Chọn kênh đầu tư: Tiết kiệm, vàng, bất động sản hay chứng khoán?

Tiền gửi hấp dẫn, vàng giữ vai trò phòng thủ

Trong bối cảnh lãi suất tăng, giá vàng liên tục lập đỉnh rồi lại rơi sâu trong vài tuần qua, câu chuyện nên gửi tiết kiệm hay đầu tư vào vàng, chứng khoán, bất động sản hoặc tài sản số tiếp tục là vấn đề “nóng” của giới đầu tư.

Hiện mặt bằng lãi suất huy động cao nhất ở kỳ hạn 6 tháng phổ biến quanh mức 7,1%/năm; kỳ hạn 12 tháng khoảng 7,2%/năm. Thậm chí, một số ngân hàng đã nâng lãi suất lên 8-8,1%/năm cho khoản tiền gửi kỳ hạn 6 tháng từ 1 tỷ đồng.

Báo cáo Vietnam Corporate Credit Conditions 2026 của FiinRatings dự báo, lãi suất tiền gửi tại Việt Nam có thể tăng thêm 0,5-1 điểm phần trăm trong năm 2026. Nguyên nhân không chỉ đến từ khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, mà còn do việc loại trừ hoàn toàn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước khỏi tính toán tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) từ tháng 1 theo Thông tư 26/2022/TT-NHNN. Điều này khiến các chỉ số thanh khoản bị siết chặt, buộc các ngân hàng phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút tiền gửi từ khu vực dân cư và doanh nghiệp.

Các nhà phân tích của Công ty Chứng khoán VNDIRECT cho rằng, diễn biến lãi suất thời gian tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải ngân đầu tư công cũng như các biện pháp điều tiết ngắn hạn của Ngân hàng Nhà nước. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tăng tốc vào cuối năm 2025, áp lực nâng lãi suất huy động để bù đắp chênh lệch thanh khoản vẫn hiện hữu.

Theo các chuyên gia kinh tế - tài chính, với mức lãi suất 8-9%/năm, tiền gửi hiện mang lại suất sinh lời thực dương đáng kể sau khi trừ lạm phát.

Bà Lê Yến Quỳnh, Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ ACB nhận định, mức lãi suất này đóng vai trò như một kênh bù đắp chi phí sinh hoạt gia tăng, giúp người dân ổn định tài chính.

Dù lãi suất tiết kiệm đang trở nên hấp dẫn, song trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045 và kỳ vọng GDP năm 2026 tăng trưởng tối thiểu 10%, các kênh đầu tư khác vẫn mở ra nhiều triển vọng đáng chú ý, trong đó có vàng.

Hai nguyên tắc quan trọng với nhà đầu tư hiện nay là đa dạng hóa danh mục để giảm thiểu rủi ro và ưu tiên tính thanh khoản

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi đánh giá, bức tranh năm 2026 mang nhiều gam màu đan xen. Giá vàng duy trì ở vùng cao trong bối cảnh các ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng cho thấy vai trò chiến lược của kim loại quý trong cấu trúc dự trữ toàn cầu. Trong môi trường còn tiềm ẩn rủi ro địa chính trị và biến động kỳ vọng lạm phát, vàng vẫn giữ vai trò “neo ổn định”. Tuy nhiên, ở vùng giá cao, những nhịp điều chỉnh theo biến động lãi suất là khó tránh khỏi.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore) cho biết, biến động mạnh của giá vàng trong tháng 1/2026 với biên độ khoảng 30% và giảm gần 20% trong tháng 3/2026 tính đến thời điểm này cho thấy, vàng không còn hoàn toàn phù hợp với vai trò “tài sản phi rủi ro” hay công cụ đa dạng hóa danh mục như trước. Nguyên nhân là do căng thẳng ở Trung Đông gần đây gắn với yếu tố dầu mỏ, khiến dòng tiền thị trường tạm thời dịch chuyển khỏi vàng. Đồng USD mạnh lên cũng góp phần tạo áp lực giảm giá trong ngắn hạn. Đồng thời, lo ngại lạm phát gia tăng khiến kỳ vọng Mỹ chưa sớm cắt giảm lãi suất, qua đó gây sức ép lên giá vàng.

Tuy vậy, theo ông Suan Teck Kin, khi căng thẳng địa chính trị lắng dịu, giá vàng có thể phục hồi. Nhu cầu trú ẩn an toàn đối với vàng vật chất vẫn ở mức cao, trong khi hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương duy trì ổn định. UOB dự báo, nhu cầu đối với tài sản an toàn có thể đẩy giá vàng lên 6.000 USD/ounce vào quý I/2027, dù trong ngắn hạn, giá kim loại quý này vẫn có thể điều chỉnh.

Bất động sản: Lọc cơ hội, ưu tiên nhu cầu thực

Đối với bất động sản, trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng trở lại và chính sách kiểm soát tín dụng vẫn được duy trì, thị trường khó tránh khỏi những tác động nhất định. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Huy, làn sóng đầu tư hạ tầng như cao tốc, cầu lớn, cảng biển, sân bay… đang tạo nền tảng dài hạn cho thị trường này. Dẫu vậy, chi phí vốn gia tăng và áp lực tài chính sẽ trở thành yếu tố cần cân nhắc.

Trong điều kiện đó, các phân khúc gắn với nhu cầu thực như nhà ở xã hội, chung cư bình dân và trung cấp, bất động sản khu công nghiệp hay nhà ở cho chuyên gia được đánh giá có triển vọng rõ nét hơn so với các phân khúc mang tính đầu cơ. Thị trường sẽ phát triển theo hướng thực chất hơn, đề cao khả năng tạo dòng tiền và tính minh bạch pháp lý. Do đó, đầu tư bất động sản năm 2026 đòi hỏi tư duy dài hạn, kiểm soát đòn bẩy và ưu tiên giá trị sử dụng thực.

