Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang sẽ được nâng cấp ra sao?

Trước thực trạng lưu lượng phương tiện tăng nhanh, Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Bắc Ninh đã thống nhất chủ trương sớm nghiên cứu đầu tư mở rộng tuyến đường theo phương thức đối tác công tư (PPP), trước mắt nâng quy mô từ 4 làn xe lên 6 làn xe cao tốc.

Theo thông báo kết luận cuộc họp do Bộ Xây dựng vừa ban hành, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn và lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh cùng đánh giá, nhu cầu vận tải trên tuyến Hà Nội - Bắc Giang liên tục gia tăng, mật độ phương tiện cao, thường xuyên xảy ra ùn ứ, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm và dịp lễ, Tết. Do đó, việc nghiên cứu và đầu tư mở rộng tuyến đường là nhu cầu cấp thiết.

Hiện tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang dài hơn 46 km, được đưa vào khai thác từ năm 2016 theo hình thức BOT, quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 33-34 m, vận tốc khai thác 100 km/h. Lưu lượng xe thực tế qua trạm thu phí đạt khoảng 53.500 lượt/ngày đêm, trong khi phương án tài chính ban đầu chỉ tính toán mức tối đa khoảng 46.000 lượt/ngày đêm. Với tốc độ tăng trưởng phương tiện trung bình khoảng 11% mỗi năm, tuyến đường đang rơi vào tình trạng quá tải kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và làm gia tăng chi phí logistics cho khu vực.

Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang dài hơn 46 km, được đưa vào khai thác từ năm 2016 theo hình thức BOT

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng thống nhất giao nhà đầu tư nghiên cứu phương án mở rộng tuyến theo đúng quy hoạch tổng thể, với định hướng lâu dài là đạt quy mô 8 làn xe cao tốc. Tuy nhiên, trong giai đoạn trước mắt sẽ phân kỳ đầu tư lên 6 làn xe, đồng thời triển khai đồng bộ việc mở rộng hoặc xây mới các hầm chui, xây dựng hệ thống đường song hành, đường gom và đường dân sinh. Phần đầu tư đường song hành dự kiến do địa phương bố trí kinh phí thực hiện, nhằm giảm áp lực cho tuyến chính và bảo đảm kết nối dân sinh.

Về phạm vi nghiên cứu, cơ quan chuyên môn đang xem xét hai phương án. Phương án thứ nhất kéo dài từ nút giao Quốc lộ 31 đến cuối tuyến hiện hữu, với tổng chiều dài khoảng 45,2 km, trong đó đoạn qua Hà Nội gần 7 km, đoạn qua Bắc Ninh hơn 38 km. Phương án thứ hai rút ngắn điểm cuối về nút giao cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, với tổng chiều dài khoảng 39,5 km, chủ yếu nằm trên địa bàn Bắc Ninh. Việc lựa chọn phương án sẽ cân nhắc yếu tố hiệu quả đầu tư, khả năng tổ chức giao thông và tính đồng bộ mạng lưới.

Trên tinh thần đẩy mạnh phân cấp, Bộ Xây dựng đề xuất giao UBND tỉnh Bắc Ninh làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền triển khai dự án. Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, địa phương sẽ quyết định phương án thu phí phù hợp theo quy định pháp luật hiện hành. Bộ cũng yêu cầu nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện phương án tài chính, làm rõ cơ cấu nguồn vốn giữa khu vực tư nhân và ngân sách nhà nước (nếu có), để báo cáo trong tháng 1/2026.

Song song đó, Bộ Xây dựng sẽ làm việc với UBND TP Hà Nội nhằm rà soát phương án mở rộng đoạn tuyến trùng với Vành đai 3, bảo đảm tính kết nối và khai thác đồng bộ toàn tuyến.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, trục cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn dài khoảng 153 km, quy mô 6-8 làn xe. Trong đó, đoạn Hà Nội - Bắc Giang được quy hoạch mở rộng lên 8 làn; đoạn Bắc Giang - Chi Lăng quy mô 6 làn; đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng đang thi công, dự kiến thông tuyến trong năm nay.

Việc sớm mở rộng tuyến Hà Nội - Bắc Giang không chỉ giải quyết điểm nghẽn giao thông hiện hữu, mà còn đóng vai trò then chốt trong kết nối chuỗi khu công nghiệp Bắc Ninh, Bắc Giang với Thủ đô và cảng biển phía Bắc. Đây được xem là bước chuẩn bị hạ tầng quan trọng để đón làn sóng đầu tư mới, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.