 quan điểm chỉ đạo, điều hành, mục tiêu tổng quát, 30 chỉ tiêu chủ yếu và 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp về hoàn thiện thể chế, pháp luật; xác lập mô hình tăng trưởng mới; huy động nguồn lực...

“Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan theo dõi sát diễn biến tình hình, điều hành chủ động, linh hoạt, thích ứng với tình hình mới; tăng cường phân tích, dự báo, đánh giá tác động đến các động lực tăng trưởng; xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó với các ‘cú sốc’ từ bên ngoài”, ông Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Minh Hiếu góp ý hoàn thiện thể chế

Tại phiên họp, các đại biểu và chuyên gia đã thẳng thắn chỉ ra những tồn tại trong công tác xây dựng pháp luật, thực thi thể chế, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp đột phá để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong nhiệm kỳ tới.

Đề cập đến hoàn thiện thể chế, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Minh Hiếu lưu ý cần hết sức tránh lạm dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong ban hành pháp luật. Việc ép tiến độ quá ngắn sẽ làm giảm chất lượng thảo luận và ảnh hưởng trực tiếp đến tính thực tế của các dự án luật. Ông cũng cảnh báo tình trạng ban hành văn bản dưới luật thiếu tính khoa học, dẫn đến phải ngưng hiệu lực ngay sau khi ban hành, như trường hợp Nghị định 46, gây tác động tiêu cực đến doanh nghiệp.

Đại biểu Trần Văn Lâm, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu, cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong nhiệm kỳ tới, cần đặc biệt chú trọng hiệu quả đầu tư, nhất là đầu tư công, đồng thời nâng cao năng suất lao động thông qua khoa học - công nghệ.

Cũng về xây dựng pháp luật, bà Trần Thị Lan Anh, Tổng Thư ký VCCI, khẳng định rào cản hiện nay không nằm ở việc thiếu luật mà ở sự thiếu ổn định, bởi doanh nghiệp không thể lập kế hoạch kinh doanh 5 - 10 năm khi không biết quy định sẽ thay đổi thế nào trong 1 - 2 năm tới.

Theo bà Trần Thị Lan Anh, cần có thời gian chuyển tiếp tối thiểu 12 - 24 tháng cho các thay đổi pháp luật quan trọng. Cùng với đó, cơ chế “địa phương quyết, địa phương làm” phải đi kèm nguyên tắc thống nhất thị trường quốc gia, tránh tình trạng mỗi tỉnh áp dụng một kiểu trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, gây bất bình đẳng cho doanh nghiệp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn đề nghị đánh giá tình hình kinh tế cần sát thực tiễn

Đánh giá tình hình kinh tế cần sát thực tiễn, tránh những giải pháp mang tính hình thức là quan điểm của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn. Theo ông, tình hình thay đổi rất nhiều nhưng giải pháp chưa thay đổi phù hợp. Ông cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng nhập siêu xuất hiện trong 3 tháng liên tiếp.

Về kế hoạch 5 năm, một số đại biểu đề nghị cần cụ thể hóa hơn nữa cơ cấu nguồn vốn và làm rõ lộ trình huy động vốn từ khu vực FDI và tư nhân, đồng thời giảm dần gánh nặng cho kênh tín dụng ngân hàng thông qua phát triển thị trường trái phiếu.

Nhắc lại quan điểm của Tổng Bí thư tại hội nghị Trung ương 2 vừa qua, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn nhấn mạnh 4 “nguyên tắc vàng” trong tăng trưởng: tăng trưởng phải thực chất, không chạy theo con số đơn thuần; không làm tổn hại đến phát triển tương lai; kiểm soát lạm phát phải là ưu tiên số một; mọi giải pháp cuối cùng phải hướng tới lợi ích của người dân.

Các nội dung trên được thẩm tra để chuẩn bị cho kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.