Trong bối cảnh cơ hội và rủi ro đan xen, thành công sẽ thuộc về những nhà đầu tư biết giữ cân bằng giữa tham vọng và thận trọng, giữa lý trí và cảm xúc, cũng như giữa mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Giám đốc Phòng Nghiên cứu và Phát triển, Công ty Chứng khoán Vietcap nhận định, hai nguyên tắc quan trọng với nhà đầu tư hiện nay là đa dạng hóa danh mục để giảm thiểu rủi ro và ưu tiên tính thanh khoản. Đây là giai đoạn then chốt để chuẩn bị khả năng linh hoạt cho danh mục đầu tư.

Ông Nam cho rằng, nếu vượt qua các xung đột ngắn hạn, kinh tế Việt Nam vẫn có tiềm năng tăng trưởng ấn tượng. Trong khi nhiều dự báo đặt mức tăng trưởng GDP khoảng 7,4-7,6%, Vietcap kỳ vọng, con số này có thể đạt 8,5%. Ngay cả trong kịch bản bất lợi khi căng thẳng kéo dài, thị trường có thể xuất hiện cơ hội mua vào cổ phiếu với mức định giá hấp dẫn hơn. Lịch sử 10-20 năm qua cho thấy, các cú sốc lớn thường tạo ra vùng định giá “rất hấp dẫn” cho những nhà đầu tư có sẵn nguồn lực và chiến lược phù hợp.

Chứng khoán: Cơ hội còn, nhưng phân hóa mạnh

Trong bối cảnh cơ hội và rủi ro đan xen, thành công sẽ thuộc về những nhà đầu tư biết giữ cân bằng giữa tham vọng và thận trọng, giữa lý trí và cảm xúc, cũng như giữa mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.

Đối với thị trường chứng khoán, cơ hội vẫn hiện hữu trong năm 2026. Bà Thiều Thị Nhật Lệ, CEO UOB Asset Management Việt Nam (UOBAM) cho rằng, thị trường cổ phiếu vẫn duy trì triển vọng tích cực, dù cơ hội sẽ tập trung vào một số ngành chủ chốt. Những biến động mạnh trong đầu tháng 3/2026 diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu rung lắc trước căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và biến động giá dầu.

Các cú sốc địa chính trị thường khiến thị trường phản ứng nhanh, đặc biệt thông qua kênh năng lượng. Giá dầu tăng có thể làm gia tăng lo ngại lạm phát toàn cầu và ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh đó, tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Tuy nhiên, theo bà Lệ, trong kịch bản cơ sở, những biến động này chưa làm thay đổi đáng kể nền tảng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

“Thị trường chứng khoán Việt Nam có khả năng duy trì xu hướng tích cực trong năm 2026, dù tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại và mức độ phân hóa gia tăng”, bà Lệ nhận định. Các động lực chính bao gồm nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, chính sách tài khóa tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng thông qua đầu tư công và lạm phát cơ bản được kiểm soát. UOBAM dự báo, GDP Việt Nam năm 2026 tăng khoảng 7,5%, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết có thể tăng 15%.

Bên cạnh đó, triển vọng nâng hạng thị trường và cải thiện cấu trúc được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn dài hạn. Trong bối cảnh thị trường phân hóa, một số nhóm ngành được dự báo tiếp tục thu hút dòng tiền trong năm 2026.

Trong đó, ngành ngân hàng được kỳ vọng duy trì vai trò trụ cột nhờ quy mô vốn hóa lớn và tăng trưởng lợi nhuận ổn định. Tăng trưởng tín dụng tiếp tục là động lực chính, khi nhu cầu vốn gia tăng từ đầu tư công, sản xuất công nghiệp, bất động sản, năng lượng tái tạo và trung tâm dữ liệu. Chất lượng tài sản ngân hàng cũng được dự báo cải thiện trong bối cảnh kinh tế vĩ mô thuận lợi hơn và thị trường bất động sản phục hồi.

Nhóm bán lẻ - tiêu dùng được kỳ vọng hưởng lợi từ sự gia tăng của nhu cầu nội địa. Các chính sách giảm thuế giá trị gia tăng và cải cách thuế thu nhập cá nhân có thể hỗ trợ sức mua, trong khi thu nhập khả dụng tăng và tầng lớp trung lưu mở rộng tiếp tục thúc đẩy tiêu dùng.

Ngành hàng hóa công nghiệp và vật liệu được đánh giá hưởng lợi từ đẩy mạnh đầu tư công, trong khi ngành năng lượng nhận được hỗ trợ từ các chính sách phát triển mới. Ngoài ra, các lĩnh vực như công nghệ, dệt may, hàng tiêu dùng lâu bền, bất động sản khu công nghiệp và thủy hải sản… cũng được kỳ vọng có diễn biến tích cực.

Dù triển vọng thị trường được đánh giá khả quan, CEO UOBAM lưu ý, nhà đầu tư cần theo dõi một số rủi ro chính trong năm 2026. Các xung đột địa chính trị và chính sách thuế của Mỹ có thể ảnh hưởng đến thương mại quốc tế và dòng vốn. Chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nếu duy trì thắt chặt lâu hơn dự kiến cũng có thể gây áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước. Ngoài ra, mức sử dụng đòn bẩy margin cao tại các công ty chứng khoán có thể làm gia tăng biến động thị trường trong các nhịp điều chỉnh.